Medicijngebruik tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap kunnen diverse klachten optreden. Het is dan ook belangrijk om te weten welke medicijnen veilig gebruikt kunnen worden. Dit overzicht geeft informatie over pijnstillers en andere veelgebruikte medicijnen tijdens deze periode. Het is cruciaal om altijd eerst te overleggen met een arts of verloskundige alvorens medicatie te gebruiken.

Pijnstillers tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap kunnen vrouwen verschillende pijnklachten ervaren. In dit overzicht wordt aangegeven welke pijnstillers veilig zijn om te gebruiken, met de nadruk op het belang van overleg met de huisarts.

Paracetamol

Paracetamol, vaak standaard in huis aanwezig, kan ook tijdens de zwangerschap gebruikt worden. Het heeft een pijnstillende en koortsremmende werking. Indien strikt noodzakelijk, mag paracetamol in een lage dosering en voor een korte periode worden gebruikt. Het wordt afgeraden om paracetamol met cafeïne of codeïne te gebruiken. Meer gedetailleerde informatie, inclusief de maximaal toegestane dosering, is beschikbaar op specifieke pagina's over dit onderwerp.

NSAID's zoals ibuprofen, diclofenac, naproxen

De groep van NSAID's (non-steroidal anti-inflammatory drugs), waaronder ibuprofen, diclofenac en naproxen, staat bekend om hun ontstekingsremmende eigenschappen. Gebruik van deze medicijnen tijdens de zwangerschap wordt afgeraden, tenzij op expliciet advies van een arts. In het derde trimester van de zwangerschap is het gebruik van deze middelen volledig verboden.

Aspirine (acetylsalicylzuur)

Aspirine, met acetylsalicylzuur als werkzame stof, valt eveneens onder de NSAID's. Hoewel nog steeds veel gebruikt, wordt het gebruik ervan tijdens de zwangerschap afgeraden, tenzij voorgeschreven door een arts. Net als bij andere NSAID's, is gebruik in het derde trimester niet toegestaan.

Overige medicijnen en middelen

Naast pijnstillers zijn er diverse andere medicijnen en middelen die tijdens de zwangerschap van belang kunnen zijn.

Maagzuurremmers

Brandend maagzuur en zure oprispingen komen veel voor tijdens de zwangerschap. Maagzuurremmers kunnen verlichting bieden. Er zijn verschillende soorten beschikbaar, zoals omeprazol (Kruidvat Maagzuurremmende Capsules), Rennie (met calciumcarbonaat en magnesiumcarbonaat) en Gaviscon (met natriumalginaat en natriumbicarbonaat). Omeprazol vermindert de productie van maagzuur, terwijl Rennie en Gaviscon het bestaande maagzuur neutraliseren. Het is essentieel om dit altijd in overleg met een arts te doen. Medicijnen met pantoprazol, zoals Kruidvat Maagzuurtabletten, mogen niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap.

Keeltabletten bij keelpijn

Keelpijn kan ook tijdens de zwangerschap optreden. Keeltabletten kunnen helpen bij de verlichting. Trachitol-keeltabletten, die lidocaïnehydrochloride (pijnstillend) en propyl-4-hydroxybenzoaat (remt bacteriegroei) bevatten, mogen in overleg met een arts gebruikt worden. Strepsils worden afgeraden, aangezien de veiligheid van de werkzame stoffen (amylmetacresol en dichloorbenzylalcohol) tijdens de zwangerschap niet voldoende is vastgesteld.

Hooikoortsmedicijnen

Hooikoorts kan de zwangerschap extra belastend maken. Hooikoortstabletten met antihistaminica, zoals cetirizine of loratadine, worden niet aanbevolen. Neussprays en oogdruppels met azelastine of natriumcromoglicaat mogen alleen gebruikt worden na overleg met de huisarts.

Hoestdrank

Er zijn diverse hoestdranken. Hoestdranken met noscapine (voor droge kriebelhoest) of met broomhexine of acetylcysteïne (voor vastzittende hoest) kunnen niet allemaal tijdens de zwangerschap gebruikt worden. Overleg met de huisarts is noodzakelijk om de juiste keuze te maken.

Neusspray

Neussprays met xylometazoline kunnen helpen bij een verstopte neus. Het gebruik ervan tijdens de zwangerschap dient uitsluitend te gebeuren op advies van een arts die de veiligheid kan garanderen.

Koortslipcrème

Koortslipcrèmes, zoals die met aciclovir, mogen tijdens de zwangerschap worden gebruikt, maar uitsluitend in overleg met een arts.

Belangrijke overwegingen en tips

Bij twijfel over medicijngebruik tijdens de zwangerschap is het raadplegen van een huisarts of verloskundige altijd de eerste stap. De MediMama app biedt een handige tool om de veiligheid van medicijnen tijdens zwangerschap en borstvoeding te controleren.

Het is van belang om alert te zijn op mogelijke infecties en hygiënemaatregelen te treffen. Zo kan Toxoplasma, een parasiet die aangeboren afwijkingen kan veroorzaken, voorkomen in kattenontlasting en grond. Het verschoon de kattenbak bij voorkeur niet zelf, en gebruik bij twijfel handschoenen.

Reizen tijdens de zwangerschap, met name in de eerste drie maanden, kan risico's met zich meebrengen door tropische ziekten of beperkte medische voorzieningen. Reizen naar afgelegen gebieden wordt dan ook afgeraden.

Bepaalde voedselinfecties zijn extra gevaarlijk tijdens de zwangerschap. De bacterie Listeria kan zich bevinden in rauwe melk, kip, vlees, vis en schaal-/schelpdieren. De parasiet Toxoplasma zit in rauw of onvoldoende gaar vlees. Verhitting en bevriezing (minimaal 2 dagen bij -12 graden) doden deze parasiet. Het wordt daarom geadviseerd bepaalde producten te vermijden en extra te letten op hygiëne.

Een teveel aan vitamine A is schadelijk voor de hersenontwikkeling van de foetus. Vermijd daarom gewone multivitaminepreparaten en leverproducten. Beperk het gebruik van leverpastei, paté en berliner tot maximaal één boterham per dag.

Er is geen veilige grens voor alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Alcohol passeert de placenta en kan de ontwikkeling van belangrijke organen, zoals de hersenen, het centrale zenuwstelsel, het hart, de lever en de nieren, ernstig beïnvloeden, vooral in de eerste helft van de zwangerschap. Overmatig alcoholgebruik kan leiden tot aangeboren afwijkingen en groeiachterstand.

Bij pijn of koorts mag paracetamol met mate gebruikt worden. Het maken van röntgenfoto's dient, indien mogelijk, uitgesteld te worden tot na de zwangerschap, tenzij dringend noodzakelijk.

De spierwerking vertraagt tijdens de zwangerschap door hormonale veranderingen, wat kan leiden tot langere verblijftijd van voedsel in de maag en maagzuur. Ook de groeiende baby kan druk uitoefenen op de maag. Het letten op eetgewoonten (niet te veel, te kruidig, te vet of te laat eten) kan helpen. Trucjes zoals lauw water/melk, een lepeltje vanillevla of een stukje witbrood kunnen verlichting bieden.

Voldoende slaap is essentieel voor het herstel van het lichaam, ook bij verkoudheid. Het iets omhoog plaatsen van het hoofdeind kan helpen bij een verstopte neus. Hoewel er verschillende adviezen bestaan over het gebruik van neusspray met xylometazoline tijdens de zwangerschap, is overleg met een arts aan te raden.

Zink, een mineraal dat het immuunsysteem ondersteunt, is te vinden in vlees, eieren en havermout. Het inademen van stoom uit een bak met heet water, met een handdoek over het hoofd, kan verlichting bieden bij verkoudheid. Het is belangrijk om voldoende te blijven drinken, zoals thee, sap of water. Pas op met kruidenthee en cafeïne. Een kop thee of heet water met honing en vers citroensap kan verzachtend werken. Een klein beetje mentholzalf op de borst, het voorohoofd en onder de neus kan verlichting geven bij verkoudheid. Een oplossing van zout in warm water kan helpen bij het reinigen van de neus. Kippensoep is ook een aanbevolen middel. Keelpastilles, verkrijgbaar bij de drogist, kunnen soms gebruikt worden, maar overleg met een arts is noodzakelijk. Menthol is effectief bij een verstopte neus, en een vochtige omgeving is goed voor de neus.

tags: #stophoest #tijdens #zwangerschap