Tijdens de zwangerschap is een gezonde en gevarieerde voeding van cruciaal belang voor de groei en ontwikkeling van de baby. Dit geldt in het bijzonder wanneer er sprake is van zwangerschapsdiabetes. Het voedingsadvies dat zwangere vrouwen ontvangen, is erop gericht om complicaties voor zowel moeder als kind te voorkomen. Vaak is het aanpassen van de eetgewoonten al voldoende om de bloedglucosewaarden binnen de normale marges te houden.
Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes
De diëtist speelt een sleutelrol in het begeleiden van zwangere vrouwen met zwangerschapsdiabetes. Zij bespreekt het dagelijkse eetpatroon en legt uit hoe koolhydraten worden omgezet in glucose, wat essentieel is voor het reguleren van de bloedsuikerspiegel. Een gezonde en voldoende inname van voedingsstoffen is hierbij belangrijk. Koolhydraten en vetten dienen als energiebronnen, terwijl eiwitten primair nodig zijn voor de opbouw van weefsels.
Het is raadzaam om maaltijden te verdelen over de dag en het consumeren van suikerhoudende dranken, zoals frisdrank, limonade en ongezoet vruchtensap, te vermijden. Zoete tussendoortjes dienen eveneens beperkt te worden. Producten die relatief veel koolhydraten bevatten, zoals pizza, patat en pannenkoeken, dienen met mate gegeten te worden ten opzichte van aardappelen, rijst en pasta.
Naast de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden vitamine D (10 microgram) en foliumzuur (400 microgram), kan het gebruik van een multivitamine speciaal voor zwangere vrouwen overwogen worden. Een gevarieerd dieet, bijvoorbeeld volgens de Schijf van Vijf, zorgt ervoor dat de baby de benodigde voedingsstoffen binnenkrijgt voor een gezonde groei.
Om inzicht te krijgen in de hoeveelheid koolhydraten in maaltijden en tussendoortjes, kan gebruik worden gemaakt van een koolhydratenlijst of de Eettabel. Deze hulpmiddelen zijn verkrijgbaar bij de afdeling Diëtetiek en het Voedingscentrum.
Zwangerschapscravings: oorzaken en soorten
Tijdens de zwangerschap ervaren veel vrouwen zogenaamde cravings, onbedwingbare trek in specifieke voedingsmiddelen. Deze kunnen variëren van een intense behoefte aan augurken met slagroom tot een onstilbare honger naar watermeloen met zout of het kauwen op ijsblokjes. De oorzaak hiervan ligt vaak in hormonale veranderingen die het lichaam ondergaat om de groei van de baby te ondersteunen. Hormonen kunnen de reuk- en smaakzin versterken, waardoor bepaalde geuren en smaken intenser worden ervaren. Dit kan leiden tot zowel een sterke afkeer voor voorheen geliefde producten als een plotselinge voorkeur voor smaken die men voorheen niet lekker vond.
Zoete cravings
Zoete cravings, zoals trek in Skittles, ananas uit blik, ijs, chocolade of vla, komen veel voor. Een drang naar zoet kan duiden op een verhoogde caloriebehoefte tijdens de zwangerschap, maar ook een reactie zijn op vermoeidheid. Zoet eten kan dan dienen als een snelle energieboost.
Interessant is dat pure chocolade flavonoïden bevat, die mogelijk de doorbloeding van de placenta ten goede komen.
Hartige cravings
Ook de trek in hartige producten, zoals chips, frikandellen of saucijzenbroodjes, is herkenbaar voor veel zwangere vrouwen. De toename van het bloedvolume tijdens de zwangerschap kan leiden tot een verhoogde behoefte aan natrium, oftewel zout.
Zure en bittere cravings
Sommige zwangere vrouwen ontwikkelen een voorliefde voor zure smaken, zoals augurken, citroenen of tomaten. Anderen ervaren juist een drang naar bittere producten, zoals tonic, grapefruit, roggebrood, witlof, spruitjes, walnoten of mosterd. Een intense zin in bitter eten kan wijzen op een behoefte aan de vetoplosbare vitamines A, D, E en K.
Bizarre cravings en Pica
Naast de meer gangbare cravings, komen er ook zeer ongebruikelijke eetwensen voor. Een extreem voorbeeld is de aandoening Pica, waarbij er een drang ontstaat om niet-eetbare zaken zoals aarde of klei te consumeren. Dit kan duiden op een tekort aan calcium of ijzer.
De invloed van voeding en leefstijl op de zwangerschap: mythes en realiteit
Tijdens de zwangerschap worden aanstaande moeders vaak overspoeld met regels en richtlijnen over wat wel en niet gegeten mag worden. Dit kan leiden tot overmatige gezondheidsangst, waarbij de kleinste misstap als potentieel schadelijk voor de baby wordt ervaren. Trudy Dehue, auteur van ‘Betere mensen: over gezondheid als keuze en koopwaar’, constateert dat deze angst het plezier in de zwangerschap kan verminderen.
Er is een misvatting dat bepaalde voedingsmiddelen, zoals stroopwafels vanwege de kaneel, direct schadelijk zijn voor de ongeboren baby. De realiteit is dat er zeer grote hoeveelheden van een product geconsumeerd moeten worden om schadelijke effecten te veroorzaken. Zo zou men wekelijks een heel busje kaneel moeten consumeren om een risico te lopen.
Ook de invloed van stress wordt vaak overschat. Alleen langdurige blootstelling aan extreem hoge stressniveaus kan een negatieve impact hebben op de ongeboren baby. De kans op een toxoplasmosebesmetting na het eten van één toastje met filet americain is eveneens zeer klein, aangezien de meeste vrouwen al immuniteit hebben opgebouwd door eerdere blootstelling aan de parasiet.
Hoewel het belangrijk is om alcohol en sigaretten te vermijden, en rauw vlees en rauwe eieren tijdens de zwangerschap te laten staan, is een extreem strikt dieet vaak niet nodig. Een zwangerschap is een natuurlijke periode waarin het lichaam van de vrouw veerkrachtig is. Baby's zijn van nature sterke wezentjes.
Het is raadzaam om advies in te winnen bij het Voedingscentrum bij twijfel over bepaalde producten. Het belangrijkste is om te genieten van de zwangerschap, zonder onnodige angsten.
Indien de bloedsuikerwaarden ondanks aanpassingen in de voeding te hoog blijven (boven de 7 mmol/L, anderhalf uur na de maaltijd), is het raadzaam contact op te nemen met de diëtist.
De verrassende effecten van zwangerschap
tags: #stroopwafel #tijdens #zwangerschap