De coronapandemie heeft invloed gehad op vele aspecten van het dagelijks leven, inclusief de zwangerschap en het zwangerschapsverlof. Dit artikel biedt een uitgebreid overzicht van de mogelijke risico's, voorzorgsmaatregelen en rechten voor zwangere vrouwen tijdens de coronacrisis.
De Gevolgen van het Coronavirus voor Zwangeren
Is het Coronavirus Gevaarlijk als je Zwanger Bent?
Over het algemeen lijkt het erop dat zwangere vrouwen geen grotere kans hebben om besmet te raken met het coronavirus. Voor veel zwangere vrouwen verloopt een corona-infectie vergelijkbaar met die van niet-zwangere vrouwen. Echter, er is een verhoogd risico op ernstige ziekte door COVID-19 tijdens de zwangerschap. Dit betekent dat de kans op ziekenhuisopname of opname op de Intensive Care (IC) groter is. Dit risico neemt verder toe indien u tot een risicogroep behoort, zoals bij hart-, long- of afweersysteemziekten, of indien u ouder bent dan 35 jaar of een BMI van 30 of hoger heeft.
Elke luchtweginfectie met koorts kan problemen veroorzaken tijdens de zwangerschap, ook COVID-19. Dit komt doordat de groeiende baarmoeder de longcapaciteit kan beperken.
Coronavaccinatie tijdens de Zwangerschap
Een coronavaccinatie wordt als veilig beschouwd tijdens de zwangerschap en helpt het risico op besmetting en ernstige ziekte te verkleinen. Hoewel vaccinatie de kans op het krijgen van het virus niet volledig elimineert, vermindert het wel de kans op ernstige ziekte.
Koorts en Gevolgen voor de Baby
Hoge koorts tijdens de zwangerschap kan, net als bij andere infectieziekten, leiden tot problemen voor het ongeboren kind. Het is daarom belangrijk om de temperatuur goed in de gaten te houden en bij klachten indien nodig paracetamol te gebruiken. Raadpleeg bij een temperatuur boven de 38.5°C uw huisarts of gynaecoloog.
Gevolgen Rond de Bevalling
Tot op heden is er geen verhoogd risico op miskramen of aangeboren afwijkingen bij de baby door COVID-19. Wel is er een iets hogere frequentie van vroeggeboortes en keizersneden waargenomen bij besmette zwangere vrouwen, hoewel het onduidelijk is of dit spontane vroeggeboortes betreft of medisch geïndiceerde ingrepen. Verder onderzoek is nodig om hier meer duidelijkheid over te verschaffen.
Gynaecologen hebben ontdekt dat het coronavirus de kans op schade aan de placenta kan vergroten, wat de toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de baby kan belemmeren, zelfs bij asymptomatische moeders.

Overdracht van het Coronavirus op de Baby
Tijdens de Zwangerschap
Vanwege de nieuwheid van het virus zijn er beperkte gegevens over overdracht van moeder op kind tijdens de zwangerschap. Onderzoek naar vruchtwater, navelstrengbloed en moedermelk heeft doorgaans geen virusdeeltjes aangetoond. Dit suggereert dat verticale transmissie (van moeder op kind tijdens de zwangerschap) niet gemakkelijk plaatsvindt.
Er zijn wereldwijd enkele gevallen gemeld van baby's die mogelijk in de baarmoeder besmet raakten, gekenmerkt door antistoffen en virusdeeltjes in de keel kort na de geboorte. Echter, aangezien virusdeeltjes niet in navelstrengbloed, vruchtwater of placenta werden aangetroffen, is het ook mogelijk dat deze besmettingen kort na de geboorte plaatsvonden via contact met de moeder. Deskundigen beschouwen verticale transmissie tijdens de zwangerschap als mogelijk, maar ongebruikelijk.
Voor Pasgeboren Baby's
COVID-19 verloopt bij baby's en jonge kinderen doorgaans mild, met zeldzame ernstige medische problemen. Kinderen met bestaande gezondheidsproblemen lopen wel een groter risico op ernstige ziekte, net als bij andere griepachtige virussen.
Er is nog weinig bekend over de specifieke gevaren voor pasgeboren baby's van moeders met corona. Kleine onderzoeken wijzen op mogelijke gezondheidsproblemen na de geboorte, maar de precieze oorzaak en mechanismen zijn nog onduidelijk. De meeste pasgeboren baby's met een positieve test op COVID-19 vertonen milde of geen symptomen en herstellen volledig, hoewel een klein aantal ernstig ziek wordt.
Veiligheidsmaatregelen en Rechten tijdens de Zwangerschap
Algemene Voorzorgsmaatregelen
Zwangeren kunnen dezelfde voorzorgsmaatregelen nemen als de algemene bevolking, waaronder:
- Thuisblijven bij klachten en een zelftest doen.
- In isolatie gaan bij een positieve coronatest.
- Een (herhaal)prik tegen corona halen.
- Professionele bescherming, inclusief een mondkapje, gebruiken bij werk met (mogelijk) besmette personen.
- Contact met COVID-19-patiënten vermijden in het derde trimester van de zwangerschap en overleggen met de werkgever over tijdelijk ander werk.
- Zorgen voor voldoende frisse lucht door dagelijks ramen te luchten.

Borstvoeding en Besmetting
Hoewel in de meeste onderzoeken geen virusdeeltjes in moedermelk zijn gevonden, zijn er enkele uitzonderingen. Het virus lijkt niet in moedermelk terecht te komen. Gezien de vele voordelen van borstvoeding, adviseren de meeste deskundigen om hiermee door te gaan. Overleg met uw huisarts, verloskundige of kinderarts voor veilig advies. Belangrijke voorzorgsmaatregelen bij borstvoeding of flesvoeding zijn:
- Handen wassen voor het aanraken van de baby, borstkolf of fles.
- Hoesten en niezen vermijden tijdens het voeden.
- Overwegen een mondmasker te dragen tijdens het voeden.
- Een borstkolf na gebruik grondig reinigen.
- Overwegen om een gezonde partner de fles (afgekolfde) melk te laten geven.
Wat te Doen bij Klachten?
Bij zwangerschap en het ervaren van luchtwegklachten of koorts is het essentieel om u te laten testen en thuis te blijven. Bij ernstige klachten dient u direct contact op te nemen met uw huisarts of verloskundige, bij voorkeur telefonisch om besmetting in de wachtkamer te voorkomen.
Uw Rechten op het Werk tijdens de Corona-uitbraak
Bescherming tegen Besmetting
Werkgevers zijn verplicht zwangere werknemers te beschermen tegen besmetting met infectieziekten, inclusief COVID-19. U heeft recht op maatregelen die u beschermen:
- Thuiswerken: Indien mogelijk, dient u thuis te werken. De werkgever is verantwoordelijk voor de juiste apparatuur, inclusief een ergonomische stoel en bureau indien nodig.
- Niet werken bij klachten: Blijf thuis bij (milde) klachten zoals hoesten of keelpijn en laat u testen. Meld u ziek bij koorts indien u een vitaal beroep uitoefent.
- Bescherming bij contact: Bij werk met (mogelijk) besmette personen of materialen, mag u uw werk alleen uitvoeren met adequate beschermende kleding en hulpmiddelen.
- Aangepast werk: In de intramurale zorg kunt u uw werk blijven doen mits u uzelf goed kunt beschermen; overleg met uw werkgever over aanpassingen. Voor extramuraal werk (zoals thuiszorg) heeft u vanaf 28 weken zwangerschap recht op aangepast werk.
Indien u zich zorgen maakt over uw gezondheid of die van uw ongeboren baby, of wanneer u in een cruciaal beroep werkt, neem dan contact op met uw werkgever of bedrijfsarts om veilige werkomstandigheden te bespreken.
Specifieke Werkgerelateerde Situaties
De casus van een zwangere vrouw die te maken kreeg met een conflict over het ingaan van haar zwangerschapsverlof door ziekte, benadrukt het belang van duidelijke communicatie en kennis van uw rechten. Het is cruciaal om uw werkgever op de hoogte te stellen van de geldende regels en procedures, en indien nodig het UWV of juridische instanties te raadplegen.
27. Zwangerschap van bevruchting tot embryo, foetus en baby (Morgenstimmug van Edvard Grieg)
Zwangerschap en Werk: Een Overzicht
Tijdens de coronacrisis kunnen zwangere vrouwen die buitenshuis werken zich zorgen maken over besmettingsrisico's. Het RIVM heeft richtlijnen opgesteld om zwangere vrouwen te beschermen op de werkplek.
Het Coronavirus: Wat U Moet Weten
Het coronavirus veroorzaakt de ziekte COVID-19. Hoewel de meeste infecties mild verlopen, kan het voor mensen met een zwakkere gezondheid en ouderen gevaarlijk zijn. Zwangeren lopen een verhoogd risico op ernstige ziekte en ziekenhuisopname.
Risico's en Vaccinatie
Zwangere vrouwen lopen geen verhoogd risico om besmet te raken, maar wel een groter risico om ernstig ziek te worden van COVID-19. Een coronavaccinatie is veilig en kan ernstige ziekte helpen voorkomen.
Hygiënemaatregelen
Naast de algemene voorzorgsmaatregelen, worden de volgende hygiënemaatregelen aangeraden:
- Regelmatig handen wassen met water en zeep.
- In de elleboog niezen en hoesten.
- Gebruik van papieren zakdoekjes.
- Geen handen schudden.
- 1,5 meter afstand houden van anderen.
Aanvullende Informatie en Bronnen
Voor meer gedetailleerde informatie over specifieke onderwerpen, zoals bevallen met corona, kraambezoek, borstvoeding, vaccinaties, bezoek aan de verloskundige, kraamzorg, en corona bij kinderen, kunt u de volgende bronnen raadplegen:
- Bevallen en het coronavirus: wat verandert er voor jou?
- Kraambezoek en het coronavirus: is het verstandig?
- Het coronavirus en borstvoeding geven: is het veilig?
- Bezoek aan verloskundige en coronavirus: wat verandert er?
- Kraamzorg en het coronavirus: wat verandert er?
- Corona bij kinderen: lopen ze gevaar of niet?
- Vaccinaties en de corona-uitbraak: gaan ze door en zijn ze veilig?
tags: #tips #zwangerschapsverlof #corona