Waterpokken, ook wel bekend als varicella, is een veelvoorkomende kinderziekte die wordt veroorzaakt door het varicellazostervirus (VZV). Bijna elk kind krijgt de waterpokken wel een keer, meestal tussen de leeftijd van twee en acht jaar. Hoewel het een kinderziekte is, kunnen ook volwassenen waterpokken krijgen als ze de ziekte nog niet eerder hebben doorgemaakt.
Wat zijn de symptomen van waterpokken?
Wanneer je kind besmet is met het waterpokkenvirus, kunnen de eerste symptomen zich binnen drie weken na de besmetting openbaren. Vaak begint het met verkoudheidsklachten, gevolgd door de karakteristieke symptomen:
- Verschijning van jeukende vlekjes en blaasjes over het hele lichaam.
- Sommige kinderen krijgen koorts, voelen zich ziek en hangerig. Deze klachten kunnen soms al optreden voordat de huiduitslag zichtbaar is.
- Uiteindelijk drogen de blaasjes in tot korstjes.
De blaasjes bevinden zich vaak op de romp, het gezicht, tussen de haren en ook in de mond, wat pijnlijk kan zijn.
Besmettelijkheid en overdracht
Waterpokken zijn zeer besmettelijk. Het virus zit in de keel en neus van een besmet persoon en kan worden verspreid door hoesten, praten en niezen. Ook het vocht uit een waterpokkenblaasje is besmettelijk. Gordelroos wordt veroorzaakt door hetzelfde virus.
Een kind met waterpokken is besmettelijk vanaf ongeveer twee dagen voordat de vlekjes zichtbaar zijn, tot nadat de blaasjes zijn ingedroogd tot korstjes. Dit betekent dat je kind anderen kan besmetten nog voordat je de eerste symptomen opmerkt.
Er is geen medicijn tegen waterpokken. Gelukkig geneest de ziekte vaak vanzelf binnen tien dagen. Na het doormaken van de waterpokken, zijn de meeste mensen levenslang beschermd omdat het lichaam antistoffen aanmaakt die aanwezig blijven.
Wat te doen bij waterpokken?
Hoewel er geen medicijn is, zijn er wel manieren om de symptomen te verlichten en het herstel te bevorderen:
- Niet krabben: Krabben lijkt verlichting te bieden, maar maakt de jeuk uiteindelijk erger en kan leiden tot infecties en littekens.
- Zink-lotion of mentholgel: Smeer zink-lotion of koelende mentholgel op de vlekjes om de jeuk te verminderen en het indrogen van de blaasjes te versnellen. Let op: smeer niet op open wondjes. Deze middelen zijn zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek of drogist.
- Comfortabele kleding: Zorg voor luchtige, comfortabele kleding.
- Lauwwarm bad of douche: Een lauwwarm bad of douche kan prettig zijn.
- Havermoutbadje: Een havermoutbadje kan kalmerend werken op de huid. Doe wat havermout in een theedoek, bind deze dicht en leg het in een badje met lauw water.
Als je kind jonger is dan twee jaar en zich goed voelt, hoeft het niet thuis te blijven van school of het kinderdagverblijf, aangezien het al besmettelijk is voordat de vlekjes verschijnen. Informeer wel naar de specifieke regels van de school of het kinderdagverblijf.
Bij blaasjes in de mond die pijnlijk zijn, kunnen de bovengenoemde lotions of gels helpen.
Waterpokken bij baby's en zwangere vrouwen
Waterpokken kunnen ook voorkomen bij baby's. Als een baby jonger is dan drie maanden en waterpokken krijgt, kan dit soms een lichte vorm zijn door de antistoffen van de moeder. Echter, pasgeborenen kunnen wel degelijk risico lopen, vooral als de moeder de ziekte doormaakt kort voor of na de geboorte.
Voor zwangere vrouwen die nog nooit waterpokken hebben gehad, is de ziekte riskanter. Een infectie tijdens de zwangerschap kan leiden tot complicaties, waaronder een verhoogd risico op longontsteking. Bovendien kan het virus de placenta passeren en het ongeboren kind infecteren, wat in de eerste helft van de zwangerschap kan leiden tot aangeboren afwijkingen.
Als een onbeschermde zwangere vrouw in contact komt met iemand met waterpokken, kan passieve immunisatie met Varicella Zoster Immuno Globuline (VZIG) geïndiceerd zijn. Als de moeder de ziekte doormaakt in de periode rond de geboorte, dient de baby direct na de geboorte VZIG te krijgen.
De meeste zwangere vrouwen in Nederland hebben als kind waterpokken doorgemaakt en zijn daardoor beschermd. Vrouwen die niet beschermd zijn en een verhoogd risico lopen, kunnen vaccinatie overwegen vóór de zwangerschap.
Wat veroorzaakt waterpokken? | De Dr. Binocs Show | De beste leerzame video's voor kinderen | Peekaboo Kidz
Specifieke situaties en advies
Vliegen met waterpokken
In de meeste gevallen is contact met de huisarts niet nodig als je kind waterpokken heeft. Vanaf het moment dat de waterpokken genezen zijn, is je kind beschermd.
Zweten en zwemmen
Over het algemeen wordt zwemmen met waterpokken afgeraden, omdat het warme water de jeuk kan verergeren en de wondjes kunnen gaan ontsteken. Pas als de waterpokken zijn ingedroogd tot korstjes, is zwemmen weer mogelijk.
Littekens
Helaas zijn er geen middelen om littekens na waterpokken volledig te voorkomen of te verminderen. De meeste littekens worden echter na verloop van tijd, vaak binnen een jaar, minder zichtbaar.
Wanneer de huisarts raadplegen?
Raadpleeg altijd de huisarts als je het gevoel hebt dat je kind ernstig ziek is, of bij specifieke zorgen, zoals bij zwangerschap.
De incubatietijd van waterpokken varieert van 10 dagen tot 3 weken. Zorg voor comfortabele kleding en knip de nagels van je kind kort om krabben te minimaliseren. Een lauwwarm bad of douche kan verlichting bieden.
Waterpokken in het buitenland en vaccinatie
Mensen die in het buitenland zijn opgegroeid, hebben mogelijk nooit waterpokken gehad en kunnen ze op volwassen leeftijd krijgen. In sommige landen worden kinderen standaard ingeënt, wat de kans op het doormaken van de ziekte verkleint.
Het waterpokkenvirus kan ook bij volwassenen heftiger verlopen en verhoogt het risico op complicaties zoals longontsteking. Daarom is het belangrijk om voorzorgsmaatregelen te nemen, vooral voor risicogroepen zoals zwangere vrouwen.
tags: #verloskundigen #aalsmeer #waterpokken