Een dwarsligging van de baby in de baarmoeder betekent dat de baby niet in de lengte van de baarmoeder ligt, maar dwars. Dit heeft consequenties voor de geboorte, aangezien een natuurlijke vaginale bevalling in dit geval niet mogelijk is. De risico's die verbonden zijn aan een dwarsligging, zijn voornamelijk de risico's die gepaard gaan met een keizersnede.
Slechts in ongeveer een half procent van alle zwangerschappen komt een dwarsligging voor. In de meeste gevallen keren baby's tegen het einde van de zwangerschap spontaan naar de lengterichting, meestal met het hoofdje naar beneden (achterhoofdligging). In ongeveer 4% van de gevallen ligt de baby met de stuit of de voetjes naar beneden (stuitligging), wat aanzienlijk vaker voorkomt dan een dwarsligging.
Oorzaken van een Dwarsligging
Er zijn diverse factoren die kunnen bijdragen aan een dwarsligging. Moederlijke factoren kunnen een rol spelen, zoals:
- Een te nauw bekken.
- De placenta die voor het bekken ligt, waardoor de baby niet kan indalen.
- Een abnormaal gevormde baarmoeder.
- Vleesbomen in de baarmoeder.
Ook kan de baby zelf de oorzaak zijn, bijvoorbeeld door:
- Een relatief groot hoofd.
- Een aangeboren afwijking, zoals een open ruggetje.
Vrouwen die al vier of meer kinderen hebben gekregen, hebben een iets verhoogde kans op een dwarsligging.
Risico's van een Dwarsligging
De belangrijkste consequentie van een dwarsligging is dat een vaginale bevalling niet mogelijk is. Dit betekent dat de baby via een keizersnede geboren moet worden. De risico's van een keizersnede zijn over het algemeen groter dan die van een vaginale bevalling, zowel voor de moeder als voor de baby.
Risico's voor de Moeder bij een Keizersnede
Een keizersnede wordt beschouwd als een zware buikoperatie en brengt specifieke risico's met zich mee:
- Meer kans op complicaties.
- Langere herstelperiode.
- Verhoogd risico op infecties.
- Ontstaan van een litteken in de baarmoeder, wat bij een volgende zwangerschap problemen kan geven.
- Mogelijke bloedarmoede, blaasontsteking of beschadiging van de blaas.
- Soms kan er een nabloeding in de buik optreden of kunnen de darmen na de ingreep traag op gang komen.
Een litteken in de baarmoeder kan bij een volgende zwangerschap leiden tot het risico dat de moederkoek in het litteken gaat groeien. Dit kan na de bevalling leiden tot ernstig bloedverlies en in zeldzame gevallen tot verwijdering van de baarmoeder.
Keizersnede-animatie | Een 3D-animatie over de bevalling
Onderzoeken en Behandelingen bij een Dwarsligging
Wanneer aan het einde van de zwangerschap een dwarsligging wordt geconstateerd, zal er doorgaans een extra echo worden gemaakt. Deze echo dient om de precieze ligging van de baby te beoordelen en om te achterhalen of er een specifieke reden is voor de dwarsligging. Ook wordt gekeken of het draaien van de baby mogelijk is.
Uitwendige Versie
Als er geen duidelijke oorzaak is voor de dwarsligging, kan na de 36e zwangerschapsweek een poging worden gedaan om de baby handmatig te draaien. Dit proces wordt uitwendige versie genoemd en wordt uitgevoerd door een gynaecoloog of een getrainde verloskundige.
De procedure van de uitwendige versie lijkt op die bij een stuitligging, maar bij een dwarsligging is de baby al half gedraaid. De handelingen worden via de buitenkant van de buik uitgevoerd en voelen mogelijk vreemd aan, maar zijn doorgaans niet pijnlijk. Het doel is om de baby een 'koprol' te laten maken, zodat deze in de lengterichting komt te liggen, bij voorkeur met het hoofd naar beneden.
Succeskans en Factoren die de Succeskans Beïnvloeden
De kans dat een uitwendige versie slaagt, is afhankelijk van verschillende factoren:
- Eerste zwangerschap: Bij een eerste zwangerschap slaagt de versie in bijna de helft van de gevallen.
- Eerdere zwangerschappen: Bij vrouwen die al kinderen hebben, is de kans groter, met een slagingspercentage van 50-70%.
- Ontspanning van de moeder: Een ontspannen houding, rustige ademhaling en het vermijden van een volle blaas kunnen de kans op succes vergroten.
- Indaling van de baby: Als de baby al diep in het bekken zit, kan het draaien bemoeilijkt worden.
- Ruimte in de baarmoeder: Factoren zoals de hoeveelheid vruchtwater, de grootte van de baby en de spierspanning van de baarmoeder spelen een rol.
Veiligheid van de Uitwendige Versie
De uitwendige versie is over het algemeen een veilige procedure. In minder dan 1% van de gevallen kunnen er problemen optreden die extra zorg vereisen, zoals een tijdelijke daling van de hartslag van de baby of het onbedoeld op gang komen van de bevalling. Voorafgaand, tijdens en na de versie worden de moeder en de baby nauwlettend gemonitord door middel van bloeddrukmetingen, luisteren naar het hartje, CTG-opnames en soms een echo.
Wat als de Uitwendige Versie Niet Lukt?
Als de uitwendige versie niet succesvol is, of als deze om medische redenen niet kan worden uitgevoerd, blijft een keizersnede de enige optie voor de bevalling. Soms kan een tweede poging tot versie worden overwogen, eventueel met medicatie om de baarmoeder te ontspannen, of uitgevoerd door twee specialisten.
Alternatieve Methoden
Er zijn ook methoden zoals Spinning Babies en moxa-therapie die mogelijk kunnen helpen om de baby te laten draaien. Spinning Babies biedt oefeningen voor meer ontspanning en ruimte in de buik en het bekken. Bij moxa-therapie worden acupunctuurpunten verwarmd om het draaien te stimuleren. Hoewel hierover nog beperkt wetenschappelijk onderzoek is, worden deze methoden soms als aanvulling geprobeerd.
Het is belangrijk te onthouden dat sommige baby's ook na 36 weken nog spontaan van positie veranderen. Het draaien van een baby uit stuit- of dwarsligging naar een hoofdligging kan een vaginale bevalling mogelijk maken en zo een keizersnede voorkomen.
tags: #versie #baby #dwarsligging