Zwangerschap: Een Gids voor Aanstaande Moeders

Informatie over de Zwangerschap Week tot Week

De Eerste Weken: Ontdekking en Ontwikkeling

Week 1: In week 1 ben je eigenlijk nog niet zwanger. Waarom telt deze week dan toch als de eerste van je zwangerschap? Dat leggen we hier uit.

Week 2: Aan het eind van deze week is de eisprong. Als het eitje wordt bevrucht, is er kans op een zwangerschap.

Week 3: Als er een eitje is bevrucht, gebeurt er nu van alles in je lichaam. Maar daar merk je vast nog niks van. Het is nog te vroeg voor een zwangerschapstest.

Week 4: Zou het? Of zou het niet? Aan het eind van deze week kan je testen of je zwanger bent.

Week 5: Het is belangrijk dat je gezond leeft als je zwanger bent, maar wees niet te streng met eten. Misschien heb je bijna nergens trek in door de misselijkheid.

Week 6: Heel bijzonder: dit is vaak het moment in de zwangerschap dat het hart van je baby begint met kloppen.

Week 7: Heb je ineens vreselijke trek in bepaalde voedingsproducten? Of merk je dat je borsten groeien? Dat zijn tekenen dat je hormonen flink aan het werk zijn.

Week 8: Je kunt wat pijn onder in je buik hebben door de groei van je baarmoeder. Binnenkort is de eerste afspraak bij de verloskundige.

Week 9: Bij de eerste afspraak bij de verloskundige is bloedprikken gebruikelijk. Weet je waar dit onderzoek voor is?

Week 10: Je baby ziet er nog niet helemaal uit als een volgroeide baby, maar de basis van alle organen en ledematen is er.

Week 11: Door je veranderende hormoonhuishouding zit je anders in je vel. Letterlijk en figuurlijk.

Week 12: Het hartje van je kind zul je nu geregeld horen als de verloskundige ernaar luistert. Wat gebeurt er verder tijdens de controles?

Week 13: Je voelt het nog niet, maar je baby is al druk aan het bewegen in het vruchtwater.

Week 14: Is er al een buikje te zien? Of ben je nog helemaal plat? Alles kan rond deze termijn. Jij groeit op jouw tempo.

Week 15: Je baby oefent alvast voor de borstvoeding en misschien ben jij toe aan een grotere beha?

Week 16: Rond deze tijd ga je voor de tweede keer naar de verloskundige. Je lichaam maakt meer vocht aan en je kunt bandenpijn merken.

Week 17: Je baby heeft al nageltjes en een vingerafdruk. En door de groei van je buik kun je kleine streepjes op je huid gaan zien.

Week 18: Je baby kan jouw hand voelen als je die op je buik legt. En voel jij je baby ook bewegen?

Week 19: Veel zwangeren krijgen in deze periode weer meer energie. Blijf je erg moe? Dat kan soms komen door een ijzertekort.

Week 20: Rond deze week krijg je, als je dat wilt, een belangrijke medische echo. Een spannend moment!

De Tweede Helft van de Zwangerschap: Groei en Veranderingen

Week 21: Je bent nu over de helft van je zwangerschap. Een goed moment voor vakantie?

Week 22: Waarschijnlijk is je buik al een eindje gegroeid. Vanaf deze week kom je ongeveer een halve kilo aan per week.

Week 23: Niet alleen je buik, maar ook de rest van je lichaam verandert steeds meer nu je langer zwanger bent.

Week 24: Een mijlpaal! Als je kindje nu geboren zou worden, zou het met hulp buiten de buik in leven kunnen blijven.

Week 25: De eerste plofjes en kriebels in je buik maken plaats voor echte minitrapjes en -stootjes.

Week 26: Je gaat de bewegingen van je baby vanaf nu steeds vaker en duidelijker voelen. Daarin kun je ook een patroon gaan herkennen: je baby beweegt dan drukker op vaste momenten van de dag, om daarna weer een tijd stil te zijn.

Week 27: Je kunt contact maken met je baby door je buik aan te raken. Je kindje kan dit voelen en erop reageren.

Week 28: De smaakpapillen van je baby ontwikkelen zich en de botjes worden al behoorlijk stevig.

Week 29: Zwangerschapsyoga houdt je lichaam soepel en fit nu je buik groter en zwaarder wordt.

Week 30: Dit is een perfect moment om met je partner te genieten van een moment samen voordat de baby er is.

Week 31: Je lichaam is hard aan het werk en begint het steeds zwaarder te krijgen. Kun je wat extra rust nemen?

Week 32: De baby kan drukken op je bekkenbodemspieren, zitten op een grote fitnessbal kan heel fijn zijn.

Week 33: De meeste baby’s liggen nu in de achterhoofdsligging. Dat is een handige houding voor de bevalling.

Week 34: Je baby is nu echt bijna klaar voor de geboorte. Alles zit erop en eraan. Ben jij er ook klaar voor?

Week 35: Rond deze week bereikt je baarmoeder het ‘hoogste punt’, de ribboog. Je hebt daardoor minder ruimte om te ademen.

Week 36: Misschien was het al eerder zover, maar anders is dit de week waarin je eindelijk van je verlof kunt gaan genieten!

De Laatste Loodjes: Voorbereiding op de Bevalling

Week 37: Een mijlpaal! Als de baby nu komt, kun je thuis bevallen. Of je kiest ervoor om naar een geboortehuis of ziekenhuis te gaan.

Week 38: Als je baby nu nog lekker in je buik zit, dan komt die nog zo’n twintig tot dertig gram per dag aan.

Week 39: Alles in huis en helemaal klaar voor je bevalling en kraamtijd? Het is nu bijna zover!

Week 40: Maar één op de twintig baby's wordt geboren op de uitgerekende dag. Dus het kan nog even duren!

Week 41: Je zit vast met smart te wachten, maar langer dan 41 weken zwanger zijn komt vaak voor en is normaal.

Week 42: Is je baby nog niet geboren? Dan zijn dit écht de allerlaatste loodjes.

Zwangerschapskwaaltjes en Symptomen

Tijdens je zwangerschap gebeurt er van alles in je lichaam en kun je last krijgen van allerlei zwangerschapskwaaltjes. Bekende kwaaltjes aan het begin van de zwangerschap zijn (ochtend)misselijkheid, buikkrampen, hoofdpijn en vaak moeten plassen.

Je kunt op allerlei manieren aan je lichaam merken dat je zwanger bent. Dit zijn veel voorkomende zwangerschapssymptomen.

Lichamelijke klachten tijdens de zwangerschap: Er gebeurt veel in je lichaam tijdens de zwangerschap. Soms kan je daardoor klachten krijgen. In dit dossier vind je een aantal veel voorkomende klachten.

Gezondheid en Welzijn tijdens de Zwangerschap

Voeding en Supplementen

Eet gezond.

Foliumzuur: Slik elke dag een pil met 0,4 milligram foliumzuur. Ga hiermee door tot en met week 10 van je zwangerschap. Foliumzuur maakt de kans kleiner op een baby met een open rug. Je koopt foliumzuur bij de drogist of apotheek. Foliumzuur wordt ook wel vitamine B11 genoemd. Het is vooral aanwezig in groenten en volkorenproducten. Foliumzuur speelt een belangrijke rol in het lichaam. Het is bijvoorbeeld nodig voor de aanmaak van de rode bloedcellen en voor de werking van de zenuwen. Bovendien is het zeer belangrijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de ongeboren baby. Ons lichaam kan foliumzuur niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen. Foliumzuur verlaat het lichaam in kleine hoeveelheden via de urine.

Vitamine D: Slik elke dag een pil met 10 microgram vitamine D tijdens je hele zwangerschap. Vitamine D is nodig voor de groei van de botten van je baby. Door te weinig vitamine D heb je misschien een grotere kans op zwangerschaps-diabetes. Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel.

Vitamine A: Vitamine A is nodig voor het functioneren van het netvlies en het hoornvlies van het oog, de huid en slijmvliezen, de groei en de botontwikkeling bij kinderen, het afweersysteem tegen ziekteverwekkers, en de voortplanting en de ontwikkeling van een ongeboren baby. Ons lichaam kan vitamine A niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen. Vitamine A komt voor in lever, vis, melkproducten, boter, margarine, eierdooier, donkergroene bladgroenten, koolsoorten en geeloranje gekleurde groenten en fruit. Vitamine A verlaat het lichaam in kleine hoeveelheden.

Voedingsmiddelen om te vermijden: Bij zwangerschap zijn sommige voedselinfecties extra gevaarlijk. De bacterie Listeria kan in rauwe, ongepasteuriseerde melk, kip, vlees, vis en schaal-/schelpdieren, groente en fruit zitten. Listeria kan niet tegen verhitting. De parasiet Toxoplasma kan zitten in rauw of onvoldoende gaar vlees. Toxoplasma is niet bestand tegen verhitting en bevriezing (minimaal 2 dagen bij -12 graden). Daarom wordt geadviseerd om tijdens de zwangerschap bepaalde producten te laten staan en extra aandacht te besteden aan hygiëne.

Hygiëne: Bij het omgaan met jonge kinderen is extra hygiëne belangrijk: handen wassen na contact met snot, urine en ontlasting, onder andere om besmetting met het CMV-virus te voorkomen. Daarnaast is alertheid op kinderziekten zoals rodehond, mazelen, de vijfde ziekte en waterpokken geboden. Als u deze ziekten heeft doorgemaakt of tegen de ziekte gevaccineerd bent, bent u beschermd. Let op de hygiëne bij contact met dieren en was na contact met dieren de handen.

Toxoplasmose: Toxoplasma is een parasiet die kan zitten in ontlasting van katten en kan leiden tot aangeboren afwijkingen bij uw kind. Deze parasiet kan ook in de grond zitten die door de ontlasting van katten verontreinigd is. Daarom is het advies: verschoon niet zelf de kattenbak. Als u toch de kattenbak verschoont, doe dit dan dagelijks en gebruik handschoenen.

Tanden verzorgen: Poets je tanden goed. Zo maak je de kans kleiner dat je een ontsteking krijgt. De baby kan te vroeg geboren worden door een ontsteking van je tandvlees.

Medicatie en Middelen

Gebruik je medicijnen, bijvoorbeeld voor een ziekte? Of wil je met een medicijn beginnen of stoppen? Bespreek het altijd eerst met je arts. Ook als je zelf een medicijn, zalf, kruiden of druppels bij een drogist of winkel hebt gekocht. Zeg daarom tegen elke arts die jou behandelt, dat je zwanger bent. Ook aan de apotheker.

Paracetamol mag bijvoorbeeld wel tijdens je zwangerschap. Wil je paracetamol langer dan een paar dagen slikken? Of een andere pijnstiller? Het is belangrijk dat je niet rookt en dat je geen alcohol of drugs gebruikt:

• Geen alcohol: Drink geen alcohol. De hersenen van je baby kunnen beschadigen. Ook groeit je baby minder goed. Drink je toch alcohol? Vertel dit dan aan je verloskundige. En vraag je huisarts om hulp bij stoppen met alcohol.
• Niet roken en geen rook van anderen inademen: Zorg dat jij en je partner niet roken. Als je rookt of rook van een ander inademt is dat schadelijk voor jou en je baby. Als je stopt, heb je minder kans op problemen tijdens je zwangerschap, bij de bevalling en na de geboorte. Vraag je huisarts om hulp bij stoppen met roken. Je kunt ook gratis telefonische hulp krijgen. Meld je aan bij Rookvrije Ouders.
• Geen drugs: Gebruik geen drugs. Drugs kunnen de hersenen van je baby beschadigen. Ook groeit je baby minder goed. Gebruik je toch drugs, bespreek het met je verloskundige.

Leefstijl en Activiteiten

Seks in de zwangerschap: Seks in de zwangerschap mag als je je er prettig bij voelt. Je hebt daardoor geen grotere kans op een miskraam of te vroege geboorte. Je hebt ook geen grotere kans op een ontsteking door bacteriën of virussen. Voelt seks onprettig of heb je minder zin in seks? Bespreek het met je partner. Je kunt het ook met je verloskundige of huisarts bespreken.

Wanneer mag je geen seks hebben? In deze situaties mag je geen seks hebben waarbij een penis, vinger of dildo in je vagina gaat: Je vliezen zijn gebroken.

Werken als je zwanger bent: Heb je zwaar werk of werk je 's nachts? Of zijn er op je werk trillingen, straling of chemische stoffen? Bespreek dan met je werkgever of de bedrijfsarts of je werk anders kan. In sommige beroepen heb je een grotere kans om bepaalde virussen of bacteriën te krijgen. Bijvoorbeeld als je in de zorg werkt of in de kinderopvang. Je hebt dan een grotere kans op ziektes, zoals waterpokken of de vijfde ziekte. Dit zijn ziektes die schadelijk kunnen zijn voor je baby als je zwanger bent. Bespreek je werk met je verloskundige. Je kunt bloedonderzoek laten doen om te zien of je een ziekte al hebt gehad.

Reizen als je zwanger bent: Wil je naar een ver land? Vraag lange tijd voordat je op reis gaat aan je verloskundige of bij de GGD wat je moet doen. Bijvoorbeeld om bepaalde ziektes niet te krijgen. Zeg daarbij duidelijk dat je zwanger bent. Vliegen is niet gevaarlijk voor je baby of jou. Maar na 32 weken zwangerschap kan de vliegmaatschappij zeggen dat je niet het vliegtuig in mag.

Geen chemische stoffen: Zorg dat je geen chemische stoffen aanraakt of inademt. Zoals terpentine of gif voor insecten. Wil je schilderen of klussen? Laat iemand anders het doen. En zet de ramen open zodat je de dampen niet inademt. In verf en klusproducten zitten stoffen die schadelijk kunnen zijn voor de baby in je buik. Gebruik ook liever geen nagellak-remover met aceton.

Röntgenfoto, CT-scan of MRI: Krijg je een onderzoek met een röntgenfoto, CT-scan of MRI? Bijvoorbeeld in het ziekenhuis of bij de tandarts? Vraag vooraf aan de arts of het veilig is en zeg daarbij dat je zwanger bent.

Handschoenen dragen voor de tuin en kattenbak: Draag handschoenen als je de kattenbak verschoont. Doe dat ook als je in de tuin werkt, want in de tuin kan kattenpoep liggen.

Medische Begeleiding en Onderzoeken

Eerste Bezoek Verloskundige

Je kunt de verloskundige bellen vanaf het moment dat je zwangerschapstest positief is. Ergens tussen de 8ste en 10de week vindt het eerste bezoek aan de verloskundige plaats. Als je medicijnen gebruikt, een hoge bloeddruk of een andere afwijking hebt, is het verstandig contact op te nemen met je huisarts.

Controles en Echo's

Tijdens je zwangerschap krijg je veel controles en onderzoeken:

• Controle door je verloskundige of gynaecoloog: Bij elke controle bespreekt je verloskundige of gynaecoloog hoe het met je gaat. Ook wordt je bloeddruk gemeten. Je verloskundige of gynaecoloog luistert naar het hartje van je baby of voelt of je baby goed groeit. Bespreek het als je klachten hebt, bijvoorbeeld jeuk.
• Eerste echo: Je krijgt ook een eerste echo. Die laat zien hoe lang je precies zwanger bent. Ook is te zien of het hartje van je baby klopt. De eerste echo is meestal de termijnecho. Deze echo wordt onder andere gebruikt om vast te stellen hoelang je al zwanger bent (termijn van de zwangerschap). Doorgaans is de termijnecho tussen de 8ste en 12de week van de zwangerschap.
• Bloedonderzoek: Het is belangrijk dat je bloedonderzoek laat doen aan het begin van je zwangerschap. Hierdoor weet je of je stoffen in je bloed hebt die je baby ziek kunnen kunnen maken. Als je dit op tijd weet, kun je je laten behandelen. Zo wordt je baby niet ziek.
• Onderzoek naar ziektes en afwijkingen van je baby: De verloskundige of gynaecoloog bespreekt of je ook ander onderzoek wilt laten doen naar de baby in je buik. Vanaf 10 weken kun je een bloedtest (NIPT) laten doen, om te weten of je baby misschien een afwijking in de chromosomen heeft. Bij 13 weken en 20 weken kun je een echo laten doen, om te weten of je baby zich goed ontwikkelt.
• Prik tegen kinkhoest en griepprik: Vanaf week 22 van je zwangerschap kun je een prik tegen kinkhoest krijgen. Vanaf 22 weken kun je ook een griepprik halen. Dat kan tussen 15 oktober en 1 maart. De verloskundige of gynaecoloog geeft je informatie hierover.
• Kinderziekte bij iemand die je kent: Bel de huisarts als iemand die je kent een kinderziekte heeft die jij zelf nog nooit hebt gehad. Bijvoorbeeld rodehond, waterpokken of de vijfde ziekte. Of als iemand die je kent kinkhoest heeft en je al meer dan 34 weken zwanger bent.

Het Grote Nieuws Delen

Als je de eerste echo achter de rug hebt en je hebt het hartje zien kloppen, is de kans op een miskraam nog maar heel klein. Je kunt het grote nieuws nu met een gerust hart delen met familie en vrienden. Lees hier meer over in het artikel Hoe vertel je dat je zwanger bent?

Je Rechten en Keuzes

Niet iedereen kent deze rechten goed, terwijl deze van groot belang zijn voor de uiteindelijke kwaliteit van de zorg. Onze rechten maken duidelijk dat de vrouw, en niemand anders, de regie heeft over haar zwangerschap en bevalling. Ook niet als je zwanger bent. Te vaak krijgen zwangeren ten onrechte te horen dat zij iets ‘moeten’. Bijvoorbeeld informatie over voor- en nadelen van een eventuele ingreep. De vrouw heeft vervolgens het recht om de tijd te nemen haar eigen keuzes te maken. We ondersteunen vrouwen bij de keuzes die zij over hun zwangerschap en bevalling maken. Daarnaast bieden we informatie voor zorgverleners over hoe zij, in plaats van aanbodgestuurd, vraaggestuurd kunnen werken.

We bieden jou hulp én informatie. Zo kun jij keuzes maken die bij jou passen. We geven bijvoorbeeld antwoord op veelgestelde vragen:

• Welke rechten heb ik?
• Hoe maak ik keuzes rondom zwangerschap en bevalling?

Ook zorgverleners helpen we graag verder:

• Welke rechten (en plichten) zijn er in de geboortezorg?
• Wat kan ik doen als een cliënt mijn advies niet opvolgt?

De resultaten van het onderzoek naar tekorten in de geboortezorg zijn onthutsend, maar helaas niet verrassend. De GeboorteBeweging kaart al jaren aan dat zorgverleners en cliënten klem zitten in een systeem dat op zijn laatste benen loopt.

Praktische Informatie

Zwangerschapstest: Hoe Werkt Het?

Met een zwangerschapstest kan je ontdekken of je zwanger bent. Hoe werkt dit en hoe betrouwbaar is het?

Trimesters van de Zwangerschap

Een zwangerschap duurt ongeveer 40 weken. Deze periode is verdeeld in 3 trimesters. Wat gebeurt er per trimester en welke weken horen erbij?

Uitgerekende Datum: Wat Betekent Die Dag Voor de Zwangerschap?

Op de uitgerekende datum ben je 40 weken zwanger. Toch is de kans klein dat je die dag gaat bevallen. Waarom is die datum wel nuttig om te weten?

Groei en Ontwikkeling Volgen

Op 24baby.nl kun je heel gemakkelijk volgen wat er nou precies in je buik gebeurt. Daarnaast kun je je aanmelden voor onze nieuwsbrief. Elke week krijg je dan een persoonlijke update over de groei van jouw baby. Zo ben je altijd op de hoogte van de groei en ontwikkeling van je kindje! In negen maanden van vrouw tot moeder en van cel tot kind.

Jouw Zwangerschap van Week tot Week

Benieuwd naar wat er in je lichaam en met je baby gebeurt tijdens verschillende fases van de zwangerschap? Lees het in de Zwangerschapskalender.

Baarmoeder: De Ideale Omgeving Voor Je Ongeboren Baby

De baarmoeder is een sterke, holle spier, waar een baby in kan groeien. Hier lees je wat de baarmoeder doet tijdens de zwangerschap en de bevalling.

Placenta: Zo Werkt Dit Slimme Orgaan

De placenta (moederkoek) zorgt ervoor dat je baby voeding en zuurstof krijgt in je buik. Lees hier hoe dit slimme orgaan ontstaat en werkt.

Navelstreng: Verbinding Tussen Moeder en Ongeboren Baby

Tussen de placenta en de baby zit de navelstreng. Daar gaan voedingsstoffen en zuurstof uit jouw bloed doorheen naar je kind. Hoe werkt dit precies?

Vruchtwater: Bescherming Van De Baby

Je baby zit in de baarmoeder in een soort ballon (de vliezen) gevuld met vruchtwater. Waarom is dat zo en wat is vruchtwater eigenlijk?

Uitrekenen Hoe Lang Je Zwanger Bent Kun Je Zelf

Je kunt uitrekenen hoe lang je zwanger bent:

1. Schrijf de datum op van de eerste dag van je laatste ongesteldheid.
2. Tel de weken vanaf die datum. Zoveel weken ben je zwanger.
3. Ongeveer 40 weken na die datum ga je bevallen.

Wie Helpt Je Tijdens Je Zwangerschap en Bevalling?

Meestal helpt een verloskundige je tijdens de zwangerschap en bevalling. Op sommige plaatsen in Nederland helpt een huisarts je. Maak meteen een afspraak als je weet dat je zwanger bent. Het liefst voordat je 9 weken zwanger bent. Daarna kom je regelmatig voor controle.

Als het nodig is, krijg je hulp van een gynaecoloog of verloskundige in het ziekenhuis. Bijvoorbeeld als je een tweeling krijgt of als je diabetes hebt en zwanger bent. Een gynaecoloog is een arts die veel weet over zwangerschap en bevalling.

Wie Helpt Je Als Je Zwangerschap Niet Gepland Was?

Misschien ben je zwanger geworden en was dat niet gepland. Het kan zijn dat je twijfelt of je wel een kind wilt of het helemaal niet weet. Praat erover met iemand die je vertrouwt. Praat je liever met iemand anders? Maak dan snel een afspraak met je huisarts, een verloskundige of een abortuskliniek. Je kunt hier in vertrouwen over praten.

Kinderwensconsult

Als je een kinderwens hebt is het altijd goed om een afspraak te maken voor een kinderwensconsult. Deze afspraak kun je maken bij je huisarts of bij een verloskundige. De afspraak kan ook met een gynaecoloog, kinderarts, jeugdarts of andere specialist zijn.

Bevalling en Zorg

Praten over bevalling: Later in je zwangerschap praat je met je verloskundige of gynaecoloog over de bevalling. Je kunt dan bespreken waar je wilt bevallen en hoe je wilt omgaan met de pijn. Dan wil je een goede start voor je baby en voor je gezin. Daar hoort goede begeleiding en zorg bij. Wat kan je verwachten aan zorg en voorlichting van zorgverleners in de geboortezorg? En welke keuzes heb je zelf? Welke controles krijg ik tijdens mijn zwangerschap? En wat zijn veelvoorkomende klachten en adviezen voor een gezonde zwangerschap? Deze informatie komt onder andere van de folder Zwanger! Hier vind je informatie en adviezen over de inhoud maar ook de organisatie van zorg.

Tijdens je zwangerschap zijn er een aantal signalen waarbij je direct contact opneemt met je verloskundige of gynaecoloog.

Informatiebronnen

Bekijk vijf films in vijf verschillende talen over de geboortezorg in Nederland, alle veranderingen als je zwanger bent, wie je kunnen helpen, tips over voeding en leven en hulp bij stress.

De folders vind je ook bij je verloskundige, huisarts of gynaecoloog. Je zorgverleners moeten goed met jou samenwerken, maar ook met elkaar!

tags: #vrouwen #die #zwanger #zijn