Waterpokken: Symptomen, Oorzaken en Behandeling van deze Kinderziekte

Waterpokken is een veelvoorkomende kinderziekte die wordt veroorzaakt door het varicella-zostervirus (VZV), een virus uit de herpesvirussenfamilie. Deze zeer besmettelijke ziekte kenmerkt zich door rode, jeukende bultjes en blaasjes die over het hele lichaam verschijnen. Hoewel waterpokken meestal mild verloopt, kan het bij bepaalde risicogroepen ernstige complicaties veroorzaken.

Wat zijn de Symptomen van Waterpokken?

De eerste symptomen van waterpokken treden meestal op tussen de 10 en 21 dagen na besmetting. Vaak merkt u aan uw kind dat het zich niet helemaal lekker voelt, wat zich kan uiten in:

• Verkoudheidsklachten: Een loopneus, hoesten of keelpijn kunnen voorafgaand aan de huiduitslag optreden.
• Koorts: Lichte koorts is een veelvoorkomend symptoom, soms al aanwezig voordat de vlekjes zichtbaar worden.
• Algemeen malaise: Uw kind kan hangerig, lusteloos en ziek zijn.

Het meest kenmerkende symptoom van waterpokken is echter de huiduitslag. Deze begint vaak met rode vlekjes, die zich binnen enkele uren ontwikkelen tot kleine, verhoogde bultjes (papels). Deze papels veranderen vervolgens in blaasjes gevuld met helder vocht. Na ongeveer een dag worden de blaasjes troebel en drogen ze na enkele dagen in tot korstjes. De hele cyclus van vlekje tot korstje duurt doorgaans zo'n tien dagen.

De blaasjes en vlekjes jeuken hevig en verschijnen typisch eerst op het bovenlichaam, maar kunnen zich ook uitbreiden naar het gezicht, de hoofdhuid, de mond en bij meisjes zelfs in de vagina. Het is kenmerkend voor waterpokken dat er tegelijkertijd huidafwijkingen in verschillende stadia zichtbaar zijn: vlekjes, blaasjes en korstjes kunnen naast elkaar voorkomen.

Oorzaken en Besmettelijkheid

Waterpokken worden veroorzaakt door het varicella-zostervirus (VZV). Dit virus kan op verschillende manieren worden overgedragen:

• Via de lucht: Wanneer iemand met waterpokken hoest, praat of niest, komen kleine druppeltjes met het virus in de lucht. Door deze druppeltjes in te ademen, kan men besmet raken.
• Direct contact: Het aanraken van het vocht uit de blaasjes van iemand met waterpokken kan ook tot besmetting leiden.

Een kind met waterpokken is al besmettelijk vanaf twee dagen voordat de eerste vlekjes verschijnen. De besmettelijkheid blijft bestaan totdat alle blaasjes zijn ingedroogd tot korstjes. Dit duurt doorgaans ongeveer tien dagen.

Het virus blijft na genezing latent in het lichaam aanwezig en kan later in het leven opnieuw actief worden, wat leidt tot gordelroos (herpes zoster).

Wie Loopt Risico en Wanneer Medische Hulp Inroepen?

Hoewel de meeste kinderen waterpokken mild doormaken, zijn er groepen die een verhoogd risico lopen op ernstige complicaties:

• Pasgeboren baby's: Vooral baby's die de eerste weken na de geboorte besmet raken, kunnen ernstig ziek worden, zeker als de moeder zelf geen waterpokken heeft gehad en dus geen antistoffen heeft doorgegeven.
• Zwangere vrouwen: Besmetting tijdens de zwangerschap kan gevaarlijk zijn voor zowel de moeder als de foetus, met risico op het congenitaal varicella syndroom.
• Mensen met een verzwakt immuunsysteem: Personen met een verminderde weerstand, bijvoorbeeld door een ziekte als leukemie of door het gebruik van afweeronderdrukkende medicatie, lopen een groter risico op ernstige ziekte en complicaties.
• Kinderen ouder dan 11 jaar: Bij oudere kinderen en volwassenen verlopen waterpokken vaak ernstiger dan bij jonge kinderen.

Het is belangrijk om contact op te nemen met de huisarts of huisartsen-spoedpost in de volgende situaties:

• Uw kind heeft koorts en is jonger dan 3 maanden.
• Uw kind is ouder dan 11 jaar en heeft waterpokken.
• Uw kind wordt steeds zieker (niet of weinig drinken, suf worden, benauwdheid, veel huilen, kreunen, bleek zien, opnieuw koorts na dagen zonder koorts).
• U merkt dat de huid rond de blaasjes roder of donkerder wordt en pijnlijk is.
• De blaasjes bevatten geel vocht, met natte plekjes en geelbruine korstjes, wat kan duiden op een bacteriële infectie (krentenbaard).

Behandeling en Verzorging bij Waterpokken

Er is geen specifieke medicatie die waterpokken sneller laat genezen. De behandeling richt zich voornamelijk op het verlichten van de symptomen, met name de jeuk.

Verlichting van Jeuk:

• Hygiëne: Houd de nagels van uw kind kort om krabben te minimaliseren. Krabben kan de jeuk verergeren, de blaasjes openmaken en leiden tot infecties en littekens.
• Lokale middelen: Smeer de vlekjes in met verkoelende en indrogende middelen zoals:
  • Zink-lotion (lotio alba): Dit helpt de jeuk te verminderen en droogt de blaasjes in.
  • Mentholgel: Werkt verkoelend en kan verlichting bieden. Let op: mentholgel niet gebruiken bij kinderen jonger dan 2 jaar.
  • Carbomeer-watergel: Een neutrale gel die de huid kan kalmeren.
  Deze middelen zijn verkrijgbaar bij de apotheek of drogist en hebben geen recept nodig. Smeer deze middelen op de vlekjes, niet op open wondjes.
• Koel houden: Baden of douchen in koel water kan verlichting geven. Dep de huid na het douchen voorzichtig droog.
• Drinken: Zorg ervoor dat uw kind voldoende drinkt. Waterijsjes of koude dranken kunnen verlichting bieden bij pijnlijke blaasjes in de mond.

Pijn en Koorts:

Indien uw kind pijn of koorts heeft, kunt u paracetamol geven. Gebruik geen NSAID's zoals ibuprofen, vanwege een kleine kans op ernstige huidcomplicaties.

Bacteriële Infecties (Krentenbaard):

Als de blaasjes ontstoken raken door bacteriën, kan dit leiden tot krentenbaard. In zo'n geval is het raadzaam om contact op te nemen met de huisarts, die mogelijk een crème met antibiotica voorschrijft.

Wat Mag Uw Kind Wel en Niet Doen?

Wel:

• Uw kind mag gewoon in bad of onder de douche.
• Als uw kind zich goed voelt, mag het naar school of het kinderdagverblijf. Aangezien het kind al besmettelijk is voordat de vlekjes verschijnen, zijn de meeste andere kinderen waarschijnlijk al blootgesteld aan het virus.
• U mag de huid voorzichtig deppen na het douchen.

Niet:

• Niet krabben: Dit is essentieel om infecties en littekens te voorkomen.
• Niet zwemmen: Zwemmen wordt afgeraden omdat de wondjes kunnen gaan ontsteken door het water.
• Geen NSAID's: Gebruik geen ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen.

Waterpokken en Zwangerschap

Voor zwangere vrouwen die nog geen waterpokken hebben gehad, kan besmetting risico's met zich meebrengen. Als een zwangere vrouw besmet raakt vóór de 20e zwangerschapsweek, kan het virus de foetus bereiken en leiden tot het congenitaal varicella syndroom, met mogelijke ernstige afwijkingen bij de baby. Bij besmetting vlak voor of na de bevalling kan de baby waterpokken oplopen (neonatale varicella). Zwangere vrouwen die in contact komen met waterpokken, dienen direct contact op te nemen met hun huisarts of verloskundige. Soms kan een injectie met antilichamen (VZIG) of antivirale medicatie worden overwogen.

Vaccinatie en Immuniteit

In Nederland wordt vaccinatie tegen waterpokken niet routinematig aangeboden als onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma, maar het is wel op eigen kosten beschikbaar. Een vaccinatie biedt bescherming tegen de ziekte en de ernstige gevolgen ervan. Vrijwel iedereen die waterpokken heeft doorgemaakt, is daarna levenslang immuun. Het is zeldzaam dat iemand waterpokken voor de tweede keer krijgt.

Littekens na Waterpokken

Hoewel de meeste waterpokken littekens na verloop van tijd minder zichtbaar worden, zijn er helaas geen specifieke middelen om ze te verminderen. Het voorkomen van krabben is de beste manier om de kans op littekens te minimaliseren.

tags: #waterpokken #soort #ziekt #kinderziekten