De neonatologie is een gespecialiseerd medisch vakgebied dat zich richt op de zorg voor pasgeborenen, met name diegenen die te vroeg geboren zijn, ziek zijn of andere complicaties hebben na de geboorte. Op een afdeling neonatologie werkt een multidisciplinair team van professionals samen om deze kwetsbare baby's de best mogelijke start te geven.
Het Neonatologie Team: Een Samenwerking van Specialisten
Op de afdeling neonatologie werken 24/7 professionals aan de beste start voor prematuren en zieke pasgeborenen. Als academisch centrum zijn wij gespecialiseerd in de opvang en behandeling van diverse complexe gevallen, waaronder tweelingen met het tweeling-transfusie syndroom, neonaten met rhesus antagonisme, extreem prematuren en neonaten met aangeboren hartafwijkingen. Landelijk zijn wij een van de weinige centra die intra-uteriene behandelingen uitvoeren, waarbij kinderen zo nodig na de geboorte op de Neonatale Intensive Care Unit (NICU) worden behandeld en gemonitord.

Binnen het LUMC is veel expertise en zijn er diverse specialisten beschikbaar. Dit stelt ons in staat om altijd om hulp te vragen wanneer dat nodig is. Werken op de NICU van het LUMC betekent samenwerken in een professionele omgeving met een hoog kennisniveau. Deze kennis wordt voortdurend up-to-date gehouden door middel van onderzoek, klinische lessen en e-learnings. Bovendien trainen medewerkers elkaar op de werkvloer en wordt er aandacht besteed aan persoonlijke ontwikkeling. Op onze afdeling krijgt u de kans om u te ontwikkelen, met ondersteuning waar nodig.
Voor algemeen verpleegkundigen bieden we jaarlijks opleidingsplekken. In 15 maanden leiden we u op tot NICU-verpleegkundige, waarbij werken en leren tegelijkertijd plaatsvinden. Voor de opleiding is werkervaring belangrijk; bij gebrek hieraan kan een voorwerktraject gevolgd worden. Tijdens het voorwerken en de opleiding ontvangt u maandelijks een vast salaris.
Diverse Disciplines in de Neonatale Zorg
Naast de directe medische zorg voor de kinderen, vinden wij de begeleiding van de ouders van groot belang. Wij trachten u zo goed mogelijk bij te staan door middel van voorlichting, begeleiding en nazorg. Deze zorg wordt geleverd door een team bestaande uit diverse disciplines, waaronder:
- Neonatologen
- Neonatologieverpleegkundigen
- FINE-deskundigen (Family and Infant Neuro-developmental Education)
- Kinderverpleegkundigen
- Kinderartsen
- Arts-assistenten
- Maatschappelijk werk
- Logopedie
- Fysiotherapie
- Lactatiekundigen
- Pedagogisch medewerkers
- Afdelingssecretaresses
- Afdelingsassistenten

Specifieke Zorgmethodieken en Ondersteuning
Het Belang van Buidelen (Kangoeroezorg)
Het hebben van huid-op-huid contact, ook wel buiden of ‘kangoeroeën’ genoemd, is van essentieel belang voor zowel de ouder als de baby. Dit contact zorgt onder andere voor een gevoel van veiligheid en vertrouwen. Hierbij ligt de baby bloot (met luier aan) gedurende minimaal een uur tot enkele uren op de blote borst van een ouder. Het is wetenschappelijk aangetoond dat buidelen een positieve invloed heeft op:
- De hechting tussen ouder en kind
- Het hartritme
- Het constant houden van de lichaamstemperatuur
- Het zuurstofgehalte in het bloed
- Het slaap- en waakritme
- Het op gang komen van de borstvoeding
De FINE Methodiek
Baby's, hoe klein ook, hebben hun eigen specifieke gedragingen. FINE staat voor Family and Infant Neuro-developmental Education. Met deze methodiek wordt door observatie van het gedrag van de baby bepaald welke ondersteuning en zorg de baby op dat moment nodig heeft. De uiteindelijke resultaten van FINE zijn:
- Vermindering van stress voor de baby
- Stimulering van de hersenontwikkeling van de baby
- Bevordering van de ouder-kind relatie
NeoZorg App
Met de NeoZorg app wordt ouders van vroeggeboren kinderen ondersteuning geboden. Deze app is speciaal ontworpen om ouders te verbinden, zelfs wanneer zij niet fysiek in het ziekenhuis aanwezig kunnen zijn.
Faciliteiten en Verblijf op de Afdeling
De afdeling beschikt over 17 éénpersoonskamers en 4 tweelingkamers. Een van de ouders kan altijd blijven slapen en wordt actief betrokken bij het zorgproces. De couveusesuites zijn vaak uitgerust met eigen sanitair en soms een webcam voor monitoring.
Rooming-in
Aan het einde van de opname, wanneer de ouders bijna naar huis gaan, is het mogelijk om samen met hun baby een nacht in het ziekenhuis te verblijven. Dit wordt rooming-in genoemd. Tijdens rooming-in verzorgen de ouders hun baby zoveel mogelijk zelf, met hulp van de verpleegkundige waar nodig. Dit kan meer zekerheid geven en beter voorbereiden op de thuiskomst.
Ondersteuning voor Ouders en Gezin
De opname van een pasgeboren kind op de afdeling neonatologie kan voor ouders veel vragen, onverwachte problemen en zorgen met zich meebrengen. Denk hierbij aan praktische zaken zoals huisvesting, reiskosten, of emotionele aspecten zoals slapeloosheid, emotionele onbalans of concentratieverlies. De medisch maatschappelijk werker kan hierbij begeleiding en ondersteuning bieden. Alle gegevens worden vertrouwelijk behandeld en de maatschappelijk werker is gehouden aan het beroepsgeheim.
Ook geestelijke verzorgers kunnen een gesprekspartner zijn voor ouders die behoefte hebben aan ondersteuning bij het ordenen van gevoelens en gedachten, zeker wanneer er ingrijpende beslissingen genomen moeten worden.
Khilona - Een verhaal over positief ouderschap
Apparatuur en Onderzoek
Om het kind de best mogelijke zorg te bieden, wordt het aangesloten op diverse apparatuur. De meest voorkomende apparatuur omvat:
- Couveuse, open bed, warmtewieg of normale wieg, afhankelijk van de specifieke behoeften van het kind.
- Monitor voor het bewaken van hartslag, ademhaling, bloeddruk, zuurstofverzadiging en temperatuur.
- Infuuspompen voor het toedienen van voedingsstoffen en vocht direct in de bloedbaan.
- Optiflow voor ademhalingsondersteuning, waarbij bevochtigde en verwarmde lucht en zuurstof in de neus wordt geblazen.
- Beademingsapparaat, indien het kind nog niet voldoende zelfstandig kan ademhalen, met een beademingsbuisje via neus of mond.
Regelmatig vindt er laboratoriumonderzoek plaats, waarbij bloed meestal wordt afgenomen via een hielprik. Tijdens bloedafname wordt de “hands on” methode toegepast, waarbij de ouder, verpleegkundige of zorgassistent het kind troost. Urine wordt afgenomen via een gaasje in de luier of een opvangzakje, en ontlasting wordt uit de luier opgevangen.
Daarnaast worden er regelmatig röntgenfoto’s gemaakt, veelal van de longen of de buik. Via echografisch onderzoek wordt informatie verkregen over de toestand van de hersenen, het hart, de nieren en eventuele andere organen.
De Rol van de Ouders in de Zorg
Ouders worden aangemoedigd om deel te nemen aan de verzorging van hun kind, zoals het meten van de temperatuur, verschonen van de luier, mondverzorging en baden. Ook bij het geven van voeding (borstvoeding, flesvoeding of sondevoeding) worden ouders zoveel mogelijk betrokken. Als basis wordt de methode van ontwikkelingsgerichte zorg gebruikt, waarbij ouders leren kijken naar hun kind en de behoeftes van het kind te herkennen en hierop te reageren.

Nazorg en Overige Ondersteuning
Na het verblijf in het ziekenhuis zijn er diverse opties voor nazorg. De NeoZorg app kan ouders continu verbonden houden met hun vroeggeboren kind. Voor ouders die langer op de afdeling verblijven, wordt soms een familiegesprek gepland om het verloop van de opname te bespreken. Er wordt ook een dagboek bijgehouden, waarin ouders en verpleegkundigen bijzondere momenten kunnen noteren.
Specifieke ondersteuning wordt geboden door:
- Lactatiekundigen, die helpen bij borstvoedingsproblemen.
- Prelogopedisten, gespecialiseerd in zuig- en drinktechnieken, die beoordelen en begeleiden bij het drinkgedrag.
- Fysiotherapeuten, die houdingsadviezen geven en stimuleren in de motorische ontwikkeling.