Zwanger en Kip Eten: Wat Mag Wel en Wat Niet?

Gedurende je zwangerschap zijn er producten die je beter niet kunt eten om onnodige risico's voor je ongeboren kindje te voorkomen. Het kan soms lastig zijn om te bepalen wat je nu wel en niet mag eten. Een veelgestelde vraag is of je bijvoorbeeld gerookte kip mag eten als je zwanger bent.

Gerookte Kip tijdens de Zwangerschap

Gerookte kip is kipfilet die gezouten en gerookt wordt. Tijdens het roken wordt de kip doorgaans verhit tot minstens 72°C, waardoor hij gaart. Bij deze temperatuur gaan eventuele schadelijke bacteriën dood, waardoor je dit vleesproduct in principe veilig kunt eten tijdens je zwangerschap. Als de kipfilet op lagere temperaturen wordt gerookt, wordt hij over het algemeen eerst voorgegaard.

Wees echter voorzichtig met kip die zelf gerookt is, bijvoorbeeld op de barbecue. Hierbij heb je niet altijd de garantie dat het vlees voldoende verhit is geweest om alle bacteriën te doden. Let daarnaast op als je last hebt van een hoge bloeddruk of een verhoogd risico hebt op zwangerschapsvergiftiging. Gerookte kipfilet wordt gepekeld, waardoor het een hoog zoutgehalte kan hebben. Dit kan een nadelig effect hebben op je bloeddruk. Het zoutgehalte staat doorgaans vermeld op de verpakking.

Kip en Bacteriën: Risico's tijdens de Zwangerschap

Kippenvlees staat bekend om de verschillende bacteriën die het kan bevatten, zoals salmonella en listeria. Ook de parasiet toxoplasma gondii kan erin voorkomen. Het is daarom altijd onverstandig om rauwe of slecht doorbakken kip te eten. Tijdens je zwangerschap is dit extra gevaarlijk, omdat een voedselvergiftiging nadelige gevolgen voor je baby kan hebben.

Zorg er dus voor dat je gerookte kip goed gaar is en verhit hem eventueel voor gebruik nog een keer goed. Bacteriën van rauwe kip kunnen via kookmateriaal in ander voedsel terechtkomen. Gebruik daarom bij voorkeur verschillende snijplanken voor vlees en groente om kruisbesmetting te voorkomen.

Twijfel je over een stukje kip, dan kun je het beter laten liggen.

Andere Vleeswaren om Op te Letten

• Gerookte kip
• Salami
• Leverworst

Algemene Voedingsadviezen tijdens de Zwangerschap

Het cliché "Schep nog maar eens op, je moet tenslotte voor twee eten" is niet waar. Een extra portie is niet nodig, maar gezond en gevarieerd eten tijdens de zwangerschap is wel belangrijk. Dit draagt bij tot een goede gezondheid van de moeder, zodat de zwangerschap vlot verloopt en het risico op verwikkelingen wordt beperkt. Daarnaast is goede voeding essentieel voor een optimale groei en ontwikkeling van het ongeboren kind.

De basis voor een goede voeding is de voedingsdriehoek, en dit geldt voor iedereen. Houd je je als toekomstige moeder aan de aanbevolen hoeveelheden en zorg je voor voldoende variatie, dan krijg je normaliter alle noodzakelijke voedingsstoffen binnen. Zwangere vrouwen moeten echter wel waakzaam zijn voor een aantal punten.

Foliumzuur en Vitaminen

Zodra je de wens hebt om zwanger te worden, wordt aangeraden een foliumzuursupplement van 400 microgram te nemen tot minstens 2 maanden zwangerschap. Foliumzuur vermindert immers het risico op neuralebuisdefecten ('spina bifida' of open ruggetje). Het nemen van een supplement betekent echter niet dat de inname via de voeding mag worden verwaarloosd. Belangrijke bronnen zijn bladgroenten, koolsoorten, volkorenproducten, kaas, eieren en citrusvruchten.

Vitaminen zijn gezond, maar een overdosis kan schadelijk zijn. Bovendien zijn supplementen meestal niet nodig voor wie goed en gevarieerd eet. Zeker inzake vitamine A mag de voorgeschreven dagdosis niet overschreden worden en is voorzichtigheid geboden. Indien je een vitaminesupplement gebruikt, vraag dan advies aan je begeleidende arts. Hoge dosissen vitamine A (meer dan 10.000 IE per dag) kunnen de vrucht beschadigen en aangeboren afwijkingen veroorzaken. Omdat lever en leverproducten in het bijzonder ook rijk zijn aan vitamine A, beperk je ze best als je zwanger bent.

Vitamine A is nodig voor:

• Het functioneren van het netvlies en het hoornvlies van het oog.
• De huid en slijmvliezen.
• De groei en de botontwikkeling bij kinderen.
• Het afweersysteem tegen ziekteverwekkers.
• De voortplanting en de ontwikkeling van een ongeboren baby.

Ons lichaam kan vitamine A niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen. Vitamine A komt voor in lever, vis, melkproducten, boter, margarine, eierdooier, donkergroene bladgroenten, koolsoorten en geeloranje gekleurde groenten en fruit.

Alcohol, Medicijnen en Nicotine

Alcohol (zelfs een matig gebruik), geneesmiddelen en nicotine (roken) kunnen schadelijk zijn voor het kind. Gebruik alleen geneesmiddelen op doktersadvies, ook wanneer het schijnbaar onschuldige pijnstillers of geneesmiddelen betreft die vrij te koop zijn in de apotheek. Pas ook op met geneeskrachtige kruiden en kruidenpreparaten, omdat de juiste samenstelling niet altijd bekend is of getest is. Sommige kruiden zijn schadelijk voor het ongeboren kind.

Infectieziekten en Voedselveiligheid

Listeriose is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Listeria monocytogenes. Het kan leiden tot een miskraam, een vroegtijdige geboorte of de dood van de foetus. Toxoplasmose is eveneens een infectieziekte, veroorzaakt door de parasiet Toxoplasma gondii. Omdat je hiermee in contact kunt komen via onder meer uitwerpselen van katten, spreekt men ook van de "kattenziekte". Mogelijke gevolgen zijn miskraam en ernstige afwijkingen van het kind. Ben je reeds voor de zwangerschap in contact gekomen met toxoplasmose, dan ben je voortaan immuun. Desgevallend moet je nog wel uitkijken voor een besmetting met Listeria.

De volgende raadgevingen zijn dan ook voor alle jonge moeders in spe belangrijk:

• Kijk uit met rauwe groenten en verse kruiden. Zij moeten altijd goed gewassen worden.
• Omdat je hiervan bijvoorbeeld op restaurant niet zeker kunt zijn, eet je best geen rauwkost buitenshuis.
• Geef de voorkeur aan gekookte groenten.
• Gebruik geen rauwe melk of producten bereid van rauwe melk, zoals sommige zachte kazen (bv. Mozarella, Brie, Camembert).
• Let erop dat voedsel goed verhit is en niet te lang bewaard is na de maaltijd. Oppassen dus met afhaalmaaltijden.
• Eet geen rauw of halfdoorbakken vlees. "Bien cuit" is niet altijd even smakelijk maar wel veilig.
• Snij tijdens de bereiding van de maaltijd nooit rauwe groenten en vlees met hetzelfde mes en op dezelfde snijplank.
• Hou de houdbaarheidsdatum nauwlettend in het oog en gebruik geen producten die langer dan 12 uren na bereiding of opening in de koelkast zijn bewaard.

Specifieke Risicoproducten

• Rauwe melk: In ongepasteuriseerde of niet-gesteriliseerde melk kunnen ziekmakende (listeria) bacteriën voorkomen.
• Kip en rauw vlees: Door kruisbesmetting met listeria en het bewaren van gegaarde kip kunnen ziekmakende hoeveelheden ontstaan. Ook rauwe vleessoorten zoals filet americain en sommige Franse worstsoorten van rauw vlees kunnen bacteriën bevatten.
• Rauwmelkse zachte kazen: Het gaat vooral om kaas van rauwe melk die een rijping heeft ondergaan, dus schimmelvorming. Voorbeelden van riskante kazen: Brie de Meaux, Camembert au lait Cru, Reblochon fermier en Coulommiers. Bij voorverpakte kaas staat op het etiket vrijwel altijd of deze is gemaakt van rauwe of gepasteuriseerde melk. Bij Franse schimmelkaas, zoals brie, camembert, roquefort en gorgonzola, staat er ‘ au lait cru ’ op de verpakking als de kaas gefabriceerd is van rauwe melk. ‘Au lait pasteurisé’ betekent dat de kaas is gemaakt van gepasteuriseerde melk. Deze is veilig, omdat bij pasteurisatie van de melk alle ziekmakende bacteriën worden gedood. Bij onverpakte zachte schimmelkaas is het verstandig navraag te doen in de winkel of bij de fabrikant.
• Vis en schaaldieren: Met name rauwe of koudgerookte vissoorten zoals gerookte zalm, haring en schaaldieren zoals oesters hebben een zeker risico op listeria.
• Groenten en fruit: Rauwe groenten en fruit kunnen listeriabacteriën bevatten. Zolang het rauwe product niet bewerkt is, blijft de besmetting normaal gesproken zo beperkt dat het niet tot ziekte leidt. De van nature aanwezige andere bacteriën weerhouden listeria ervan zich te vermenigvuldigen. In gesneden rauwkost en salades is de kans op vermenigvuldiging groter, zeker bij bewaren. Door de groente goed te wassen verdwijnt de besmetting niet geheel maar wordt het aantal bacteriën wel minder.

Hoge bloeddruk: Drink geen rauwe melk van de boerderij. Gewone melk mag wel, die is al verhit. Rauwe melk kan zitten in brie, camembert en vacherin. Er staat dan 'au lait cru' op. In deze kazen kan de Listeria-bacterie zitten. Die kan schadelijk zijn voor je baby.

Eet geen rauw vlees zoals tartaar, carpaccio of half-doorbakken biefstuk. Eet geen rauwe of gedroogde vleeswaren zoals rosbief, fricandeau, chorizo, salami, rauwe ham, parmaham, cervelaat, filet américain en ossenworst. Eet geen lever en weinig producten van lever.

Cafeïne en Overige Producten

Drink ook geen andere dranken met cafeïne, zoals cola en energiedrankjes. Te veel cafeïne geeft kans dat je baby klein is bij de geboorte.

In kalebas-kalk zit veel lood en dioxine. Koop en eet salades vers.

Rauw vlees kan ziekmakers bevatten die schadelijk zijn voor je baby. Als vlees goed verhit is, zijn alle ziekmakers dood. Daarnaast staat dit product niet in de Schijf van Vijf. Eet dit product dus niet te veel en niet te vaak.

Handige Hulpmiddelen

Wil je altijd snel kunnen opzoeken wat je allemaal wel en beter niet kunt eten tijdens je zwangerschap? Download dan de gratis app ZwangerHap van het Voedingscentrum. Naast het opzoeken van producten, kun je daar ook volgen hoe de baby groeit in de buik.

tags: #zwanger #kip #eten