Abces in de mond: oorzaken, symptomen en behandeling

Een abces in de mond is een pijnlijke en vaak vervelende aandoening waarbij een ophoping van pus ontstaat als gevolg van een bacteriële infectie. Dit kan zich voordoen in verschillende delen van de mond, zoals het tandvlees, rondom een tand of zelfs in het kaakbot. Het is belangrijk om snel in te grijpen bij een abces in de mond om ernstige complicaties te voorkomen.

Oorzaken van een abces in de mond

Een abces in de mond ontstaat meestal door een bacteriële infectie. Wanneer bacteriën toxinen uitscheiden, veroorzaken ze het afsterven van omliggende cellen. Dit leidt tot een ontstekingsreactie die afweercellen aantrekt. Sommige van deze cellen barsten op hun beurt open, wat resulteert in de vorming van een holte in het weefsel die zich vult met etter. Deze etter bestaat uit een mengsel van verwoest dood weefsel, zowel levende als dode bacteriën en dode witte bloedcellen.

De meest voorkomende oorzaken van een abces zijn:

• Tandbederf (cariës): een gaatje in een tand of kies kan leiden tot een infectie die een abces veroorzaakt.
• Ontsteking van het tandvlees bij verstandskiezen: wanneer het tandvlees rondom een verstandskies ontstoken raakt, kan dit resulteren in een abces.
• Na een mondoperatie: procedures zoals het trekken van een tand of kies kunnen soms leiden tot de vorming van een abces.
• Ontstoken lymfeklieren in de hals: een infectie in de lymfeklieren in de nek kan zich uitbreiden en een abces veroorzaken.
• Keel- of amandelontsteking: een ontsteking in de keel of amandelen kan ook leiden tot de vorming van een abces achter in de keel.

Een abces kan op verschillende plaatsen voorkomen:

• Een abces aan de wortelpunt (het uiteinde) van een tand of kies (periapicaal abces). Dit wordt vaak veroorzaakt door tandbederf of door een dode tandzenuw.
• Een abces in het tandvlees naast een tand (parodontaal abces). Deze ontstaat meestal door een infectie in het tandvlees.
• Heel soms: een abces rond een half doorgebroken verstandskies (pericoronair abces). Dit zie je vaker bij jongvolwassenen.

De belangrijkste oorzaak van een abces in de mond is een bacteriële infectie. Bacteriën die normaal in de mond aanwezig zijn, kunnen diep in het weefsel doordringen via:

• Gaatjes (cariës): wanneer tandbederf de zenuw (pulpa) bereikt.
• Tandvleesontsteking (gingivitis of parodontitis): bacteriën komen in een zakje in het tandvlees (pocket) of in een ruimte tussen de tanden en het tandvlees terecht.
• Een trauma of breuk van een tand: bacteriën krijgen toegang tot het binnenste van de tand.
• Een slechte mondhygiëne: tandplak en tandsteen bieden een voedingsbodem voor bacteriën.
• Een verminderde weerstand: door stress, ziekte of medicatie, kan het lichaam zich minder goed weren tegen infecties.

Abces mond symptomen

Een abces in de mond is zelden te missen en kan verschillende symptomen veroorzaken, waarvan sommige direct merkbaar zijn en andere subtieler. Het is belangrijk om deze symptomen te herkennen, zodat u tijdig hulp kunt zoeken:

• Hevige, kloppende tand- of kiespijn.
• Zwelling van het tandvlees, wang of kaak.
• Roodheid en gevoeligheid van het tandvlees.
• Pusafscheiding of een vieze smaak in de mond.
• Koorts of een algemeen ziek gevoel.
• Beperkte mondopening.
• Een rode huid.
• Koorts boven de 39 graden.
• Moeite met ademen en/of slikken.
• Pijn.
• Zwelling van uw wang of hals.
• Moeite met slikken of openen van de mond bij ernstige gevallen.

Gevaren van een abces in het hoofd-halsgebied

Een abces in het hoofd-halsgebied kan een ernstige en potentieel gevaarlijke aandoening zijn. Abcessen hebben de neiging om zich snel te verspreiden vanuit de mondholte naar de hals, wat kan leiden tot belemmering van de ademhaling. Dit maakt snelle medische interventie cruciaal.

Wanneer de zwelling groot wordt en zich uitbreidt naar de wang of hals, is het belangrijk met spoed een tandarts of arts te raadplegen. In zeldzame gevallen kan een onbehandeld abces leiden tot een ernstige infectie van de kaak. Ook kan een tandvleesabces, als de bacteriën in de bloedbaan terechtkomen, leiden tot een hartinfectie: endocarditis - een ontsteking van de binnenwand van het hart en de hartkleppen.

Wat te doen bij een abces in de mond?

Als u vermoedt dat u een abces in de mond heeft, is het belangrijk om zo snel mogelijk contact op te nemen met uw tandarts. Een abces is een serieuze infectie die niet vanzelf overgaat en kan leiden tot complicaties als het niet tijdig wordt behandeld.

Belangrijk: probeer nooit zelf een abces open te prikken of te behandelen! Dit kan de infectie verergeren doordat bacteriën zich verder verspreiden, wat kan leiden tot ernstigere ontstekingen of zelfs een algehele infectie van het lichaam. Laat de behandeling altijd over aan uw tandarts.

U kunt enkele stappen nemen om de klachten tijdelijk te verlichten totdat u naar de tandarts kunt:

• Spoel uw mond met lauw zout water (niet te heet).
• Vermijd harde, hete of zoete voedingsmiddelen.
• Neem pijnstillers, zoals paracetamol of ibuprofen (volgens bijsluiter). Gebruik geen Aspirine®, dit geeft een grotere kans op nabloeding.
• Koel de wang met een koud kompres bij zwelling.

Behandeling van een abces in de mond

De behandeling van een mondabces richt zich eerst op het wegnemen van de infectie. De tandarts zal het abces beoordelen en indien nodig een behandeling starten.

Bij de behandeling van een abces in de mondholte wordt doorgaans gekozen voor behandeling onder lokale verdoving. De tandarts(-specialist) verdooft eerst het gebied rond het abces, hoewel deze verdoving soms minder effectief kan zijn vanwege de aanwezigheid van de infectie. Vervolgens wordt er met een klein chirurgisch mesje een incisie gemaakt in de zwelling, waardoor de opgehoopte pus uit het abces kan weglopen.

Na het openen van het abces wordt de wond grondig gespoeld en wordt er een kleine drain in de wond geplaatst. Dit voorkomt dat de wond voortijdig sluit, wat kan leiden tot een hernieuwde ophoping van pus. De drain wordt vaak met een enkele hechting op zijn plaats gehouden.

Bij een groot abces in de mondholte of hals verrichten we de behandeling vaak onder narcose.

Nazorg en advies

Na een ingreep in de mondholte is het belangrijk om de juiste nazorg te volgen om het herstel te bevorderen en complicaties te voorkomen. Enkele tips en adviezen:

• Eten en drinken: in de eerste dagen na de ingreep kan kauwen moeilijk zijn. Kies voor vloeibaar voedsel en vermijd warme dranken om bloedingen te voorkomen. Vermijd ook sterk gekruid, hard, of taai voedsel zoals stokbrood en appels.
• Pijn: gebruik paracetamol om pijn te verlichten, tenzij uw kaakchirurg iets anders heeft voorgeschreven. Neem de pijnstiller in voordat de verdoving volledig is uitgewerkt.
• Roken: vermijd roken gedurende de eerste vijf dagen na de behandeling, omdat dit de wondgenezing negatief beïnvloedt en complicaties kan veroorzaken.
• Mondhygiëne: het is normaal dat de wond de eerste dagen wat nabloedt. Spoel niet krachtig en zuig niet aan de wond. Reinig de omgeving voorzichtig met een zachte tandenborstel, maar poets uw andere tanden zoals gebruikelijk.
• Zwelling: koel de behandelde zijde van uw gezicht vanaf de eerste dag drie keer per dag gedurende twintig minuten met een zakje ijs of een koelelement in een washandje. Dit helpt om zwelling te verminderen. Slaap de eerste nacht iets rechtop met een extra hoofdkussen en vermijd liggen op de behandelde zijde.

De verdoving is na twee tot vier uur uitgewerkt. Het is normaal dat de wond de eerste dagen na de ingreep wat nabloedt. Ga niet krachtig spoelen en zuig niet aan de wond.

Zwangerschap en mondgezondheid

Tijdens de zwangerschap vinden er tal van veranderingen plaats in het lichaam. Er wordt aangenomen dat hormonale veranderingen de belangrijkste oorzaak zijn van veranderingen in de mondgezondheid, waardoor bestaande aandoeningen aanzienlijk kunnen verergeren. Het is belangrijk op te merken dat zwangerschap zelf geen tandvleesontsteking veroorzaakt, maar de hormonale veranderingen kunnen de gevoeligheid van het tandvlees vergroten.

De toename van tandvleesontsteking en onderliggende gingivitisproblemen tijdens de zwangerschap is geen mythe. Tandheelkundige professionals weten dat zwangerschap gingivitis een echt fenomeen is. Zwangerschap gingivitis verwijst naar de specifieke aandoening waarbij ontsteking van de gingiva duidelijk verbonden is met de zwangerschap van een vrouw. Zoals het geval is voor "klassieke" gingivitis, is verhoogde bloeding een van de belangrijkste symptomen van deze aandoening.

Tegelijkertijd is er een alomtegenwoordig gebrek aan bewustzijn rond zwangerschapsgingivitis. Een van de verklaringen zou kunnen zijn dat de maternale immuunrespons tijdens de zwangerschap verandert, waardoor ze kwetsbaarder worden voor de ontstekingsreactie van de gastheer op de bacteriële uitdaging in de tandheelkundige biofilm.

Maatregelen voor het voorkomen en bestrijden van zwangerschapsgingivitis zijn grotendeels dezelfde als die voor het voorkomen van algemene mondgezondheidsproblemen:

• Toewijding aan mondverzorgingsrituelen thuis: Borstel twee keer per dag en oefen regelmatig interdentale reiniging.
• Eet een gezond dieet.
• Breng een extra bezoek aan de tandarts: Hoewel schoonmaak- en controlebezoeken meestal eens in de zes maanden of zo worden aanbevolen, kan het de moeite waard zijn om een zwangere vrouw die zich zorgen maakt over gingivitis te adviseren om een keer extra tijd binnen te komen tijdens de zwangerschap van negen maanden, gewoon voor gemoedsrust.

Als een zwangere vrouw lijdt aan zwangerschapsgingivitis, of nog erger, parodontitis, is het goed om te weten dat parodontale behandeling zowel veilig als effectief is. Onze pagina Zwangerschap en mondgezondheid bevat informatie en advies met betrekking tot zwangerschapsgingivitis en andere, minder vaak voorkomende problemen die zich kunnen voordoen, zoals zwangerschapsgranuloom en tanderosie.

Als je leert dat een patiënt zwanger is, kan het nuttig zijn om hen door de onderliggende oorzaken en symptomen van zwangerschapsgingivitis te leiden, terwijl je een duidelijk plan voor preventie en beheer opmaakt.

Wat kan je doen als je bloedend tandvlees hebt tijdens de zwangerschap?

• Hormoonschommelingen kunnen gevoelig tandvlees veroorzaken, dat minder afweer heeft tegen tandplak. Vervolgens kan het tandvlees gaan bloeden, wat meestal wijst op een beginnende ontsteking. Gingivitis of tandvleesontsteking kan nog dieper doordringen en leiden tot parodontitis, een ontsteking van het kaakbot. Hierdoor kunnen tanden los gaan zitten en zelfs uitvallen. Bovendien blijkt uit onderzoek dat parodontitis invloed kan hebben op het geboortegewicht en het moment van geboorte.
• Droge mondklachten komen zeker niet alleen bij zwangere vrouwen voor. Maar tijdens de zwangerschap, en dan met name in de eerste 3 maanden, is de kans op een droge mond wel groter. Ook hier weer de hormoonhuishouding. Een tekort aan speeksel kan ook worden veroorzaakt door slaapproblemen en door bijwerkingen van medicatie. Een droge mond is niet alleen een onaangenaam gevoel, het heeft ook een effect op je mondgezondheid die toch al te lijden heeft.
• Allereerst kun je de neiging hebben om meer te snoepen tijdens de zwangerschap. Suikers worden zoals bekend door schadelijke bacteriën omgezet in zuren die het tandglazuur aantasten en cariës (gaatjes) veroorzaken. Ook zijn de verhalen bekend van zwangere vrouwen die een onweerstaanbare trek krijgen in bepaalde voedingsmiddelen.
• Aan het begin van de zwangerschap kun je last hebben van ochtendmisselijkheid. Ook braken zorgt voor een zuuraanval in de mond.

Goede mondhygiëne is natuurlijk voor iedereen belangrijk. Kies voor verzorgende, mondvriendelijke tandpasta zonder schadelijke chemicaliën.

• Een goede tandpasta reinigt je gebit grondig, maar veilig.
• Een goede tandpasta reinigt je gebit grondig, maar veilig.
• Om de zuuraanvallen op je tandglazuur te minimaliseren kun je proberen om de eetmomenten te beperken en tussendoor niet te veel te snoepen.
• Als je last hebt van misselijkheid met braken, is het natuurlijk verleidelijk om na het braken direct je tanden te poetsen. Dat geeft een frissere smaak, maar voor je gebit is dit niet handig. Het maagzuur in het braaksel maakt je tandglazuur tijdelijk wat zachter. Ga je op dat moment poetsen, dan beschadigt het glazuur sneller dan normaal. Net als bij het eten en drinken van zure voedingsmiddelen als fruit, moet je minimaal een half uur wachten met poetsen.
• Een goede gebitsverzorgende kauwgom kan in de loop van de dag helpen om de mond te hydrateren, speekselproductie te stimuleren en de zuurgraad in de mond te neutraliseren.

Als je naar de tandarts of mondhygiënist moet terwijl je zwanger bent, geef dan altijd aan dat je zwanger bent. Ook een verdoving zal tijdens zwangerschap alleen gebruikt worden als het noodzakelijk is. Hoewel je de stoffen die erin zitten liever niet bij je kind terecht wil laten komen, zijn stress en pijn ook niet bevordelijk. Je eigen lichaam gaat dan het stress-hormoon adrenaline aanmaken, wat nog veel vervelender is voor een ongeboren kind. Als een verdoving helpt om je de behandeling ontspannen te laten ondergaan, is dat meestal te verkiezen. Soms kunnen ingrijpende behandelingen worden uitgesteld tot na de geboorte, maar ga met mondproblemen altijd bijtijds naar de tandarts. Meestal wordt het er niet beter op als je langer wacht en ontstekingen en kiespijn leveren fysieke stress op die niet goed is voor jou en je kindje.

Als je van plan bent om zwanger te worden, kun de tandarts vragen om je gebit extra goed te controleren en zonodig preventief te behandelen.

Last van een abces?

Een abces in je mond is een zwelling die gevuld is met pus (etter), vaak het resultaat van een bacteriële ontsteking. Je ervaart pijn bij het kauwen en bij het aanraken van of duwen op de aangetaste tand. De tand wordt ook gevoelig voor warmte en koude. Als je tandpijn een niveau bereikt waarop het een ernstige, kloppende pijn wordt, kan dit een teken zijn van een tandabces. Een abces is het gevolg van een infectie tussen de tand en het tandvlees.

Een tandvleesabces is een ontstekingszakje in het tandvlees of de ruimte tussen uw tanden en het tandvlees. Bacteriën kunnen het gebied bereiken als gevolg van een tandabces of een ander probleem met de mondhygiëne, zoals parodontitis. Een tandvleesabces is iets anders dan een tandabces, hoewel de symptomen en behandelingen voor een deel hetzelfde kunnen zijn.

De belangrijkste symptomen van een tandvleesabces zijn pijn en zwelling in het gebied. Afhankelijk van waar het abces zich langs het tandvlees bevindt, kan het ook pijn veroorzaken als u kauwt of bijt. U kunt een knobbel of bobbel in het gebied van het abces opmerken die pijn en druk veroorzaakt.

De oorzaak van een tandvleesabces is een ophoping van bacteriën in de weefsels tussen de tanden en het tandvlees. Tandvleesabcessen komen vaker voor bij mensen met een slechte mondhygiëne.

Behandeling van een tandvleesabces

Het is altijd goed om snel je tandarts te consulteren. Voor behandeling moet je naar de tandarts. Deze zal zo nodig het abces aanprikken, de etter en de bron van de ontsteking weghalen en behandelen. Als de tandwortel ook ontstoken is zal er een wortelreiniging worden uitgevoerd. Uiteraard word je verdoofd indien nodig.

De tandarts kan ook een aantal eenvoudige huismiddeltjes aanbevelen om de symptomen te verlichten. Zo kan het innemen van pijnstillers zonder recept, zoals ibuprofen, de pijn en zwelling verminderen. Daarnaast kan het spoelen van de mond met warm zout water de pijn en gevoeligheid verminderen.

Antibiotica vormen een ander belangrijk onderdeel van het behandelproces van een tandvleesabces. Orale antibiotica kunnen de bacteriën doden die de infectie veroorzaken en voorkomen dat de infectie zich uitbreidt of het gebied opnieuw infecteert. Dit kan ook de zwelling en pijn in het gebied verminderen.

Tandartsen zullen meestal een röntgenfoto laten maken om te zien of het abces botafbraak heeft veroorzaakt. Als een tandvleesabces de binnenste pulpa van de tand of kies aantast, kan een wortelkanaalbehandeling nodig zijn.

tags: #abces #mond #tijdens #zwangerschap