Borstvoeding werkt volgens een systeem van vraag en aanbod. Door je baby op verzoek te voeden, zal de melkproductie worden aangepast aan de behoeften van je baby. Voeden op verzoek betekent: kijken naar je kind.
Het belang van voeden op verzoek
Een pasgeboren baby die zijn buikje rond heeft gedronken zal gemiddeld na twee tot drie uur weer honger krijgen. Geen enkel schema of rooster kan je echter vertellen hoe vaak je je baby precies moet voeden, of hoe laat hij honger heeft. Voor een goede melkproductie is het belangrijk je baby bij de eerste hongersignalen direct de borst te geven. Je baby kan deze signalen laten zien als hij wakker is, maar ook als hij in een actieve/lichte slaap is. Als je hem op zo’n moment de borst aanbiedt, is er een goede kans dat hij graag wil drinken.
Huilen is een noodsignaal van een baby. Het is het uiterste hongersignaal dat hij kan geven. Het lukt vaak niet om een huilende baby goed te laten aanhappen aan de borst. Een gezonde baby die een goede drinktechniek heeft en zijn eigen groeicurve volgt, zal een voedingsritme vinden dat goed bij hem past, als je als moeder consequent reageert op zijn hongersignalen. Het is heel normaal dat het voedingsritme van dag tot dag verschilt. Net als veel volwassenen hebben baby’s niet altijd evenveel trek.
Sommige baby’s melden zich duidelijk als ze graag willen drinken, andere geven subtielere signalen of hebben wat meer stimulans nodig. Om de hongersignalen van je kind te leren herkennen, helpt het om veel bij elkaar in de buurt te zijn. Je nabijheid, je geur, je geluiden, je bewegingen en je ademhaling zullen hem stimuleren om duidelijke signalen te geven.
De eerste melk: Colostrum
Colostrum, de eerste melk die een moeder produceert na de geboorte, is een dikke, gelige vloeistof, die rijk is aan voedingsstoffen en antistoffen. Het bevat enorm veel energierijke voedingsstoffen en zorgt ervoor dat het darmstelsel van de baby wordt klaargemaakt voor het leven buiten de baarmoeder. Hoewel de hoeveelheid colostrum die beschikbaar is in de eerste dagen relatief klein is, is het perfect afgestemd op de behoeften van jouw baby. De beperkte hoeveelheid colostrum is normaal en voldoende, aangezien de maaginhoud van een pasgeboren baby slechts de grootte van een kers is.
Als de eerste voeding niet lukt, zal het colostrum manueel worden afgekolfd en via een lepeltje aan jouw baby worden gegeven.
De eerste dag aanleggen en voeden
Leg jouw baby aan telkens hij even wakker is, maar laat hem tussendoor rusten. Maak van die gelegenheden gebruik om ook zelf wat te rusten. Vraag zeker bij de opstart van de voeding aan de vroedvrouw om de voeding mee te observeren. Zij kan handige tips geven rond correct aanleggen, het zuiggedrag van jouw baby en borstvoedingshoudingen.
Jouw baby communiceert op een aantal manieren dat hij honger heeft, oplopend van subtiele hongersignalen tot uiteindelijk een noodsignaal; huilen. Je baby aanleggen bij de eerste hongersignalen maakt het aanleggen makkelijker. Verschoon tijdens de eerste week jouw baby na de eerste borst, daarna bied je de tweede borst aan. Begin een nieuwe voeding telkens bij de borst waarmee je de vorige voeding eindigde. Zo worden beide borsten evenwichtig gestimuleerd tot melkproductie.
Je legt de baby aan de borst zo vaak en zolang hij er om vraagt.
Clusteren en groeispurt
Clusteren is een term die verwijst naar periodes waarin jouw baby frequent en kort na elkaar aan de borst wil drinken. Dit gedrag is vooral vaak te zien tijdens groeispurten of op momenten dat de baby behoefte heeft aan extra comfort. Een typisch moment waarop clusteren veel voorkomt, is tijdens de tweede nacht na de geboorte.
Tijdens deze clustermomenten vertonen veel baby’s een verhoogde behoefte aan voeding en nabijheid. Dit kan voor nieuwe ouders verontrustend zijn, maar het is een normaal en gezond onderdeel van de borstvoeding. Het frequente voeden helpt de melkproductie op gang te brengen en zorgt voor een sterke binding tussen moeder en kind. Hoewel dit vermoeiend kan zijn, is het belangrijk om te onthouden dat dit gedrag tijdelijk is en bijdraagt aan een succesvolle borstvoeding op de lange termijn.
Rond twee weken, zes weken en drie maanden kan je merken dat jouw baby een groeispurt doormaakt. Je kindje is dan onrustiger, huilt vaker en wil meer voedingen. Om jouw melkproductie dan aan te passen aan de vraag van jouw kindje, neem je best extra rust en leg je de baby vaker aan.
Voedingsfrequentie en -duur
De meeste pasgeboren baby’s drinken de eerste dagen tien tot twaalf keer per 24 uur. De maag van je kindje is nog maar klein: ongeveer zo groot als een druif. Er past dus maar weinig voeding in. Gelukkig is de eerste moedermelk, colostrum, extra rijk aan voedingsstoffen. De eerste paar weken blijft je baby zo’n tien keer per dag om voeding vragen.
Gemiddeld drinken baby’s zeker acht tot twaalf keer per etmaal. Nachtvoedingen zijn goed voor je baby én voor je melkproductie. Als jij en je baby dikwijls dicht bij elkaar zijn, zul je zijn signalen steeds beter leren kennen.
Een pasgeboren baby die borstvoeding krijgt, plast in de eerste dagen één of twee luiers per dag. Zodra de melkproductie op gang komt, heeft jouw baby ongeveer 6 tot 8 natte luiers per 24 uur. De eerste poep van jouw baby (meconium) is plakkerig en donkergroen tot zwart van kleur. Naarmate de melkproductie op gang komt, verandert het van kleur en samenstelling. De poep kan smeuïg zijn, soms waterig met vlokjes of klontjes en friszuur ruiken. Veel baby’s poepen een paar keer per dag. Na ongeveer 6 weken wordt de poep vaak steviger, en kan het zijn dat je baby dan nog maar één keer per week poept.
De meeste baby’s verliezen gewicht na de geboorte. Dat is normaal. Als je baby 7% van zijn geboortegewicht verliest, bekijk dan of het voeden aan de borst naar wens gaat en of je baby voldoende binnenkrijgt. Twijfel je over de hoeveelheid moedermelk? Dan kun je starten met kolven. Dit heeft een positieve invloed op de productie ervan. Meestal zit je baby na 2-3 weken weer op zijn geboortegewicht. Daarna groeit hij met ongeveer 150 gram per week.
Vraagt jouw baby steeds vaker om voeding? Merk je dat jouw baby na een voeding ineens niet meer tevreden is? Dan kan dat wijzen op zogenaamde regeldagen. Jouw baby maakt namelijk sprongetjes in zijn ontwikkeling en groei. Op zulke momenten heeft jouw baby meer moedermelk nodig. Geef dan beide borsten en voed daarnaast op verzoek. Dat kan om de twee uur zijn, en je baby kan daarbij ook ‘s nachts (weer) wakker worden. Door vaker te voeden, maak je vanzelf ook meer moedermelk aan.
Nachtvoedingen en slaapcycli
Je baby drinkt maar een kleine hoeveelheid melk per keer. Hierdoor is een hele nacht doorslapen nog niet mogelijk. Je zult daarom ook meerdere keren ’s nachts een voeding geven. Dit is heel normaal en ook goed voor je baby. De nachtvoedingen zorgen ervoor dat de bloedsuikerspiegel van je kindje op een gezond niveau blijft. Dit helpt bij de ontwikkeling van de hersenen en een goede groei.
Door met je baby in dezelfde kamer te slapen (rooming-in of bedding-in) bouwen jij en je baby een harmonieuze slaapcyclus op. Als je baby in lichte slaap is en behoefte heeft aan een voeding, ben jij ook in lichte slaap. Zo kun je ook ’s nachts goed op zijn verzoek reageren.
Het is voor alle baby's normaal om 's nachts wakker te worden. De meerderheid van de baby's van één tot zes maanden oud drinkt een vijfde van hun dagelijkse melk 's nachts, dus deze voedingen zijn belangrijk om te waarborgen dat ze genoeg calorieën krijgen.
Rond de vier maanden kunnen de slaappatronen van je baby veranderen, omdat perioden van diepe en lichte slaap elkaar beginnen af te wisselen, net als bij een volwassene. Dat kan ertoe leiden dat je baby 's nachts vaker wakker wordt. Dit kan verband houden met de slaap in plaats van met de voeding. Hoewel het kan voelen als een stap terug, bereikt je baby een belangrijke ontwikkelingsfase. Hij leert snel, wordt zich bewuster van de wereld, krijgt een betere dieptewaarneming en ervaart mogelijk al verlatingsangst. Als je baby om je huilt als hij wakker wordt, om gevoed te worden en dicht bij je te zijn, is dat zijn manier om geruststelling te zoeken.
Huid-huidcontact en de eerste voeding
Zodra de baby geboren is, wordt deze op de buik van de mama gelegd. Om het huid-huidcontact te bevorderen, blijft jouw kindje daar zo lang mogelijk liggen. Tijdens dit eerste ‘knuffeluurtje’ maken jullie beiden intensief kennis met de baby en wordt de eerste borstvoeding gegeven. Het is ook bewezen dat baby’s die vlak na de bevalling borstvoeding krijgen, minder last krijgen van ‘geel zien’ en langere, succesvolle borstvoedingsperiodes kennen.
Bij huid-op-huidcontact ligt jouw baby bloot bij jou op de borst. Het helpt je baby zich aan te passen aan zijn nieuwe omgeving. Zijn ademhaling en hartslag zijn normaler, het zuurstofgehalte in zijn bloed is hoger, zijn temperatuur is stabieler en het bloedsuikergehalte is hoger. Bij problemen met aanleggen of als je baby onrustig is, kan huid-op-huidcontact helpen. De zuigreflex van je baby is in het eerste uur erg sterk. Door huid-op-huidcontact wordt deze reflex en het hap- en zoekreflex gestimuleerd.
Belangrijke overwegingen
Fopspeengebruik
Als je baby regelmatig op een fopspeen zuigt, kan dat een negatief effect hebben op je melkproductie. Hij heeft zijn zuigbehoefte dan al gedeeltelijk bevredigd en kan daardoor minder vaak om een voeding vragen. Daardoor wordt de tijd tussen twee voedingen onbedoeld opgerekt.
Groeicurves
Een snelle gewichtstoename in de eerste maanden is normaal voor een volledig borstgevoede baby. Na de eerste maanden neemt de groei gewoonlijk wat af. Zo lang je baby uitsluitend borstvoeding krijgt en een tevreden indruk maakt, kan hij eigenlijk niet te snel groeien. De WHO-groeistandaarden laten zien wat een normaal groeipatroon is voor borstgevoede baby’s. Om de groei van je baby te beoordelen, kun je zijn gewicht intekenen op de WHO-groeicurve. Als je baby de lijn volgt die past bij zijn geboortegewicht, dan volgt hij ‘zijn eigen lijn’.
Extra vitamines
Vitamine D is nodig voor een goede groei en ontwikkeling van de botten. Volwassenen maken vitamine D aan onder invloed van zonlicht en halen het uit voeding. Je baby kan dit nog onvoldoende en heeft daarom extra vitamine D nodig. Het advies is om je kindje tot 4 jaar 10 microgram vitamine D per dag te geven.
Krijgt je kindje borstvoeding? Dan is er de eerste 12 weken ook extra vitamine K nodig. Deze vitamine zit in fruit, melkproducten, bladgroenten, eieren en vlees. Daarnaast maken je darmbacteriën vitamine K zelf aan. Je baby heeft nog te weinig van deze bacteriën in de darm om de vitamine te maken. In kunstvoeding zit vitamine K. Drinkt je baby meer dan 500 ml flesvoeding per dag? Dan hoef je geen extra vitamine K meer te geven. Je kindje krijgt dan genoeg van deze vitamine binnen via de flesvoeding.
Wanneer hulp zoeken?
Per 24 uur verschoon je ongeveer zes natte luiers en twee tot vijf poepluiers. De groei is normaal en je baby is vrolijk en levendig? Dan kan je ervan uitgaan dat hij voldoende voeding binnenkrijgt. Is dit niet het geval? Neem dan contact op met het consultatiebureau of je huisarts. Het consultatiebureau houdt de groei van je baby ook bij in groeicurves.
tags: #borstvoeding #mg #4 #dagen #oud