Borstvoeding Geven Tijdens Ziekte: Veiligheid, Voordelen en Praktische Tips

Het is volkomen normaal om twijfels te hebben over borstvoeding geven wanneer je zelf ziek bent of je baby ziek is. De meeste ziektes, van een verkoudheid tot griep of een buikvirus, vormen echter geen belemmering om door te gaan met borstvoeding. Sterker nog, het kan zelfs voordelig zijn voor je baby.

De Voordelen van Borstvoeding Tijdens Ziekte

Je moedermelk blijft veilig en bevat waardevolle antistoffen die je baby extra beschermen. Zodra jij ziek wordt, begint je lichaam antistoffen aan te maken tegen de ziekteverwekker. Deze antistoffen worden via de moedermelk direct aan je baby doorgegeven, wat kan helpen om te voorkomen dat hij zelf ziek wordt, of om de symptomen te verzachten.

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat moedermelk antibacteriële en antivirale elementen bevat. Dit kan de kans op infecties zoals verkoudheid, griep, oor- en luchtweginfecties en diarree verkleinen. Sommige studies onderzoeken zelfs de mogelijkheden om moedermelk te gebruiken bij de behandeling van ziektes.

Bij een zieke baby biedt borstvoeding niet alleen essentiële voeding en vocht, maar ook geruststelling. De moedermelk bevat antistoffen, witte bloedcellen, stamcellen en beschermende enzymen die infecties bestrijden en genezing kunnen bevorderen. De samenstelling van moedermelk past zich aan de behoeften van de baby aan; bij ziekte neemt de concentratie van immuunversterkende cellen, leukocyten genaamd, toe.

illustratie van antistoffen die via moedermelk naar een baby gaan

Borstvoeding Geven als Moeder Ziek Is

Als je ziek bent, hoef je in de meeste gevallen niet te stoppen met borstvoeding. Dit geldt voor veelvoorkomende ziekten zoals griep, verkoudheid, koorts, diarree en mastitis. Je baby kan via de moedermelk antistoffen ontvangen die zijn risico op besmetting verlagen. Het is belangrijk te beseffen dat je baby waarschijnlijk al is blootgesteld aan dezelfde ziekteverwekker door het dagelijkse contact met jou.

Het geven van borstvoeding tijdens ziekte kan echter wel vermoeiend zijn. Zorg goed voor jezelf: drink voldoende, rust wanneer het kan en schakel hulp in indien nodig. Als direct aanleggen te zwaar is, kun je overwegen om melk af te kolven en later te geven. Kleine, frequente voedingen kunnen soms beter vol te houden zijn dan lange voedselsessies.

Goede hygiëne is essentieel om de verspreiding van ziektekiemen te minimaliseren. Was je handen regelmatig, vooral na hoesten, niezen, toiletbezoek of luierverschoning. Hoest en nies in je elleboogholte of een zakdoek.

Borstvoeding Geven aan een Zieke Baby

Ja, je moet je zieke baby zeker borstvoeding blijven geven. Dit kan helpen bij een spoedig herstel en biedt troost. Moedermelk is licht verteerbaar, wat ideaal is voor baby's met een gevoelige maag. Soms willen zieke baby's vaker drinken, soms juist minder. Volg het tempo van je baby.

Als je baby door ziekte te zwak is om aan de borst te drinken, neem dan contact op met een zorgverlener of lactatiekundige. Zij kunnen adviseren over het afkolven van melk en het voeden met een spuit, kopje of andere methode. Afkolven op reguliere voedingsmomenten helpt je melkproductie stabiel te houden.

baby die comfortabel aan de borst drinkt, met een zachte deken

Medicatie en Borstvoeding

Een veelvoorkomende misvatting is dat je moet stoppen met borstvoeding zodra je medicijnen nodig hebt. Gelukkig is dit zelden het geval. Veel gangbare pijnstillers zoals paracetamol en ibuprofen kunnen veilig gebruikt worden tijdens borstvoeding. Ook veel antibiotica vormen geen probleem.

Het is echter altijd verstandig om medicijngebruik te bespreken met je huisarts, apotheker of lactatiekundige. Zij kunnen je informeren over specifieke medicijnen en doseringen. Betrouwbare online bronnen, zoals de medicatiecheck van Lareb, kunnen ook helpen bij het controleren van de veiligheid van medicatie.

Sommige verkoudheids-, griep- en hoestmedicijnen kunnen de melkproductie verminderen. Vermijd middelen met fenylefrine, fenylpropanolamine of guaifenesine. Medicijnen die slaperigheid veroorzaken, kun je ook beter mijden.

Bij langdurig medicijngebruik voor chronische aandoeningen, zoals diabetes, astma of depressie, wegen de voordelen van borstvoeding vaak op tegen de risico's. Bespreek dit altijd met je arts.

Specifieke Situaties en Zorg

Zware Infecties: In zeldzame gevallen, zoals bij cytomegalie bij premature baby's, kan overleg met een arts noodzakelijk zijn.

Ziekenhuisopname: Als je zelf wordt opgenomen, zorg er dan voor dat het ziekenhuispersoneel weet dat je borstvoeding geeft. Je kunt moedermelk afkolven en invriezen voor je baby. Een lactatiekundige kan je helpen om je belangen te behartigen.

Operaties: Na een operatie, zelfs onder narcose, is borstvoeding geven meestal veilig zodra je je goed genoeg voelt om je baby vast te houden. De verdovingsmiddelen in de moedermelk zijn dan minimaal.

Baby's die te ziek zijn om te drinken: Als je baby te zwak is om te drinken, zoek dan professionele hulp om uitdroging te voorkomen en de melkproductie op peil te houden door af te kolven.

Je baby afspenen en overstappen op koemelk: wat kun je verwachten?

Darmgedrag en Ontlasting bij Borstvoeding

Het ontlastingspatroon van een baby die borstvoeding krijgt, kan sterk variëren. In de eerste dagen scheiden pasgeborenen meconium uit, een donkere, teerachtige substantie. Naarmate de melkproductie toeneemt, wordt de ontlasting zachter, lichter van kleur en kan deze geel, geelgroen of lichtbruin zijn.

Het is normaal dat een baby die uitsluitend borstvoeding krijgt, meerdere keren per dag zachte, licht geurende ontlasting heeft. Soms kan dit zelfs tien of meer keer per dag zijn, wat duidt op een goede melkinname. Na de eerste week kan het aantal ontlastingen afnemen tot één tot twee keer per dag, en na zes weken soms nog maar één of twee keer per week.

Een langzamere stoelgang kan te maken hebben met veranderingen in de samenstelling van moedermelk, met name de verhouding tussen wei-eiwitten en caseïne. Dit is geen constipatie, zolang de ontlasting zacht, geel en gemakkelijk te passeren is en de baby goed groeit en tevreden is.

Constipatie of diarree bij vaste voeding: Als je baby vaste voeding krijgt en last krijgt van constipatie of diarree, kan dit wijzen op een intolerantie voor een nieuw voedingsmiddel. Geef borstvoeding vóór het aanbieden van vaste voeding.

Feiten en Fabels over Borstvoeding

Er zijn diverse misvattingen over borstvoeding. Hieronder enkele feiten:

  • De vorm van je borsten verandert niet direct door borstvoeding; dit wordt meer beïnvloed door aanleg, zwangerschap en roken.
  • Het drinken van melk door de moeder heeft geen directe invloed op de moedermelkproductie; deze wordt uit het bloed samengesteld.
  • Baby's die moeilijk aankomen, krijgen de melk mogelijk niet goed uit de borst door een verkeerde aanleg of te korte drinktijd.
  • Bij maagkrampen, diarree of overgeven is borstvoeding een goed "medicijn" en kan de baby naar behoefte drinken.
  • Dikkere pap is niet beter bij reflux; het kan darmwerking beïnvloeden en tot krampjes leiden.
  • Pijn bij het aanleggen moet na enkele seconden verdwijnen; aanhoudende pijn duidt vaak op een verkeerde aanleg.
  • Lichaamsbeweging stimuleert juist de melkaanmaak en verbetert de conditie, mits je niet te snel afvalt.
  • Gezonde eetgewoonten zijn voldoende; er is geen specifiek voedsel dat je wel of niet mag eten.

Unieke Eigenschappen van Moedermelk:

  • Bevat afweerstoffen die niet in flesvoeding zitten, vooral in colostrum.
  • Het huid-op-huidcontact tijdens het voeden stimuleert oxytocine, het "knuffelhormoon", wat hechting bevordert en stress verlaagt.
  • Baby's die borstvoeding krijgen, kunnen terugvallen op de antistoffen van de moeder, wat hun immuunsysteem versterkt.
  • Borstvoeding verbruikt ongeveer 500 calorieën per dag voor de moeder.
  • Bij voeding op verzoek krijgt de baby voldoende binnen.
  • Moedermelk varieert in smaak, waardoor borstgevoede baby's gemakkelijker wennen aan de smaken van vast voedsel.
infographic met feiten en fabels over borstvoeding

Een lactatiekundige (IBCLC) kan professionele ondersteuning bieden bij vragen of problemen rondom borstvoeding.

tags: #diarree #en #borstvoeding #geven