Wanneer u op reis gaat, is het van cruciaal belang om goed beschermd te zijn en de juiste vaccinaties te ontvangen. Onze deskundige artsen komen bij u langs, waar en wanneer het u het beste uitkomt, om u te voorzien van een advies op maat.
Hepatitis A, ook wel bekend als besmettelijke geelzucht, is een ontsteking van de lever die wordt veroorzaakt door een virus. Het virus verspreidt zich via ontlasting en kan worden overgedragen door besmet voedsel of drinkwater. Hoewel de ziekte bij kinderen vaak ongemerkt verloopt, kunnen zij het virus wel overdragen op volwassenen, bijvoorbeeld door het delen van handdoeken of kranen. Volwassenen worden doorgaans wel ziek van Hepatitis A.
Wat is Hepatitis A en Hoe Loop Je het Op?
Hepatitis A is een zeer besmettelijke leverinfectie veroorzaakt door een virus. Het virus verlaat het lichaam via ontlasting. Besmetting kan plaatsvinden door het consumeren van voedsel of drinkwater dat verontreinigd is met ontlasting. De ziekte verloopt bij kinderen vaak zonder duidelijke symptomen, maar zij kunnen het virus wel overdragen op volwassenen. Dit kan gebeuren door bijvoorbeeld gezamenlijk gebruik van een handdoek of kraan in het toilet, aangezien kinderen met hun handjes gemakkelijk voorwerpen kunnen besmetten.
Volwassenen worden vaak wel ziek van Hepatitis A. De symptomen beginnen plotseling met algemene malaise, griepachtige klachten, koorts, gebrek aan eetlust, misselijkheid en buikklachten. Na enkele dagen kan de huid en het oogwit geel worden, de urine theekleurig en de ontlasting stopverfkleurig. Dit kan ongeveer één tot twee weken aanhouden, waarna het herstel soms maanden kan duren, gepaard gaande met vermoeidheid en lusteloosheid.
U kunt Hepatitis A oplopen via deurklinken, kranen, handdoekjes, maar ook via voedsel en drinken die besmet zijn geraakt door iemand met Hepatitis A. Slechte handhygiëne na toiletbezoek en voor het bereiden van voedsel kan de verspreiding bevorderen. De incubatietijd, de periode tussen besmetting en het optreden van ziekte, bedraagt ongeveer 28 dagen.
Hepatitis A komt voor in de meeste (sub)tropische landen, maar ook in landen dichter bij huis zoals Marokko, Egypte en Turkije.
Vaccinatie en Bescherming tegen Hepatitis A
Een volledige vaccinatie tegen Hepatitis A bestaat uit twee prikken. De eerste prik biedt één jaar bescherming. Een tweede prik, minimaal zes maanden na de eerste, biedt een bescherming van 30 tot 40 jaar. Het is raadzaam om u te laten vaccineren voor landen waar Hepatitis A voorkomt. U kunt hiervoor gemakkelijk een afspraak maken.
Combinatievaccin Hepatitis A/B
Indien u een combinatievaccin tegen Hepatitis A en B wenst, zijn er twee prikken vóór de reis nodig met een maand tussentijd. Het schema hiervoor is 0, 1, 6 maanden. Voor kinderen tot 15 jaar is er ook een combinatievaccin beschikbaar.
Wanneer u andere personen wilt uitnodigen voor de afspraak, kunt u hiervoor de benodigde gegevens invullen. Om te bepalen of en welke vaccinaties u nodig heeft voor uw reis, is het invullen van een gezondheidsverklaring essentieel. Aan de hand van deze gegevens kunnen wij beoordelen of de vaccinaties veilig voor u zijn.
Na ontvangst van alle informatie kan een reizigersgeneeskundig arts een persoonlijk vaccinatieadvies opstellen. Mocht er geen vaccinatie nodig zijn, dan komt de afspraak kosteloos te vervallen.
Neem uw gele boekje en geldige legitimatie mee naar de afgesproken locatie.
Het Nederlandse Vaccinatieschema voor Kinderen
Het vaccinatieschema voor uw kind hangt af van het geboortejaar. Het Nederlandse Rijksvaccinatieprogramma is samengesteld met de volgende uitgangspunten:
- Vaccinaties worden toegediend op een leeftijd die optimale bescherming biedt.
- De tijd tussen vaccinaties met hetzelfde vaccin is zo gekozen dat de bescherming optimaal blijft, ook in de periode tussen de vaccinaties.
- Vaccinaties die tegelijkertijd gegeven kunnen worden, zijn zoveel mogelijk samengevoegd om het aantal prikmomenten te minimaliseren.
- Niet meer dan twee prikken per keer, om het voor het kind zo prettig mogelijk te houden.
- Er wordt gestreefd naar langdurige bescherming.
- Het schema is geschikt voor alle kinderen.
In sommige gevallen kan het nodig zijn het vaccinatiemoment aan te passen. Voor meer informatie over afwijken van het vaccinatieschema kunt u elders terecht.
Het Nederlandse vaccinatieschema kan verschillen van schema's in andere landen. Hoewel het doel wereldwijd hetzelfde is - kinderen zo goed mogelijk beschermen tegen gevaarlijke infectieziekten - hanteren landen eigen schema's. U kunt hier de Nederlandse vaccinatieschema's downloaden, evenals schema's voor Bonaire, Saba en Sint Eustatius.
Specifieke Vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma
- BMR: Kinderen ontvangen vanaf 14 maanden de BMR-vaccinatie (bof, mazelen en rodehond).
- BCG: Vanaf 6 maanden wordt een vaccinatie tegen tuberculose (BCG) gegeven, indien de ouders geboren zijn in een land waar tuberculose veel voorkomt.
Soms kunnen deze prikken vervroegd nodig zijn voor een reis. Heel jonge kinderen krijgen niet altijd dezelfde vaccinaties als hun ouders of verzorgers, om medische redenen. Een reizigersadviseur kan u hierover meer vertellen.
Hepatitis A Specifiek voor Kinderen op Reis
In veel landen komt Hepatitis A voor. Kinderen kunnen het virus gemakkelijk aan hun handen krijgen en zo binnenkrijgen, wat leidt tot een zeer besmettelijke ziekte. Hepatitis A kan heftiger verlopen en langer duren bij kinderen. Door braken en diarree kunnen zij snel uitdrogen, aangezien zij minder reserves hebben voor vocht en voedingsenergie.
Preventie van Diarree
- Was regelmatig de handen, ook die van uw kind.
- Probeer te voorkomen dat kinderen voorwerpen in hun mond steken.
- Borstvoeding is de veiligste voeding voor uw baby.
Wat te doen bij Diarree?
- Laat uw kind extra drinken.
- Gebruik ORS volgens de bijsluiter.
- Gebruik bij kinderen jonger dan zes jaar geen stopmiddelen.
- Raadpleeg een arts bij:
- Een baby met diarree.
- Slecht drinken en veel spugen.
- Koorts hoger dan 39 graden.
- Diarree met bloed en/of slijm.
- Verschijnselen van uitdroging (sufheid of juist prikkelbaar, minder plassen).
Hepatitis A and B
Andere Reisgerelateerde Risico's voor Kinderen
Malaria, Dengue en Zika
Bescherm uw kind tegen muggensteken of kies een bestemming waar malaria niet voorkomt. Ziekten zoals malaria en knokkelkoorts (dengue) zijn voor kinderen extra gevaarlijk. Jaarlijks sterven wereldwijd miljoenen kinderen aan malaria, voornamelijk in Afrika.
- Bescherm uw kind met kleding, een petje en dichte schoenen.
- Gebruik een insectenwerend middel met DEET (maximaal 30% DEET voor kinderen tot 2 jaar).
- Laat uw kind onder een muskietennet slapen, zowel 's nachts als overdag.
- Indien de GGD malariapillen heeft voorgeschreven, dient u deze in de juiste dosering en op tijd aan uw kind te geven.
Voor informatie over het zika-virus en de consequenties voor kinderen en zwangerschap verwijzen wij u naar het RIVM.
Zonnen en Zwemmen
Kinderen zijn gevoelig voor zonlicht. In veel vakantielanden is de zon fel en kunnen kinderen, zelfs door dunne kleding of bij bewolkt weer, verbranden. Kinderen worden ook sneller ziek van vies zwemwater. Verdrinking is een van de belangrijkste doodsoorzaken van kinderen op vakantie.
- Blijf zoveel mogelijk uit de zon tussen 11 en 15 uur.
- Bescherm de huid met kleding en een petje.
- Gebruik zonnebrandcrème met minimaal factor 30.
- Zwem niet in meertjes of riviertjes. In zeewater en goed gechloreerde zwembaden kunt u doorgaans wel zwemmen.
- Gebruik zwembandjes.
- Loop niet op blote voeten op het strand.
Vliegtuigreizen
Tijdens het stijgen en dalen van een vliegtuig kunnen kinderen last krijgen van oorpijn. Ook hebben kinderen sneller last van reisziekte.
- Bij oorpijn helpt slikken; geef uw kind iets te eten of te drinken.
- Heeft uw kind last van reisziekte? Laat hem dan niet te veel zoet of vet eten. U kunt ook medicijnen tegen reisziekte geven.
Omgaan met Dieren
Dieren hebben een grote aantrekkingskracht op kinderen. Zij halen ze aan en willen ermee spelen, met het risico op beten en hondsdolheid. Probeer contact met dieren te voorkomen.
Algemeen Advies op Maat
Kinderen zijn gevoeliger voor ziekten, kou, warmte en zon dan volwassenen. Ze hebben minder reserves wat betreft vocht en voedingsenergie. Als u met kinderen reist, is een goede voorbereiding essentieel. Maak een afspraak voor het reizigersspreekuur bij de GGD in uw buurt voor een advies op maat.
Werkwijze en Aanvullende Informatie
Bij Thuisvaccinatie.nl krijgt u altijd een advies op maat door LCR geregistreerde Reizigersgeneeskundig artsen. De hepatitis A-vaccinatie is een dood/geïnactiveerd vaccin. Na toediening maakt uw lichaam antistoffen aan. Voor optimale bescherming en voorbereiding op onvoorziene zaken, adviseren wij om 6-8 weken voor vertrek een afspraak te maken. Indien dit niet mogelijk is, kan vaak zelfs tot op de dag van vertrek nog gevaccineerd worden.
De hepatitis A-vaccinatie kan bepaalde bijwerkingen geven, die meestal mild van aard zijn.
In het aanvraagformulier vult u als hoofdaanvrager uw persoonsgegevens in, inclusief uw BSN-nummer. Als zorgverlener zijn wij wettelijk verplicht het burgerservicenummer (BSN) te registreren. Meer informatie hierover vindt u elders.
Vervolgens kiest u de gewenste locatie, datum en tijd. Voor gezinsleden vult u als hoofdaanvrager zelf de benodigde gegevens in.
Wilt u meer weten over Thuisvaccinatie.nl? Neem dan een kijkje bij onze veelgestelde vragen of lees meer over onze werkwijze. Wij wijzen u bovendien graag op onze handige reistips en reisartikelen voor een optimale bescherming tegen infectieziekten tijdens uw reis. Vaccinaties kunnen u een hoop ellende besparen.
Kosten en Vergoedingen van Vaccinaties
Als er een medische indicatie is voor een vaccin, betekent dit niet automatisch dat het voor vergoeding in aanmerking komt. Als u, na overleg, het vaccin wilt ontvangen buiten de genoemde indicaties, kan dit op eigen kosten via de huisarts, GGD of een ander vaccinatiebureau.
Bij vaccinatie op eigen verzoek dient de te verwachten gezondheidswinst van de vaccinatie afgewogen te worden. Hierbij spelen de volgende overwegingen een rol:
- Kans op infectie: De kans om een Hepatitis A-infectie op te lopen in Nederland is over het algemeen klein. Hoewel het aantal gevallen sterk gedaald is, kunnen uitbraken voor tijdelijke pieken zorgen. Het buitenland is doorgaans de belangrijkste bron van besmetting.
- Ernst van de ziekte: Hepatitis A verloopt bij kinderen onder de 5 jaar meestal zonder symptomen, terwijl oudere kinderen en volwassenen vaak klachten ervaren. Hoewel de kans op overlijden klein is, kunnen klachten soms weken tot maanden aanhouden. Hepatitis A leidt nooit tot een chronische infectie.
- Bijwerkingen: Deze zijn over het algemeen mild en kort van duur.
- Mate van bescherming: Hepatitis A-vaccinatie is over het algemeen zeer effectief.
- Beschermingsduur: Na een volledige serie is de bescherming bij immuuncompetente personen langdurig, mogelijk zelfs levenslang.
- Kosten: Informeer naar de kosten van een vaccinatie(serie).
Registratie en Geregistreerde Vaccins
Hepatitis A-vaccins zijn geïnactiveerde vaccins. Ze induceren een immuunrespons die leidt tot antistofproductie en het opbouwen van immunologisch geheugen. De vaccins zijn beschikbaar als monovalent vaccin tegen Hepatitis A en als combinatievaccin tegen Hepatitis A en Hepatitis B.
Vaccineren van mensen die Hepatitis A hebben doorgemaakt is niet zinvol, maar ook niet schadelijk. Pre-vaccinatie serologie kan overwogen worden indien de te vaccineren persoon kans op blootstelling heeft gehad.
Doseringsschema en Immuungecomprommitteerden
De tweede dosis wordt bij voorkeur tussen de 6 en 12 maanden na de eerste dosis toegediend. Studies hebben aangetoond dat de immuunrespons vergelijkbaar is, zelfs als de tweede dosis tot 8 jaar na de eerste wordt gegeven. Het vaccinatieschema hoeft niet opnieuw gestart te worden, ongeacht het interval.
Bij mensen met een verminderde afweer wordt geadviseerd om twee doses Hepatitis A-vaccin toe te dienen vóór vertrek naar een HAV-endemisch land. Indien er onvoldoende tijd is voor de tweede dosis volgens het standaardschema, wordt een schema met een extra dosis voor vertrek geadviseerd.
Contra-indicaties en Interferenties
Absolute contra-indicaties zijn een bevestigde ernstige allergie voor bestanddelen van het vaccin of een ernstige allergische reactie na eerdere toediening. Relatieve contra-indicaties zijn koortsende ziekten.
Hepatitis A-vaccins kunnen gelijktijdig worden toegediend met diverse andere vaccins. Er zijn aanwijzingen dat gelijktijdige toediening met een pneumokokkenconjugaatvaccin de immuunrespons op het Hepatitis A-vaccin kan verminderen.
Veiligheid, Bijwerkingen en Effectiviteit
De werkzaamheid van het vaccin wordt bepaald in klinische studies en uitgedrukt in een percentage van het aantal ziektegevallen in de gevaccineerde groep ten opzichte van de placebogroep. De effectiviteit beschrijft de bescherming van het vaccin onder alledaagse omstandigheden.
Na vaccinatie met een monovalent vaccin ontstaan beschermende antistoffen doorgaans binnen 2 tot 4 weken na de eerste vaccinatie. Bij gezonde volwassenen en kinderen wordt na de eerste dosis bij 95-100% een beschermend antistofniveau bereikt.
De immuunrespons op Hepatitis A-vaccinatie kan verminderd zijn bij mensen die immunosuppressieve medicatie gebruiken, personen met hiv, patiënten met een chronische leverziekte en bij ouderen.
Beschermingsduur en Revaccinatie
Na één dosis van het Hepatitis A-vaccin ontstaat bij de meeste mensen een goede immuunrespons die meerdere jaren kan aanhouden. Studies laten zien dat antistoffen zelfs 9 tot 12 jaar aantoonbaar blijven. Voor volwassenen ouder dan 40 jaar is er onvoldoende bewijs voor de langetermijnbescherming van één dosis. Vooralsnog wordt een tweede dosis aanbevolen voor langdurige bescherming.
Na een volledige serie vermelden de productinformatie teksten dat beschermende antistoffen ten minste 6 tot 20 jaar aanwezig kunnen blijven. Verschillende studies laten een langdurige immuunrespons zien, met persistentie van antistoffen tot 25 jaar na toediening. Op basis van modellen wordt geschat dat beschermende antistoffen tot in elk geval 50 jaar aanwezig kunnen blijven. Mogelijk is de bescherming zelfs levenslang.
Tot op heden zijn er geen aanwijzingen dat na het voltooien van de basisserie een revaccinatie nodig is bij gezonde personen.