Het lijkt soms alsof je net nieuwe schoenen hebt gekocht en ze alweer te klein zijn. De groei van kindervoeten gaat in fases en hangt af van de leeftijd en genetische factoren. Het is daarom belangrijk om regelmatig de schoenmaat van je kind te controleren. Wil je ervoor zorgen dat schoenen langer meegaan en je kind makkelijker zelf schoenen aan- en uittrekt? Voor baby's en peuters is het aan te raden om elke drie maanden de schoenmaat te checken. Veel kinderen geven niet aan dat hun schoenen te klein zijn. Een goed passende schoen laat ongeveer een duimbreedte ruimte tussen de grote teen en de neus van de schoen. De hiel moet stevig zitten zonder te knellen.
De Normale Groei van Kindervoeten en Benen
Kinderen groeien in hun eerste levensjaren bijzonder veel; het lichaam is constant in ontwikkeling. Veel klachten aan de voeten en benen vinden hun oorsprong in de kindertijd. Als uw kind van jongs af aan een afwijkend looppatroon heeft, vergroot dit de kans op lichamelijke klachten op latere leeftijd.
Een voet van een baby is niet vergelijkbaar met een voet van een volwassene. Bovendien verschilt de snelheid van het ontwikkelen van kindervoeten per kind. Het is daarom als ouder soms moeilijk in te schatten of de ontwikkeling van de voeten en benen van uw kind normaal of afwijkend is. Bij twijfel is het altijd verstandig om verder advies in te winnen en het te laten controleren door een podotherapeut.
Ontwikkeling van Voeten en Benen per Leeftijdsfase
Leeftijd 0-2 jaar
De voeten van een baby bestaan nog grotendeels uit kraakbeen; de botten zijn dan ook nog niet helemaal ontwikkeld. Door te trappelen met de voetjes ontwikkelen de spieren van de benen en voeten zich, waardoor de spieren die gebruikt worden om te kunnen staan en lopen voorbereid worden. Let erop dat uw baby hierin niet gehinderd wordt door te strakke kleding of sokjes.
Het varieert per kind hoe snel ze gaan staan en lopen. Gemiddeld is dit tussen de 10-18 maanden. Het proces van lopen hoeft in deze periode niet actief gestimuleerd te worden. Zodra de voeten en de spieren sterk genoeg zijn om het gewicht te dragen, gaat uw kind uit zichzelf staan.
Buitenhuis kunt u de voeten beschermen met soepele, lichte schoenen. Binnenhuis is het juist aan te raden uw kind te laten staan op blote voeten of met sokjes aan. Dit zorgt ervoor dat de voeten en de spieren zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen in stabiliteit, coördinatie en kracht.
De voet van een baby heeft een plat uiterlijk, dit komt omdat aan de onderzijde een vetkussen zit. Het vetkussen onder de voet neemt in de eerste jaren steeds verder af, waardoor de voetboog langzamerhand steeds zichtbaarder wordt.
De Stand van de Benen bij Baby's en Peuters
Een baby wordt geboren met een O-stand van de benen. De benen staan redelijk ver uit elkaar. De enkels kunnen elkaar raken, maar de knieën niet. Dit helpt later met het stabiliseren tijdens het staan en lopen.
Leeftijd rond de 2-6 jaar
Rond de tweede verjaardag lopen vrijwel alle kinderen. Geleidelijk aan zal de O-stand van de benen afnemen. Rond het 2e levensjaar zijn de benen bijna recht. Hierna zullen de knieën steeds meer richting elkaar gaan groeien. Als uw kind op zijn rug ligt - met gestrekte benen - zult u zien dat de knieën elkaar kunnen raken, terwijl er vaak ruimte overblijft tussen de enkels. Dit noemen we een X-stand.
De X-stand van de benen blijft meerdere jaren aanwezig. Een kleuter met X-benen is dan ook volkomen normaal en geen reden tot zorg.
Leeftijd rond de 6-8 jaar
Geleidelijk aan corrigeert de stand van de benen en voeten vanzelf; de benen worden rechter. Als uw kind op zijn rug ligt, met gestrekte benen, dan kan uw kind meestal de knieën en enkels tegen elkaar aanleggen.
Tot ongeveer de leeftijd van 8 jaar is het geen reden tot zorg als de voet- of beenstand niet helemaal gelijk loopt met die van leeftijdsgenootjes, omdat de ontwikkeling van voeten en benen per kind varieert. Als uw kind 8 jaar is en de afwijkende stand blijft aanwezig, dan is het zinvol om dit te laten controleren door de podotherapeut.
Hoe Snel Groeien Kindervoeten?
Kindervoeten kunnen in een korte tijd snel groeien. Uw kind kan niet altijd goed aangeven of een schoen te klein is. Als u eeltplekken of ingegroeide nagels ziet, bent u eigenlijk al te laat met nieuwe schoenen kopen.
Controleer elke 3 maanden de maat van de voeten (lengte en breedte) zodat de voeten de mogelijkheid hebben om te groeien en u er zeker van bent dat de maat van de schoenen juist is. De voeten kunnen zo snel groeien dat ze soms een hele schoenmaat overslaan. Pas daarom bij het kopen van een nieuwe schoen meerdere schoenmaten om te kijken wat het beste past.
Indicatie van Groei per Leeftijdsfase
Globaal kunnen we u wel een schatting geven wat u kunt verwachten qua groei:
- Tot het 2e jaar: ongeveer 1 schoenmaat per 4 maanden
- Van het 2e tot het 4e jaar: 1 schoenmaat per 5 maanden
- Van het 6e tot het 8e jaar: 1 schoenmaat per 8 maanden
- Van het 8e tot het 10e jaar: 1 schoenmaat per 11 maanden
In de eerste jaren groeien kindervoeten het snelst. Tot de leeftijd van ongeveer twee jaar groeien kindervoeten gemiddeld 2 tot 3 maten per jaar. Daarna vertraagt de groei iets, en tussen de drie en vijf jaar groeien voeten meestal 1 tot 2 maten per jaar. Tijdens de schoolgaande jaren, tussen de zes en elf jaar, is dit nog gemiddeld 1 maat per jaar. Natuurlijk kan dit variëren per kind.
Vanaf de leeftijd van 2 tot 3 jaar groeien kindervoeten met een halve maat per drie tot vier maanden. Vanaf 3 tot 5 jaar groeien de kindervoetjes ongeveer een halve maat per vier maanden.
De voeten van een baby groeien, tot deze ongeveer vijftien maanden oud is, gemiddeld elke twee maanden een halve maat. Daarna groeien de voetjes ietsje minder snel. Totdat een baby twee jaar oud is, groeien de voeten elke drie maanden een halve maat, om het jaar daarna iedere drie tot vier maanden een halve maat te groeien. Vanaf het moment dat kinderen drie jaar oud zijn, gaat de groei nog iets minder hard. Vanaf dat moment groeien de voeten gemiddeld één tot twee schoenmaten per jaar, als er tenminste geen groeispurt tussendoor komt.
Tot Welke Leeftijd Groeien Kindervoeten?
Kindervoeten blijven groeien tot in de tienerjaren, maar de snelheid neemt wel af naarmate kinderen ouder worden. Meisjes bereiken hun maximale voetmaat vaak rond hun 13e, terwijl dit bij jongens meestal rond hun 15e gebeurt. Toch is het belangrijk om regelmatig te controleren of de schoenen nog goed passen, aangezien groeispurt onvoorspelbaar kunnen zijn.
Bij meisjes zijn de voeten vaak rond hun veertiende uitgegroeid, bij jongens is dit meestal rond hun zestiende levensjaar. Soms zijn voeten pas helemaal uitgegroeid rond het twintigste levensjaar van een kind.
Waarom is Regelmatige Controle van Schoenmaat Belangrijk?
Kindervoeten hebben veel ondersteuning nodig. Te kleine schoenen kunnen niet alleen ongemakkelijk zijn, maar ook de voetontwikkeling negatief beïnvloeden. Te kleine schoenen kunnen pijn, blaren en zelfs afwijkingen veroorzaken. Daarom raden we aan om minstens elke drie tot vier maanden de schoenmaat van je kind te controleren, vooral in de eerste jaren, wanneer de voeten het snelst groeien.
Schoenadviezen voor Kinderen
Voor een gezonde ontwikkeling van de kindervoeten is goed schoeisel, passend is voor de leeftijd, belangrijk. Goede schoenen bieden niet alleen voldoende ruimte voor groei, maar ondersteunen ook de natuurlijke beweging van de voet. Ze moeten stevig genoeg zijn om de voet te beschermen, maar flexibel genoeg om het lopen comfortabel te maken. Denk aan ademend materiaal, een goede pasvorm en een stevige zool voor voldoende grip.
Een veelgestelde vraag is hoeveel ruimte er moet zijn in kinderschoenen. Wij raden aan om ongeveer 1 centimeter extra ruimte te laten voor groei. Dit zorgt ervoor dat de voeten voldoende bewegingsvrijheid hebben en de schoenen niet te snel ontgroeid worden.
Veel ouders kiezen voor elastische veters kind, omdat ze het aankleden makkelijker maken. Als je het lastig vindt om de juiste schoenmaat te berekenen, inclusief een maat groeiruimte, dan is een handig meetsysteem wellicht iets voor jou. Zo weet je zeker dat schoenen goed zullen passen.
Hoe Weet Je of Schoenen te Klein Zijn?
Kinderen kunnen aangeven dat hun voeten pijn doen of dat hun schoenen niet meer lekker zitten. Soms merk je het aan de buitenkant: de schoen lijkt strak te staan of de tenen drukken zichtbaar tegen het leer. Ook scheeflopen of sneller moe worden kan erop wijzen dat de schoenen te klein zijn.
Een handige tip: laat je kind op het voetbed van de schoen staan. Steekt er een teen over de rand? Dan is het tijd voor een nieuw paar. Ook het gedrag van je kind kan een indicatie zijn; zit je kindje vaak aan de schoentjes of merk je dat hij/zij vaak struikelt? Dan is het meestal een teken dat je kindje een nieuw schoentje nodig heeft.
Thuis de Voetmaat Meten
Je kunt zelf thuis de voetmaat van je kind meten. Laat je kind met beide voeten op een vel papier staan en teken de omtrek van hiel tot langste teen. Meet de lengte en vergelijk die met een maattabel. Reken altijd ongeveer één centimeter extra groeiruimte bij het kiezen van nieuwe schoenen.
De duimtest is ook een veelgebruikte methode: laat je kind staan en druk met je duim op de neus van de schoen. Zo voel je hoeveel ruimte er nog is. De schoenmaat is goed als je duim tussen het uiteinde van de grote teen en de rand van de schoen past. Is er meer of minder ruimte? Dan is het tijd voor een nieuwe maat.
Kindervoeten meten
Gemiddelde Schoenmaten en Groei
Hoewel het groeischema een leidraad biedt, vraag je je wellicht af wanneer de voeten van je kind uiteindelijk volledig uitgegroeid zullen zijn. Over het algemeen zijn kindervoeten volgroeid rond de leeftijd van 16 jaar. Tot die tijd blijft het belangrijk om regelmatig de maat van de schoenen te controleren.
Gemiddeld hebben jonge kinderen tot vijf jaar twee tot drie paar schoenen per jaar nodig. Schoolgaande kinderen zitten meestal op één tot twee paar per jaar.
De voeten maken in de puberteit vaak nog een laatste groeispurt door, om vervolgens bij meisjes rond hun veertiende jaar te stoppen met groeien. Omdat jongens hun laatste groeispurt iets later doormaken, groeien hun voeten gemiddeld door totdat zij zo’n zestien jaar oud zijn. Dit zijn echter gemiddelden; hoe lang de voeten -en de rest van het lichaam- doorgroeien, verschilt per kind. Soms zijn voeten pas helemaal uitgegroeid rond het twintigste levensjaar van een kind.
De gemiddelde schoenmaat voor Nederlandse vrouwen ligt rond maat 39,5. Voor Nederlandse mannen ligt het gemiddelde rond maat 43. Uitzonderingen -zoals mensen met een groeiaandoening- daargelaten, zijn de meeste voeten na het twintigste levensjaar definitief uitgegroeid. Toch kan het zijn dat je schoenmaat naarmate je ouder wordt, nog een maatje toeneemt.