De FIFA, de wereldvoetbalbond, staat onder leiding van Gianni Infantino, een Zwitsers-Italiaanse bestuurder die sinds 2016 de voorzittershamer hanteert. Infantino nam het stokje over van Sepp Blatter en beloofde destijds een ware transformatie voor de organisatie: meer transparantie, minder corruptie en een democratischer bestuur. Echter, de praktijk lijkt weerbarstiger dan de beloften. Sportcolumnist Pepijn Keppel omschrijft Infantino als een "magisch figuur", maar zijn leiderschapsstijl en recente beslissingen roepen veel vragen op.
De FIFA Peace Prize: Een prijs met een politieke lading?
Een van de meest spraakmakende initiatieven onder Infantino's bewind is de introductie van de FIFA Peace Prize. Deze prijs, die voor het eerst werd uitgereikt, is bedoeld voor individuen die zich hebben ingezet voor vrede en eenheid wereldwijd. De keuze voor de eerste winnaar, voormalig Amerikaans president Donald Trump, zorgde voor de nodige controverse. Infantino's openlijke bewondering voor Trump en zijn steun voor diens vredesinitiatieven, waaronder een reis met Trump tijdens vredesbesprekingen tussen Israël en Hamas, lijken de weg vrij te hebben gemaakt voor deze onderscheiding.
Keppel benadrukt de sterke link tussen Infantino's steun voor Trump en de totstandkoming van de prijs. "Hij ziet Trump als een soort vredesstichter," aldus Keppel. Het feit dat de prijs werd ingesteld nadat Trump de Nobelprijs voor de Vrede misliep, versterkt de indruk van een politiek gemotiveerde onderscheiding. De transparantie rond de prijsuitreiking, met name het ontbreken van een publiek bekende jury, voedt de kritiek op Infantino's "alleenheerschappij" binnen de FIFA.
Internationale betrekkingen en de loting voor het WK
De invloed van Infantino en de FIFA reikt verder dan alleen de sportieve arena. De recente loting voor het WK voetbal in Washington illustreert dit. Aanvankelijk weigerde de Amerikaanse overheid visa te verstrekken aan de delegatie uit Iran, een land dat bekend staat als aartsvijand van de VS. De uiteindelijke deelname van Iran aan de loting, ondanks de eerdere weigering, doet de vraag rijzen of Infantino hierin een bemiddelende rol heeft gespeeld. "Dat zou natuurlijk zomaar kunnen," stelt Keppel, die suggereert dat zowel de FIFA als Trump baat hebben bij een succesvol toernooi, wat Infantino ertoe zou kunnen bewegen om diplomatieke barrières te slechten.
Keppel ziet ook een strategisch belang in het toelaten van Iran. Een wereldkampioenschap organiseren terwijl bepaalde landen worden uitgesloten, zou diplomatiek problematisch zijn. "Wat zegt dat over het wereldkampioenschap? Hoe gaat dat straks als het Iraanse team daar naartoe komt, of andere landen waar Amerika het momenteel niet zo goed mee kan vinden?"
Hervormingsbeloften versus de realiteit
Toen Infantino in 2016 aantrad, beloofde hij de FIFA te hervormen en de organisatie transparanter te maken. Critici, waaronder Keppel, stellen echter dat van deze hervormingen weinig terecht is gekomen. "Ik denk dat je echt kan spreken van een soort Blatter in het kwadraat," aldus Keppel, verwijzend naar zijn voorganger. Commissies die besluiten moesten controleren, zouden niet meer bestaan, wat leidt tot een gebrek aan tegenspraak binnen de organisatie.
Het enige gebied waarop Infantino volgens Keppel succesvol is geweest, is de mondiale expansie van het voetbal. Het WK van 48 landen, met meer wedstrijden en daarmee hogere inkomsten, is daar een voorbeeld van. "Voetbal lijkt natuurlijk een spelletje, maar het is een hele grote bedrijfstak en het doel is heel veel geld verdienen," verklaart Keppel.
Kritiek op leiderschap en transparantie
Infantino's leiderschapsstijl wordt gekenmerkt door een sterke focus op autoritaire leiders. Keppel merkt op dat Infantino zich omringt met leiders uit het Midden-Oosten en de Verenigde Staten, en openlijk met hen "flirt". Dit draagt bij aan de perceptie van een FIFA die steeds verder afstaat van haar oorspronkelijke idealen.
Er zijn ook beschuldigingen van persoonlijke financiële misstappen en belangenverstrengeling. Zo werd Infantino gefactureerd voor persoonlijke uitgaven, waaronder matrassen en fitnessapparatuur, en accepteerde hij privéjets van de WK-gastlanden Rusland en Qatar. Hoewel de FIFA-onderzoekskamer hierin geen overtreding zag, bleef de kritiek op zijn gedrag aanhouden. De vermeende geheime ontmoeting met de Zwitserse procureur-generaal Michael Lauber in 2020, die zijn ontslag aanbood na een onderzoek naar corruptie rond de FIFA, versterkte de twijfels over de integriteit van Infantino en de organisatie.
Het verhaal van FIFA
Nieuwe regels rond mondkapjes en communicatie
Recentelijk heeft Infantino zich ook uitgesproken over nieuwe regels met betrekking tot het bedekken van de mond door voetballers tijdens wedstrijden. Naar aanleiding van een incident waarbij Benfica-speler Gianluca Prestianni beschuldigd werd van racistische uitlatingen jegens Vinícius Júnior van Real Madrid, stelde Infantino voor om spelers die hun mond bedekken en vervolgens racistisch gedrag vertonen, van het veld te sturen. "Als een speler zijn mond bedekt en iets zegt, en dat heeft een racistisch gevolg, dan moet hij van het veld worden gestuurd," aldus Infantino. Dit initiatief, hoewel bedoeld om racisme te bestrijden, roept vragen op over de balans tussen het beschermen van spelers en het waarborgen van open communicatie op het veld.
Infantino's communicatiestijl is eveneens veranderd. Hij spreekt nauwelijks nog met onafhankelijke journalisten en communiceert voornamelijk via door de FIFA zelf opgezette mediakanalen. Dit creëert een aanzienlijke afstand tussen de beoogde idealen van de FIFA en de huidige praktijk, waarbij het wereldvoetbal weliswaar verspreid wordt, maar de keerzijde een "corrupte zooi" is, zoals Keppel het omschrijft.