De resultaten van vruchtbaarheidsbehandelingen in ons land lopen sterk uiteen. Bij een inseminatie wordt het sperma eerst voorbereid of "gecapaciteerd", waarbij de meest beweeglijke en beste zaadcellen worden geselecteerd. Voor de slaagkansen wordt er een onderscheid gemaakt tussen IUI (intra-uteriene inseminatie, met sperma van de eigen partner) en KID (kunstmatige inseminatie donor, met sperma van een donor). De slaagkansen bij een KID liggen merkbaar hoger dan bij een IUI.
In onderstaande grafieken worden enkel vrouwen beneden 40 jaar in rekening gebracht. Het percentage zwangerschappen met foetale hartslag bij IUI wordt uitgezet tov het aantal inseminatie cycli voor vrouwen beneden 40. In de grafiek worden optimale schattingen (optimistisch cumulatief) gebruikt. Na 3 - 4 IUI-cycli wordt er volgens het protocol overgegaan naar IVF/ICSI. Het percentage zwangerschappen met foetale hartslag bij KID wordt uitgezet tov het aantal inseminatie cycli voor vrouwen beneden 40. In de grafiek worden optimale schattingen (optimistisch cumulatief) gebruikt.
IVF/ICSI-behandeling: Proces en Succeskansen
Bij een IVF/ICSI behandeling worden meerdere eicellen tegelijkertijd tot rijping gebracht. Net voor de eisprong worden deze eicellen gecollecteerd via een pick-up en zullen de eicellen geïnsemineerd worden met het sperma. Indien er bevruchting optreedt, worden de embryo’s verder in kweek gehouden in het IVF labo. Op dag 3, dag 4 of dag 5 in de ontwikkeling wordt 1 (in sommige gevallen 2) embryo('s) teruggeplaatst in de baarmoeder. De overige embryo’s worden, indien van goede kwaliteit, ingevroren op dag 5 of dag 6 van de ontwikkeling.
In onderstaande grafiek worden optimale schattingen (optimistisch cumulatief) gebruikt. De grafiek includeert vrouwen die een eerste IVF/ICSI cyclus hadden tussen 2018 en eind 2020 en de opvolg tot eind 2021. Na een eerste cyclus (verse cyclus + ontdooicycli horend bij deze cyclus) kunnen we stellen dat de bevallingskans 42% is, terwijl het gemiddelde in België 35% bedraagt.
In Nederland is binnen een jaar na de start van een ivf/icsi behandeling 45 procent van de behandelde vrouwen zwanger of bevallen. De kans op een zwangerschap na ivf is onder meer afhankelijk van leeftijd en leefstijl van de vrouw en oorzaak en duur van de onvruchtbaarheid.
Factoren die de Succeskans Beïnvloeden
De kans op een succesvolle IVF-behandeling is afhankelijk van diverse factoren. Zo speelt de leeftijd van de vrouw een cruciale rol; jongere vrouwen hebben over het algemeen een hogere slagingskans. Ook de leefstijl, waaronder factoren als roken en overgewicht, kan de kansen beïnvloeden. Daarnaast zijn de oorzaak en de duur van de onvruchtbaarheid belangrijke elementen die meespelen in het succes van de behandeling.
Ivf-arts Bea Lintsen, verbonden aan de afdeling Obstetrie en Gynaecologie van het UMC St Radboud, geeft in haar proefschrift een overzicht van slaagkansen en kosten van ivf/icsi in Nederland. Ook bespreekt zij de persoonsgebonden factoren, die het slagen van de behandeling beïnvloeden.
IVF/ICSI in Nederland: Historie, Methoden en Succeskansen
In 1983 is ivf in Nederland geïntroduceerd. Sindsdien zijn er hier naar schatting rond de zeventigduizend zwangerschappen door kunstmatige bevruchting buiten het lichaam tot stand gekomen. Er zijn twee methoden: ivf en icsi.
- IVF (In Vitro Fertilisatie): Bij ivf wordt de eicel buiten het lichaam in contact gebracht met sperma met meer dan honderdduizend zaadcellen.
- ICSI (Intracytoplasmatische Sperma Injectie): Bij icsi wordt één zaadcel geselecteerd en met een pipetje in de eicel gebracht.
De kans op een doorgaande zwangerschap is na één ivf- of icsi-behandeling in Nederland gemiddeld 24 procent. Een behandeling wordt als geslaagd beschouwd als deze leidt tot een zwangerschap van tenminste acht weken waarbij de hartactie van het vruchtje door middel van echoscopie is bevestigd. Uit het promotieonderzoek van Lintsen blijkt, dat binnen een jaar na de start van de eerste behandeling 45 procent van de behandelde vrouwen zwanger of bevallen is.
Dit percentage varieert per behandelcentrum. De verschillen tussen de behandelcentra kunnen slechts voor een klein deel worden toegeschreven aan persoonsgebonden factoren zoals de leeftijd van de vrouw en de oorzaak van de verminderde vruchtbaarheid. Het is met de huidige gegevens niet mogelijk om de verschillen tussen de centra goed te verklaren. Daarvoor zouden de centra meer factoren moeten registreren, waarvan bekend is dat ze van invloed zijn op de zwangerschapskans. Bijvoorbeeld de factoren roken en overgewicht.
Uitgebreide uitleg over IVF en ICSI en Cryo
Kosten van IVF/ICSI Behandelingen
De kosten van ivf/icsi per succesvol tot stand gebrachte zwangerschap zijn € 10.250 (prijspeil 2004). De kosten van één behandeling, inclusief medicijnen, bedroegen in 2004 gemiddeld € 2500. Ivf/icsi wordt in Nederland na gemiddeld 3,5 jaar onvruchtbaarheid toegepast.
Lintsen heeft vastgesteld dat bij paren die op de wachtlijst staan voor ivf/icsi, de gemiddelde kans op een spontane zwangerschap negen procent bedraagt. Ook deze kans is afhankelijk van de leeftijd en de leefstijl van de vrouw en de oorzaak en de duur van de verminderde vruchtbaarheid. Lintsen heeft berekend dat de kans op een spontane zwangerschap te klein is om systematisch uitstel van de behandeling aan te bevelen, ondanks de kosten die aan ivf verbonden zijn.
Gemiddelde Succeskans en Complicaties
Bij een IVF-behandeling bedraagt de gemiddelde kans op succes ongeveer 20% per cyclus. De slaagkans is voornamelijk afhankelijk van individuele omstandigheden zoals de leeftijd, de spermakwaliteit en het aantal en de kwaliteit van de embryo’s. Bovendien zal er niet na elke zwangerschap een levend kind op de wereld worden gezet. Een kwart van de zwangerschappen draait uit op een miskraam (20% van het totale aantal) of een buitenbaarmoederlijke zwangerschap (5%). Alle centra registreren jaarlijks alle gegevens omtrent IVF. Ook het aantal meervoudige zwangerschappen staat er vermeld.
