Wilt u een kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang, gastouderopvang of gastouderbureau starten in de gemeente Groningen, of heeft u een opvang die verandert? Dit artikel leidt u door de benodigde stappen en overwegingen.
Locatie en Vergunningen
Niet elke locatie is geschikt voor een kinderopvang. In sommige gevallen is een omgevingsvergunning vereist. Het is uw eigen verantwoordelijkheid om de geschiktheid van de locatie te controleren en na te gaan of een vergunning nodig is. Dit kan door het adres op te zoeken in het omgevingsplan van de gemeente. Een kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang vallen doorgaans onder de bestemming ‘Maatschappelijk’.
Bij twijfel over de haalbaarheid van uw plannen, kunt u deze voorleggen aan het Loket Bouwen en Wonen in een Integraal Vooroverleg.

Melding Brandveilig Gebruik
Als u meer dan 10 kinderen jonger dan 12 jaar wilt opvangen, is een melding brandveilig gebruik noodzakelijk. Deze melding moet tijdig worden aangevraagd.
Aanvraagformulier Exploitatie
Voordat u met een kinderopvang kunt starten, moet u schriftelijk toestemming vragen aan de gemeente via het aanvraagformulier ‘Aanvraagformulier exploitatie’ van de Rijksoverheid. U dient de juiste variant voor het type opvang dat u wilt starten te kiezen en het formulier, samen met de vereiste documenten, in te dienen. Uw aanvraag wordt in behandeling genomen zodra alle documenten compleet zijn. U kunt binnen 10 weken een reactie verwachten.
Na goedkeuring en voldoen aan de wettelijke eisen, wordt uw kinderopvang geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Hierover ontvangt u bericht, waarna u met uw opvang kunt starten.

Wijzigingen Doorvoeren
Elke wijziging aan uw kinderopvang dient zo spoedig mogelijk aan de gemeente te worden doorgegeven. Hiervoor gebruikt u het juiste wijzigingsformulier van rijksoverheid.nl, inclusief de daarin genoemde documenten. U ontvangt binnen 8 weken een reactie op uw wijzigingsverzoek.
Wijziging van Eigenaar
Een wijziging van eigenaar wordt behandeld als een nieuwe aanvraag en brengt kosten met zich mee. U dient hiervoor het Wijzigingsformulier in te vullen.
Wijzigingen/Verbouwingen Locatie
Voor wijzigingen en/of verbouwingen aan de locatie kan een omgevingsvergunning en/of een melding brandveilig gebruik vereist zijn. Indien u al over een vergunning of melding beschikt, kan een nieuwe aanvraag nodig zijn voor de gewijzigde situatie.
Kosten
Bij de start van een kinderopvang en bij wijziging van houder, zijn er leges verschuldigd. Voor een gastouderopvang bedragen deze kosten € 334,42. Voor een kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang en gastouderbureau zijn de kosten € 669,63.
De totale investering om een kinderopvang te starten kan variëren. Grofweg zijn er drie kostenblokken: eenmalige opstartkosten, maandelijkse exploitatiekosten en reserveringen voor groei of vervangingen. Eenmalige kosten kunnen bestaan uit huurwaarborg, aanbetalingen, verbouwingskosten (inclusief brandveiligheid, indeling, sanitair) en de aanschaf van een basisinrichting. Daarnaast komen er gemeentelijke leges voor de aanvraag, die per gemeente verschillen. Voor een kinderdagverblijf of BSO kunnen deze leges variëren van ongeveer € 643,32 tot € 1.273, terwijl de kosten voor gastouderopvang lager liggen, bijvoorbeeld rond de € 321,28.
Binneninvesteringen omvatten kindveilig meubilair, boxen, bedjes, keuken- en verschoonvoorzieningen, brandveilige materialen en speelmateriaal per leeftijdsgroep. Buiten zijn investeringen in veilige bestrating, hekwerk, beplanting, schaduw en gecertificeerde speeltoestellen nodig.

Kwaliteitseisen en Wettelijke Verplichtingen
De kwaliteit van kinderopvang is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen. Daarom stelt de Rijksoverheid kwaliteitseisen aan organisaties.
Pedagogisch Beleid en Medewerkers
Elke kinderopvangorganisatie moet beschikken over een pedagogisch beleidsplan waarin de visie op emotionele veiligheid, bevordering van sociale competenties en de overdracht van waarden en normen is vastgelegd. Sinds 2019 is een pedagogisch beleidsmedewerker verplicht. Deze coacht pedagogisch medewerkers en ontwikkelt het pedagogisch beleid. Iedere pedagogisch medewerker wordt jaarlijks gecoacht.
Daarnaast moet minimaal één volwassene een geldig kinder-EHBO-certificaat hebben. De beroepskracht-kindratio (BKR) bepaalt het minimum aantal pedagogisch medewerkers per groep kinderen. De BKR kan berekend worden met een rekentool. Presentielijsten van medewerkers moeten zes weken bewaard worden.
Veiligheid en Gezondheid
Een veiligheids- en gezondheidsbeleid is verplicht. Dit beleid beschermt kinderen en leert hen omgaan met kleine risico's, in overleg met medewerkers en de oudercommissie. Een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) is noodzakelijk voor ondernemers met personeel, om mogelijke risico's in kaart te brengen en te minimaliseren.
Het vierogenprincipe is een vereiste voor kinderdagverblijven, wat inhoudt dat er altijd een volwassene moet kunnen meekijken of meeluisteren met een pedagogisch medewerker.
Oudercommissie
Binnen zes maanden na opening moet een oudercommissie zijn ingesteld, waarvoor ook een reglement moet worden opgesteld.
Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling
Bij vermoedens van verwaarlozing of mishandeling van een kind thuis, bent u verplicht actie te ondernemen volgens de stappen van de meldcode.
Privacy (AVG) en HACCP
De privacywet AVG reguleert de omgang met klantgegevens. Bij het bereiden van maaltijden is een HACCP-plan (of hygiënecode) vereist.
Wet Kwaliteit, Klachten en Geschillen Zorg (Wkkgz)
Kinderdagverblijven moeten zich aansluiten bij een onafhankelijke geschillencommissie en beschikken over een klachtenfunctionaris.
Registratie en Verklaringen
Landelijk Register Kinderopvang (LRK)
Elke kinderopvanglocatie moet zich inschrijven in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Zonder deze registratie kunt u niet starten. De aanvraag dient minimaal 10 weken voor opening bij de gemeente te worden ingediend. Ouders kunnen in het LRK gegevens van kinderdagverblijven opzoeken en rapporten van de GGD-inspectie bekijken.
Personenregister Kinderopvang en VOG
Iedereen die woont of werkt op de opvanglocatie moet ingeschreven staan in het Personenregister Kinderopvang en beschikken over een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). Er zijn twee soorten VOG's: VOG Rechtspersonen voor de onderneming of leidinggevenden, en VOG Particulieren (met screeningsprofiel 84 of 86) voor alle overige medewerkers. De aanvraag voor een VOG kan online via Justis worden klaargezet.

Financiële Administratie en Tarieven
Administratie
Een nauwkeurige administratie is cruciaal. Dit omvat onder andere het bewaren van VOG's en diploma's van personeel. Online boekhoudpakketten of uitbesteding aan een boekhouder/accountant kunnen hierbij helpen. Het is aan te raden een zakelijke rekening te openen om privé- en zakelijke financiën gescheiden te houden.
BTW
Kinderopvang is vrijgesteld van btw. U brengt geen btw in rekening bij ouders en hoeft geen btw-aangifte te doen.
Uurtarief en Kinderopvangtoeslag
U bepaalt zelf uw uurtarief. Ouders ontvangen kinderopvangtoeslag van de Belastingdienst over een maximum uurtarief per soort kinderopvang. In 2025 geldt een indicatief maximum uurtarief van € 10,71 voor kinderdagverblijven en € 9,52 voor buitenschoolse opvang. Ligt uw tarief hoger, dan ontvangen ouders over het meerdere geen toeslag.
Het bepalen van het juiste tarief vereist vergelijking met lokale tarieven en uw eigen kostprijs. Een realistische bezettingsinschatting per groep en maand is essentieel om het break-even punt te bepalen.

Ondernemingsplan en KVK
Voor een goede start is het opstellen van een ondernemingsplan essentieel. Hierin beschrijft u de bedrijfsstrategie, concurrentieanalyse, financiële plannen en marketingideeën. Dit plan kan ook nodig zijn voor financiering of bij aanvragen voor wijziging van het bestemmingsplan.
Uw kinderdagverblijf moet worden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel (KVK). Dit kost eenmalig € 82,25. Na inschrijving worden uw gegevens automatisch doorgegeven aan de Belastingdienst.
Brancheorganisaties
Er zijn verschillende brancheorganisaties actief in de kinderopvang, zoals de Branche Vereniging Ondernemers Kinderopvang (BVOK), die opkomt voor ondernemers met maximaal 250 werknemers.
Contact
Heeft u vragen over het starten of wijzigen van een kinderopvang? Neem contact op met de gemeente.
Meer dan opvang alleen - het verhaal van 7 sociale ondernemers in de kinderopvang
tags: #kosten #kinderdagverblijf #starten