Maagpijn in het eerste trimester van de zwangerschap: oorzaken en remedies

Tijdens de zwangerschap kunnen veel vrouwen last krijgen van maagklachten, waaronder brandend maagzuur en buikpijn. Deze klachten zijn vaak gerelateerd aan hormonale veranderingen, de groei van de baarmoeder en veranderingen in het spijsverteringsstelsel. Gelukkig zijn er diverse manieren om deze ongemakken te verlichten.

Brandend maagzuur tijdens de zwangerschap

Brandend maagzuur, ook wel reflux genoemd, is een veelvoorkomend symptoom tijdens de zwangerschap. Het wordt gekenmerkt door een branderig gevoel net boven de maag, in de borst en soms in de keel. Dit ontstaat doordat maagzuur vanuit de maag terugstroomt in de slokdarm. De slokdarm heeft niet hetzelfde beschermende slijmvlies als de maag, waardoor het branderige gevoel ontstaat.

Oorzaken van brandend maagzuur bij zwangerschap

Er zijn twee hoofdoorzaken voor brandend maagzuur tijdens de zwangerschap:

• Druk van de baarmoeder: Naarmate de zwangerschap vordert, groeit de baarmoeder en oefent deze druk uit op de maag. Dit kan ervoor zorgen dat maagzuur gemakkelijker omhoog komt. Vooral aan het einde van de zwangerschap, in het derde trimester, kan deze druk aanzienlijk zijn.
• Hormonale invloeden: Zwangerschapshormonen, met name progesteron, kunnen de spieren in het lichaam, waaronder het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag, ontspannen. Dit kan leiden tot het terugstromen van maagzuur. Daarnaast vertragen deze hormonen ook de spijsvertering, waardoor voedsel langer in de maag blijft en de kans op maagzuur toeneemt.

Symptomen van brandend maagzuur

De meest voorkomende symptomen van brandend maagzuur tijdens de zwangerschap zijn:

• Een branderig gevoel net boven de maag, in de borst en/of keel.
• Zure of bittere oprispingen, waarbij de smaak in de mond wordt geproefd.
• Een opgeblazen gevoel.
• Boeren.
• Een veranderde eetlust.
• Een onaangename ademgeur bij langdurige klachten.
• Geïrriteerde keel, hoesten en heesheid, als het maagzuur tot in de keelholte komt.
• Slikklachten en het gevoel van een brok in de keel.
• Pijn achter het borstbeen, die kan uitstralen naar de hals, rug en tussen de schouderbladen.

Langdurige blootstelling aan maagzuur kan ook het gebit aantasten.

Tips om brandend maagzuur te voorkomen en te verminderen

Er zijn diverse leefstijl- en voedingsaanpassingen die kunnen helpen bij brandend maagzuur:

• Eet rustig en kauw goed: Neem de tijd voor maaltijden en zorg dat het voedsel goed wordt gekauwd.
• Kleine porties: Eet meerdere kleine maaltijden per dag in plaats van drie grote. Dit voorkomt dat de maag te vol raakt.
• Vermijd prikkelende dranken en voedingsmiddelen: Dranken met prik (zoals cola en bruisend water), sinaasappelsap, koffie, scherpe kruiden, alcohol en sterke thee kunnen de maag irriteren.
• Vermijd vetrijke maaltijden: Vet voedsel blijft langer in de maag, wat de kans op maagzuur vergroot.
• Houding tijdens en na het eten: Zit rechtop tijdens het eten en ga niet direct liggen na een maaltijd.
• Hogere slaaphouding: Leg tijdens het slapen het bovenlichaam iets hoger door het hoofdeinde van het bed te verhogen of een extra kussen te gebruiken.
• Draag geen strakke kleding: Strakke kleding kan extra druk op de maag uitoefenen.
• Niet eten voor het slapengaan: Probeer minimaal drie uur voor het slapengaan niet meer te eten om maagzuur terugstroming te voorkomen.
• Kauwgom kauwen: Dit stimuleert de speekselproductie, wat kan helpen om maagzuur te neutraliseren.
• Rijpe bananen: Deze werken als natuurlijke zuurremmers en kunnen een geïrriteerde maag verzachten.
• Havermout: De vezels in havermout kunnen helpen de maagwand te beschermen. Bereid het bij voorkeur niet met melk.

Hoewel sommige vrouwen baat hebben bij middelen zoals cola, is dit niet aan te raden omdat het koolzuur juist de aanmaak van maagzuur kan stimuleren.

Buikpijn in het eerste trimester van de zwangerschap

Buikpijn in het begin van de zwangerschap is ook een veelvoorkomende klacht. In de meeste gevallen is deze pijn onschuldig en gerelateerd aan de aanpassingen die het lichaam ondergaat.

Oorzaken van buikpijn in het eerste trimester

Mogelijke oorzaken van buikpijn aan het begin van de zwangerschap zijn:

• Innestelingspijn: Rond week 4 of 5 van de zwangerschap kan de bevruchte eicel zich in de baarmoederwand nestelen. Dit proces kan gepaard gaan met lichte krampen laag in de buik.
• Groei van de baarmoeder: Vanaf het begin van de zwangerschap groeit de baarmoeder mee met het kindje. Deze groei kan druk uitoefenen op andere organen en spieren en banden oprekken, wat kan leiden tot een drukkend of trekkend gevoel in de onderbuik.
• Hormonale veranderingen en spijsvertering: De zwangerschapshormonen vertragen de spijsvertering, wat kan leiden tot een opgeblazen gevoel, obstipatie en winderigheid. Dit kan buikklachten veroorzaken, vooral na het eten of bij volle darmen.
• Harde buiken (oefenweeën): Vanaf een bepaald punt in de zwangerschap kunnen harde buiken optreden, die een gespannen gevoel in de buik kunnen geven. Dit zijn meestal geen pijnlijke contracties en duren kort.

Wanneer medische hulp zoeken?

Hoewel buikpijn in het eerste trimester meestal onschuldig is, is het belangrijk om alert te zijn op alarmsignalen. Neem contact op met de verloskundige of huisarts in de volgende gevallen:

• Ernstige of aanhoudende buikpijn.
• Bloedverlies (anders dan een lichte innestelingsbloeding).
• Koorts.
• Pijn rond het borstbeen.
• Moeite met slikken.
• Braaksel met bloed erin.
• Tekenen van uitdroging.

Bij twijfel is het altijd verstandig om medisch advies in te winnen.

Medicatie tegen maagzuur tijdens de zwangerschap

Als leefstijl- en voedingsaanpassingen onvoldoende helpen, kunnen medicijnen tegen maagzuur worden overwogen. Het is echter essentieel omaltijd eerst contact op te nemen met de huisarts of verloskundigevoordat u medicatie gebruikt.

Veilige opties

Middelen die calciumcarbonaat en magnesiumcarbonaat bevatten, kunnen helpen door maagzuur te binden en te neutraliseren. Voorbeelden hiervan zijn Kruidvat Duo Maagtabletten met Muntsmaak en Rennie Suikervrij of Rennie Pepermunt kauwtabletten. Deze middelen zijn doorgaans veilig te gebruiken, mits er geen contra-indicaties zijn.

Contra-indicaties voor Rennie

De kauwtabletten van Rennie dienen niet te worden gebruikt bij:

• Ernstige nierfunctiestoornissen of nierstenen.
• Een hoog calciumgehalte in het bloed.
• Een verlaagd fosfaatgehalte in het bloed.

Het is belangrijk om de gebruiksaanwijzing op de verpakking of in de bijsluiter zorgvuldig te lezen.

Andere middelen

Hoewel soms gedacht wordt dat melk, honing of thee kan helpen, is het effect hiervan wisselend en soms van korte duur. Melk kan de aanmaak van maagzuur op de lange termijn zelfs verergeren. Overleg bij twijfel altijd met een zorgprofessional.

tags: #maagpijn #eerste #trimester #zwangerschap