Miskraam: Oorzaken, Symptomen en Behandeling

Een miskraam, ook wel bekend als spontane abortus, is het verlies van een niet-levensvatbare vrucht in de eerste twintig weken van de zwangerschap. Dit komt relatief vaak voor; ongeveer 1 op de 5 zwangerschappen eindigt in een miskraam. Hoewel het een veelvoorkomend en natuurlijk verschijnsel is, kan het voor veel vrouwen een ingrijpende gebeurtenis zijn, zowel lichamelijk als geestelijk.

Wat is een Miskraam?

Een miskraam treedt op wanneer de zwangerschap stopt in de eerste zestien weken. Het kindje leeft niet meer en wordt via de vagina uitgestoten, vaak gepaard gaand met bloedverlies. Dit kan al heel vroeg in de zwangerschap gebeuren, soms nog voordat iemand weet dat ze zwanger is, en dan lijken op een hevige menstruatie. Het kan ook voorkomen nadat een levend kindje op een echo is gezien. De ervaring en de benaming ervan kunnen per persoon verschillen; sommigen spreken van een vruchtje, anderen van een kindje of baby. De term 'miskraam' wordt hier gebruikt omdat deze het meest bekend is.

Hoe Merk Je dat je een Miskraam Krijgt?

De symptomen van een miskraam kunnen variëren. Vaak begint het met bloedverlies en buikpijn, vergelijkbaar met menstruatieklachten, maar soms heviger. Het bloedverlies kan beginnen als licht en geleidelijk toenemen. Bij een zwangerschap van meer dan 7 weken, waarbij het hartje niet meer klopt, kan er sprake zijn van een miskraam, ook al zijn er nog geen duidelijke symptomen zoals bloedverlies of buikpijn. Soms wordt een miskraam pas ontdekt tijdens een routine-echo, omdat het vruchtje niet meer groeit of geen hartslag meer heeft. Dit wordt een missed abortion genoemd. In dit geval is het embryo niet meer in leven, maar is de miskraam nog niet op gang gekomen. Zwangerschapssymptomen zoals misselijkheid kunnen nog aanwezig zijn door de nog aanwezige zwangerschapshormonen.

Verschijnselen van een Miskraam:

• Bloedverlies: Dit kan variëren van licht tot hevig en kan helderrood of bruin van kleur zijn.
• Buikpijn en krampen: Vaak voelbaar in de onderbuik en/of rug, vergelijkbaar met hevige menstruatiepijn.
• Verlies van zwangerschapsweefsel: Dit kan bestaan uit het vruchtje, de vruchtzak, bloedstolsels en ander weefsel. Bij een zwangerschap van 7-8 weken is het vruchtje nog erg klein (0,5-1,5 cm) en roze van kleur. De vruchtzak is een met vocht gevuld blaasje.
• Afname van zwangerschapskenmerken: Zoals minder gespannen borsten of afnemende misselijkheid.

Het is belangrijk op te merken dat bloedverlies en buikpijn niet altijd direct wijzen op een miskraam. Soms kan het bloedverlies te maken hebben met een innestelingsbloeding of een gevoelige baarmoedermond. Bij twijfel is het altijd raadzaam contact op te nemen met een verloskundige.

Oorzaken van een Miskraam

In de meeste gevallen, zo'n 95%, is de oorzaak van een vroege miskraam een aanlegstoornis van het vruchtje. Dit betekent dat er tijdens de bevruchting of de eerste celdelingen van de bevruchte eicel iets misgaat. Vaak is er sprake van een chromosoomafwijking, waarbij het embryo een chromosoom te veel of te weinig heeft. Hierdoor kan het zich niet verder ontwikkelen en wordt het door het lichaam afgestoten. Deze chromosoomafwijkingen zijn meestal geen erfelijke factoren, maar ontstaan als een 'toevallig foutje' en verhogen het risico voor een volgende zwangerschap niet significant.

In ongeveer 5% van de gevallen kunnen andere oorzaken een rol spelen, zoals:

• Niet goed verlopen innesteling van het vruchtje in de baarmoederwand.
• Afwijkende vorm van de baarmoeder.
• Infecties tijdens de zwangerschap.
• Vleesbomen (myomen) in de baarmoeder.
• Onbekende oorzaken.

Het is cruciaal om te weten dat een miskraam niet veroorzaakt kan worden door lichamelijke inspanning, vrijen, fietsen, vallen, stress of intensief werken.

Kans op een Miskraam

De kans op een miskraam varieert gedurende de zwangerschap. Bij 7 tot 8 weken zwangerschap is de kans op een miskraam ongeveer 10 procent. Indien een vitaliteitsecho laat zien dat het embryo zich goed ontwikkelt en is ingenesteld, neemt deze kans af tot 0,5-7 procent. De precieze kans hangt af van de grootte van het embryo en de zwangerschapsduur.

Factoren die de Kans op een Miskraam Kunnen Vergroten:

• Leeftijd: De kans op een miskraam neemt toe met de leeftijd. Bij 35 jaar is de kans ongeveer 20%, en bij 40 jaar verdubbelt deze naar 40%.
• Eerdere miskramen: Na twee of meer miskramen is de kans op een volgende miskraam verhoogd.
• Roken en alcohol: Het gebruik hiervan tijdens de zwangerschap verhoogt het risico.
• Stress: Onderzoek suggereert dat stress de kans op een miskraam kan vergroten.
• Koorts: Hoge koorts in het begin van de zwangerschap kan in ernstige gevallen leiden tot een miskraam.
• Overgewicht: Een hogere BMI verhoogt de kans op een miskraam.
• Beschadigde baarmoeder: Door eerdere operaties of ongevallen.
• Infecties of onbehandelde gezondheidsproblemen.
• Gebruik van bepaalde medicijnen (zoals Isotretinoïne of Valproïnezuur) of blootstelling aan chemische stoffen.

Het is belangrijk te benadrukken dat een gezonde leefstijl, hoewel aanbevolen, een miskraam niet volledig kan voorkomen.

Behandelingsmogelijkheden bij een Miskraam

Wanneer een miskraam wordt vastgesteld, zijn er drie behandelingsopties mogelijk: afwachten, medicatie of een curettage. De keuze hangt af van persoonlijke voorkeur, medische situatie en de duur van de zwangerschap.

1. Afwachten (Expectatief Beleid)

Bij deze optie wordt er niets actief ondernomen en krijgt het lichaam de tijd om het natuurlijke proces van het afstoten van het vruchtje af te wachten. Als de bloeding al begonnen is, duurt het meestal een paar dagen tot twee weken voordat de miskraam volledig plaatsvindt. Bij ongeveer 7 van de 10 vrouwen komt de miskraam binnen deze periode vanzelf. Bij 3 van de 10 vrouwen kan dit langer duren of blijft het uit. Wanneer de bloeding nog niet is begonnen, verliest ongeveer 5 van de 10 vrouwen spontaan het vruchtje binnen twee weken. Het voordeel van afwachten is dat het een natuurlijk proces is en er geen medisch ingrijpen nodig is. Een nadeel kan zijn dat het proces langer duurt en emotioneel zwaar kan zijn door de onzekerheid over het moment waarop het zal plaatsvinden.

Adviezen bij afwachten:

• Gebruik maandverband, geen tampons, om te voorkomen dat weefsel wordt tegengehouden.
• Vermijd baden, zwemmen en naar de sauna gaan om ontstekingen te voorkomen.
• Heb geen seks zolang er bloedverlies is.
• Het opvangen van het vruchtje is niet verplicht, maar kan helpen bij de verwerking.

2. Medicatie

Met medicijnen kan het proces van de miskraam worden versneld. Meestal krijgt de vrouw een tablet mifepriston, gevolgd door 48 uur later vier tabletten misoprostol. Deze tabletten worden bij voorkeur vaginaal ingebracht, wat de minste bijwerkingen geeft. Ze kunnen ook rectaal, onder de tong of oraal worden ingenomen, maar de werking kan dan iets minder krachtig zijn. De medicijnen zorgen ervoor dat de baarmoeder samentrekt en het vruchtje sneller wordt uitgestoten. Meestal treedt bloedverlies en buikkrampen op binnen een dag na het inbrengen van de vaginale tabletten. 85% van de vrouwen heeft na medicatie een complete miskraam. De meeste vrouwen hebben na het doormaken van de miskraam nog tot zes weken lichte bloedverlies.

Wanneer contact opnemen met de verloskundige/arts bij medicatiegebruik:

• Als er binnen 24 uur geen bloedverlies uit de vagina optreedt.
• Als er geen pijn en bloedverlies optreedt binnen 48 uur na het inbrengen van de vaginale tabletten.
• Bij hevige pijn die niet reageert op pijnstillers.
• Bij koorts (meer dan 38 graden).
• Bij duizeligheid of het gevoel flauw te vallen.
• Als de afscheiding een nare geur heeft.
• Bij zeer hevig bloedverlies (meer dan een groot maandverband per uur vervangen).

3. Curettage (Chirurgische Behandeling)

Een curettage is een operatie waarbij de gynaecoloog het miskraamweefsel uit de baarmoeder verwijdert. Dit gebeurt onder narcose en duurt ongeveer 10 tot 15 minuten. Via een slangetje wordt het weefsel weggezogen. Na een curettage kan er nog ongeveer twee weken bloedverlies optreden. Dit is een ingreep in het ziekenhuis die meestal ambulant wordt uitgevoerd.

Mogelijke risico's en complicaties van een curettage:

• Veel bloedverlies.
• Perforatie van de baarmoeder: Een gaatje in de baarmoederwand door het slangetje, wat bij 1 op de 100 vrouwen voorkomt. Meestal is dit niet ernstig.
• Achterblijven van miskraamresten: Dit geeft een klein risico op ontsteking van de baarmoeder.
• Asherman syndroom: Verklevingen in de baarmoeder die het zwanger worden kunnen bemoeilijken, bij 2 van de 100 vrouwen.
• Verhoogde kans op vroeggeboorte bij een volgende zwangerschap.

Soms wordt voorafgaand aan een curettage misoprostol vaginaal ingebracht om de baarmoedermond te openen en de baarmoeder voor te bereiden op de ingreep.

Herstel na een Miskraam

Het lichamelijke herstel na een miskraam, of het nu spontaan, met medicatie of via een curettage is, verloopt meestal vlot. Er kan nog één tot twee weken bloedverlies optreden, eerst helderrood en later bruin. Gedurende deze periode wordt aangeraden om geen tampons te gebruiken, niet te baden, zwemmen, naar de sauna te gaan of seks te hebben.

De volgende menstruatie kan na ongeveer 4 tot 6 weken worden verwacht, maar dit kan variëren. Het lichaam is meestal snel weer vruchtbaar.

Emotioneel Herstel

Naast het lichamelijke herstel is het emotionele herstel vaak een langer proces. Een miskraam kan een zeer ingrijpende gebeurtenis zijn, die gepaard kan gaan met verdriet, boosheid, schuldgevoelens, angst of ongeloof. Het rouwproces is voor iedereen anders en de duur ervan verschilt per persoon. Het is belangrijk om het verlies een plek te geven en erover te praten, bijvoorbeeld met een partner, vrienden, familie, lotgenoten of een professional zoals een psycholoog of maatschappelijk werker. Het opschrijven van ervaringen kan ook helpen.

Het is belangrijk te beseffen dat een miskraam meestal niet te voorkomen is en dat het niet de schuld van de vrouw is. De natuurlijke oplossing voor een zwangerschap die niet goed is ontwikkeld, is een miskraam.

Weer Zwanger Worden na een Miskraam

De meeste vrouwen kunnen direct na een miskraam opnieuw zwanger worden zodra de menstruatiecyclus weer op gang komt. Medisch gezien is er geen noodzaak om te wachten. Echter, emotioneel hebben veel vrouwen tijd nodig om het verlies te verwerken voordat ze klaar zijn voor een nieuwe zwangerschap. Het is verstandig om door te gaan met het slikken van foliumzuur.

Een zwangerschap na een miskraam kan extra spannend en onzeker zijn. Veel vrouwen ervaren angst om opnieuw een miskraam te krijgen. Het is mogelijk om al vroeg in de zwangerschap, vanaf 7-8 weken, een echo te laten maken om de vitaliteit van de zwangerschap te controleren. Dit kan helpen om vertrouwen op te bouwen. Sommige praktijken bieden extra controles aan, zoals het luisteren naar het hartje, zolang de vrouw dit nodig heeft.

Wanneer Contact Opnemen met de Verloskundige of Arts?

Het is raadzaam om contact op te nemen met de verloskundige of arts in de volgende situaties:

• Bij twijfel of je een miskraam krijgt (bloedverlies, buikpijn).
• Als je informatie wilt over het te verwachten verloop van een miskraam.
• Bij meer dan 38 graden koorts.
• Bij duizeligheid of het gevoel flauw te vallen.
• Als je afscheiding een nare geur heeft.
• Bij hevige pijn die niet reageert op pijnstillers.
• Bij zeer ruim bloedverlies dat niet afneemt (meer dan een groot maandverband per uur vervangen).
• Als je je ongerust maakt.
• Als het bloedverlies na een spontane miskraam of curettage langer dan twee weken aanhoudt en/of zeer hevig is.

Bij spoedeisende situaties, zoals hevig bloedverlies met duizeligheid of het gevoel flauw te vallen, is het belangrijk direct medische hulp in te schakelen.

tags: #miskraam #7 #weken #registreren