Tijdens de zwangerschap bent u als aanstaande moeder voortdurend bezorgd over uw gezondheid en welzijn, en terecht! Het is belangrijk om tijdens deze periode extra voorzichtig te zijn met alles wat u inneemt of gebruikt. Een van de veelvoorkomende vragen die zwangere vrouwen hebben, is of het veilig is om neusspray te gebruiken.
Wat is neusspray en waar wordt het voor gebruikt?
Voordat we ingaan op de veiligheid van neusspray tijdens de zwangerschap, laten we eerst kijken naar wat neusspray precies is en waar het voor wordt gebruikt. Neusspray is een geneesmiddel dat bedoeld is om verlichting te bieden bij een verstopte neus en andere symptomen van verkoudheid, allergieën of sinusproblemen.
Veiligheid van neusspray met xylometazoline tijdens de zwangerschap
Nu je begrijpt wat neusspray is, is het tijd om de veiligheid ervan tijdens de zwangerschap te bespreken. Over het algemeen geldt dat het gebruik van medicijnen tijdens de zwangerschap tot een minimum moet worden beperkt, vooral tijdens het eerste trimester. Hoewel er geen specifieke studies zijn die de veiligheid van neusspray tijdens de zwangerschap aantonen, hebben onderzoeken naar het gebruik van neusspray met xylometazoline (een veelgebruikte werkzame stof) geen verband aangetoond met aangeboren afwijkingen of andere ernstige bijwerkingen bij de baby.
Xylometazoline werkt door de bloedvaten in de neus te vernauwen, waardoor het neusslijmvlies slinkt en u beter kunt ademen. Dit middel wordt gebruikt bij neusverkoudheid en een verstopte neus.

Risico's van overmatig of verkeerd gebruik van xylometazoline
Als het middel overmatig of verkeerd wordt gebruikt, bijvoorbeeld bij aambeien, kan het via de bloedbaan ook in de rest van het lichaam komen. Ook op andere plekken kan het dan tot vaatvernauwing leiden. Zoals bij de placenta bij zwangere vrouwen. Het is goed om bewust te zijn van dit risico. Uit de vragenlijsten van Moeders van Morgen blijkt dat zwangere vrouwen xylometazoline neusspray gebruiken bij aambeien, maar het is niet bekend of dit veilig is. Er is een mogelijk risico op vaatvernauwing in de placenta, omdat het middel bij de behandeling van aambeien in de bloedbaan kan komen. Het advies is dan om een gaasje met xylometazoline tegen de aambei te houden.
Het is belangrijk om medicijnen met xylometazoline niet langer dan zeven dagen achter elkaar te gebruiken. Bij langer gebruik kan het schadelijk zijn voor het slijmvlies, waardoor de klachten van de verstopte neus juist kunnen verergeren. Hierdoor kan je neus ook nog meer verstopt raken. Daarnaast is niet bekend of langer gebruik een effect kan hebben op de bloedvaten van de placenta. Dit is niet goed onderzocht.
Verslaving aan neusspray
Bij een verstopte neus pak je al snel een neusspray erbij. Dit kan doorgaans ook geen kwaad, zolang je deze niet langer dan de aangegeven periode op de verpakking gebruikt. Bij xylometazoline, tramazoline en oxymetazoline bestaat de kans dat je lichaam gewend raakt aan deze neusspray als je deze langer dan zeven dagen gebruikt. Hierdoor blijf je de neusspray gebruiken. Je kunt verslaafd raken aan deze neusspray. Ook van zwangere vrouwen krijgen we soms de melding dat zij verslaafd zijn aan neusspray.
Als je oxymetazoline, tramazoline en xylometazoline neusspray te veel gebruikt, kan het mogelijk in je bloed komen. Dit zou ervoor kunnen zorgen dat er op andere plekken vaatvernauwing optreedt, zoals bij de placenta bij zwangere vrouwen. Het is niet goed genoeg onderzocht hoe groot dit risico is. Voor de zekerheid is het belangrijk om deze neusspray alleen te gebruiken volgens het voorschrift van de verpakking.
Ben je verslaafd aan neusspray? Vraag om hulp bij je huisarts of verloskundige.
Alternatieven voor neusspray met xylometazoline tijdens de zwangerschap
Als je je nog steeds zorgen maakt over het gebruik van neusspray tijdens de zwangerschap, zijn er gelukkig enkele alternatieve methoden die je kunt proberen om verlichting te krijgen bij een verstopte neus:
- Zoutwater neusspoeling: Spoel je neus met een zoutwateroplossing om overtollig slijm en irritaties te verminderen.
- Stomen: Ga boven een kom met heet water zitten en inhaleer de stoom. Dit kan helpen om je neusgangen te openen en congestie te verminderen.
- Luchtbevochtiger: Gebruik een luchtbevochtiger in je slaapkamer om de luchtvochtigheid te verhogen.
- Voldoende hydratatie: Drink voldoende water om gehydrateerd te blijven.
- Natuurlijke remedies: Sommige natuurlijke remedies, zoals het gebruik van eucalyptusolie of mentholzalf, kunnen verlichting bieden bij een verstopte neus.
Neusspray met zoutoplossing
Een neusspray met zoutoplossing (natriumchloride) is een veilige optie tijdens de zwangerschap. Deze neussprays werken door het verdunnen van het slijm in je neus en keel, waardoor het slijm makkelijker loskomt en je beter kunt ademen. Je kunt neussprays met zoutoplossing gebruiken als je problemen hebt met ademen vanwege vastzittend slijm in je neus.

Andere soorten neussprays en hun veiligheid
Naast zoutoplossing en xylometazoline zijn er nog andere soorten neussprays die verkrijgbaar zijn:
- Ipratropium: Dit middel werkt in de neus door het verminderen van de slijmproductie. Er is weinig onderzoek gedaan naar ipratropium in neussprays. Er komt waarschijnlijk heel weinig van in het bloed terecht. Tot nu toe zijn hier geen nadelige effecten van bekend.
- Oxymetazoline en Tramazoline: Deze werken, net als xylometazoline, door de bloedvaten in je neus te vernauwen. Ook hier geldt dat langdurig gebruik wordt afgeraden.
Neusspray bij allergie tijdens de zwangerschap
Wanneer je een verstopte neus hebt door een allergie, kun je het beste de allergie zelf behandelen met lokale medicijnen. Denk hierbij aan een neusspray of druppels met azelastine of cromoglicinezuur. Beide opties kun je gebruiken tijdens de zwangerschap. Deze medicijnen remmen de werking van histamine, het stofje dat vrijkomt bij een allergie.
Je kunt ook tabletten tegen allergieën gebruiken. Meer informatie hierover vind je in de MediMama-app.
Zwangerschapsrhinitis
Veel vrouwen hebben tijdens hun zwangerschap vaker last van een verstopte neus dan vóór ze zwanger werden. Dit kan komen door hormonale veranderingen. Als je zwanger bent, neemt de hoeveelheid oestrogeen in je lichaam flink toe. Dit hormoon zorgt ervoor dat je slijmvliezen meer slijm aanmaken. Hierdoor kan het zijn dat je vaker een verstopte neus hebt. We noemen deze klacht zwangerschapsrhinitis.
Advies van arts of verloskundige
Zwangerschap is een unieke periode waarin je extra voorzichtig moet zijn met alles wat je inneemt of gebruikt. Het is altijd verstandig om met je arts of verloskundige te praten voordat je een nieuw medicijn of behandeling tijdens de zwangerschap overweegt, inclusief neusspray. Onthoud dat elk lichaam en elke zwangerschap anders is, dus wat voor de ene persoon veilig kan zijn, kan voor de andere persoon mogelijk niet geschikt zijn.
Neusspray kan een effectieve oplossing zijn voor verstopte neus en andere neus gerelateerde symptomen, maar het is begrijpelijk dat je je zorgen maakt over het gebruik ervan tijdens de zwangerschap. Onthoud dat elk individu uniek is en dat je altijd het beste advies kunt krijgen van je verloskundige of arts.
Verstopte neus vrij maken met je ademhaling
Voor informatie over het gebruik van andere medicijnen tijdens de zwangerschap en borstvoeding kun je de MediMama-app gebruiken. Hiermee vind je eenvoudig en snel overzichtelijke informatie over de veiligheid van medicijnen. Download de app nu gratis in alle appstores.
Dit artikel is geschreven door Bijwerkingencentrum Lareb, het Nederlandse meld- en kenniscentrum voor bijwerkingen van medicijnen, vaccins en gezondheidsproducten. Ook is Lareb het kenniscentrum voor medicijngebruik rondom de zwangerschaps- en borstvoedingsperiode via Moeders van Morgen.
tags: #neusspray #met #xylometazoline #zwangerschap