Kinderen met pijn in de mond willen vaak niet eten of drinken, omdat dit de pijn verergert. Hierdoor kunnen kinderen veel huilen.
Symptomen van tandvleesproblemen bij peuters
Naast pijn in de mond, kunnen kinderen met tandvleesproblemen nog een of meer van de volgende klachten vertonen:
- Het tandvlees van je kind is rood en dik. Het bloedt snel. Dit past bij een ontsteking van het tandvlees.
- Je kind heeft gele of bruine plekken op de tanden of kiezen. Dit past bij gaatjes.
- Je kind heeft grijs-witte plekjes op de lippen, gehemelte, tong of binnenkant van de wangen. Deze plekjes doen vaak pijn. Dit past bij aften.
- Je kind heeft blaasjes op of rond de lippen. Dit past bij een koortslip.
- Je kind heeft een scheurtje of korst in de mondhoek. Dit past bij een kapotte mondhoek.
- Je kind heeft eerst vlekjes en blaasjes in de mond. Daarna komen ook vlekjes en blaasjes op de handen en voeten. Dit past bij hand-voet-mondziekte.
- Je kind heeft blaasjes en zweertjes in de mond. Ze kunnen overal in de mond zitten.
Mogelijke oorzaken van pijn in of rond de mond bij kinderen
Pijn in of rond de mond van je kind kan verschillende oorzaken hebben:
- Wondjes: Doordat je kind vaak op de wang of tong bijt.
- Ontsteking van het tandvlees: Meestal komt dit door tandplak. Tandplak is een dun laagje op de tanden en kiezen. De bacteriën in tandplak kunnen het tandvlees van je kind laten ontsteken.
- Een gaatje in een tand of kies: Dit komt ook door tandplak. De bacteriën in tandplak maken zuur. Dit zuur kan tanden en kiezen kapot maken.
- Kiespijn: Bijvoorbeeld door een gaatje of een ontsteking in de wortel van een tand of kies.
- Aften: Waardoor aften ontstaan is niet precies bekend.
- Een kapotte mondhoek: Bijvoorbeeld doordat je kind vaak aan de lippen likt.
Vraag je kind om wondjes of blaasjes niet aan te raken, ook niet met de tong.
Gezond tandvlees herkennen
Gezond tandvlees is roze, ligt strak om de tanden en bloedt niet tijdens het poetsen. Bij ontstoken tandvlees is het tandvlees vaak roder van kleur, gezwollen en bloedt het sneller, bijvoorbeeld bij het tandenpoetsen. Een belangrijke regel is: gezond tandvlees bloedt nooit!
De eerste stap in de behandeling van gezwollen tandvlees moet altijd een raadpleging bij een tandarts of mondhygiënist zijn. Een mondhygiënist kan de staat van uw tandvlees beoordelen, de onderliggende oorzaak van de ontsteking bepalen en de juiste behandeling aanbevelen. Alleen uw tandarts of een mondhygiënist kan nauwkeurig bepalen of uw gezwollen tandvlees een teken is van gingivitis of andere oorzaken heeft.
Wat is gezwollen tandvlees en hoe herkent u het?
Gezwollen tandvlees wordt veroorzaakt door ontsteking van het tandvlees rondom de tanden. Deze zwelling kan variëren van mild tot ernstig en is vaak een teken van een onderliggend probleem dat medische aandacht vereist. Als u de tekenen van gezwollen tandvlees herkent, kunt u ernstigere complicaties voorkomen.
Kenmerken en symptomen van gezwollen tandvlees
Gezwollen tandvlees is vaak te zien als een kleurverandering, van koraalroze naar felrood of paars. Zwelling van het tandvlees kan gepaard gaan met bloeden tijdens het tandenpoetsen of het gebruik van een tandenstoker of interdentale flossdraad.
De pijn herkennen die gepaard gaat met gezwollen tandvlees
De mate van pijn die gepaard gaat met gezwollen tandvlees kan van persoon tot persoon verschillen en hangt vaak af van de onderliggende oorzaak van de ontsteking. Een milde gingivitis kan bijvoorbeeld weinig tot matige pijn veroorzaken, die meestal meer merkbaar is bij het tandenpoetsen. Een ernstigere ontsteking, zoals een abces, parodontitis (als deze erg ver gevorderd is) of het septum-syndroom, gekenmerkt door gezwollen tandvlees tussen twee tanden, kan leiden tot intense en aanhoudende pijn. Het is belangrijk te weten dat zelfs als er geen pijn is, regelmatig opgezwollen tandvlees zonder duidelijke reden door een tandarts beoordeeld moet worden, omdat veel tandvleesaandoeningen gemakkelijker te behandelen zijn als ze in een vroeg stadium ontdekt worden.
Oorzaken van gezwollen tandvlees
Opgezwollen tandvlees is een teken dat niet genegeerd mag worden. Gezond tandvlees is koraalroze, heeft een "korrelige" textuur, een beetje zoals de schil van een sinaasappel, en is stevig. Als het rood, helemaal glad en/of gezwollen wordt, ga dan naar uw tandarts voor een diagnose en de juiste behandeling. Er zijn veel oorzaken voor gezwollen tandvlees.
Gingivitis en parodontitis
De meest voorkomende oorzaak van gezwollen tandvlees is gingivitis. Dit is een ontsteking van het tandvlees als gevolg van de ophoping van tandplak onder het tandvlees. Om te voorkomen dat gingivitis zich ontwikkelt tot parodontitis, is een behandeling nodig. Parodontitis is een ernstigere aandoening die het bot en andere weefsels die de tanden op hun plaats houden, kan beschadigen. Hoewel gezwollen tandvlees niet systematisch aanwezig is bij gingivitis of parodontitis, wordt het vaak waargenomen als symptoom van deze ziekten.
Verschillende factoren kunnen het ontstaan en de progressie van deze parodontale aandoeningen beïnvloeden, zoals:
- Hormonale veranderingen en zwangerschap: Periodes van hormonale veranderingen, zoals zwangerschap, kunnen het tandvlees gevoeliger maken voor gingivitis, ook wel "zwangerschapsgingivitis" of "tandvleesontsteking tijdens de zwangerschap" genoemd. Tijdens de zwangerschap kunnen verhoogde hormoonspiegels de reactie van het tandvlees op tandplak versterken, wat leidt tot meer uitgesproken ontstekingen.
- Roken, alcohol en medicatie: Roken beïnvloedt het vermogen van het lichaam om ontstekingen te bestrijden, kan de symptomen van bepaalde ziekten maskeren door vaatvernauwing en kan ook leiden tot een langzamere genezing van het tandvleesweefsel. Overmatig alcoholgebruik en bepaalde geneesmiddelen kunnen het microbiële evenwicht in de mond verstoren en de immuunrespons verminderen. Deze factoren verhogen het risico op het ontwikkelen van een mondgezondheidsprobleem.
- Systemische ziekten die het tandvlees aantasten: Diabetes, hart- en vaatziekten en HIV kunnen de gezondheid van het tandvlees beïnvloeden. HIV verzwakt bijvoorbeeld het immuunsysteem en kan daardoor ontstekingen beïnvloeden, waardoor het tandvlees kwetsbaarder wordt voor infecties en de symptomen van parodontitis verergeren.
Een tandabces
Een tandabces is een ophoping van etter die zich vormt als gevolg van een bacteriële infectie. Het gaat vaak gepaard met gezwollen tandvlees en intense pijn. Het abces kan er soms uitzien als een puistje op het tandvlees en hiervoor is dringend tandheelkundig ingrijpen nodig om het te behandelen en te voorkomen dat de ontsteking zich uitbreidt.
Slecht passende tandprothese of beugel
Beugels en tandprothesen zijn ontworpen om de functie en esthetiek van uw mond te verbeteren, maar als ze niet goed passen of te oud zijn, kunnen ze tot problemen leiden. Een onjuiste pasvorm kan niet alleen oncomfortabel zijn, maar ook wondjes en irritatie in de mond veroorzaken. Dit kan op zijn beurt leiden tot gezwollen tandvlees. Bovendien kunnen deze apparaten tandplak en voedselresten vasthouden, waardoor het risico op tandvleesontsteking toeneemt. Zorg voor een onberispelijke mondhygiëne door voorzichtig te poetsen rondom een beugel en gebruik een borsteltje of interdentale flosdraad die geschikt is voor een beugel. Ook een tandprothese moet regelmatig worden gereinigd met producten die uw tandarts heeft aanbevolen. Raadpleeg tot slot regelmatig uw tandarts of orthodontist. Dankzij deze bezoeken kunt u uw beugel of prothese aanpassen voor een goede pasvorm en de gezondheid van uw tandvlees controleren.
Andere mogelijke oorzaken
Andere factoren kunnen wondjes zijn veroorzaakt door verwondingen, ontstekingen of allergische reacties op bepaalde voeding of geneesmiddelen, en zelfs virale of schimmelinfecties. Elk geval vereist specifieke aandacht om de precieze oorzaak van de zwelling vast te stellen en op de juiste manier te behandelen.
Gezonde tanden, de sleutel tot gezond tandvlees
Gezonde tanden hangen onlosmakelijk samen met gezond tandvlees. Elke tand is verankerd door weefsels en structuren die zijn positie ondersteunen en zijn werking vergemakkelijken. Als de tanden gezond zijn, helpen ze de structurele integriteit van het tandvlees en andere parodontale weefsels te behouden en bieden ze optimale bescherming tegen infecties en ontstekingen. Tandproblemen zoals gaatjes, erosie van het glazuur of slecht geplaatste tanden kunnen echter niches creëren waar tandplak zich gemakkelijker kan ophopen.
Preventie en mondverzorging
Zo hou je de tanden en mond van je kind gezond:
- Poets 2 keer op een dag. Poets steeds 2 minuten.
- Gebruik tandpasta met fluoride erin. Fluoride maakt het buitenste laagje van de tanden (glazuur) sterker.
- Poets de tanden van kinderen jonger dan 10 jaar altijd zelf ook nog even goed.
- Poets niet meteen na zuur eten of drinken.
- Ga regelmatig met je kind naar de tandarts: elk jaar 1 of 2 keer.
- Geef je kind weinig snoep. Suiker maakt de tanden en kiezen kapot.
- Geef je kind weinig frisdrank en zure dranken. Het suiker en de zuren hierin maken de tanden en kiezen kapot.
- Laat je kind niet vaker dan 7 keer op een dag eten of drinken. Dat zijn 3 maaltijden en niet meer dan 4 gezonde tussendoortjes.
- Laat je kind na het tandenpoetsen 's avonds niet meer eten of drinken. Alleen water.
- Laat je jongere kind niet lang sabbelen op een fles met melk, sap of limonade.
Zorg voor een goede mondhygiëne: poets uw tanden minstens twee keer per dag met tandpasta met fluor, gebruik dagelijks flosdraad en een interdentaal borsteltje en gebruik een geschikt mondwater om bacteriële tandplak te helpen verminderen. Vermijd tussendoortjes eten (geen vast voedsel of suikerhoudende dranken tussen de maaltijden door), want dat kan gaatjes en bacteriegroei in de mond bevorderen. Eet voeding met veel verse groenten en fruit om uw algemene gezondheid een duwtje in de rug te geven, waaronder die van uw tandvlees.
Behandeling van tandvleesproblemen
Bij aften en wondjes kan mondgel of aanstipvloeistof met lidocaïne worden gebruikt. Let op: alleen kinderen ouder dan 4 jaar mogen dit. Dit kun je zonder recept kopen bij de drogist of apotheek. Smeer de gel of vloeistof met een wattenstaafje op de aften of wondjes. Dit mag 4 keer op een dag. Je kind mag daarna 45 minuten niet eten of drinken. Gebruik de gel en vloeistof zoals in de bijsluiter staat. Als je te veel gebruikt kan je kind zich verslikken.
Als je kind veel pijn heeft, kun je een pijnstiller geven, zoals paracetamol. Dit werkt meestal goed en heeft de minste bijwerkingen. Heeft je kind veel pijn bij het eten en drinken? Geef de paracetamol dan een half uur voor het eten of drinken. Het eten en drinken doet dan minder pijn.
Medicijnen tegen een ontsteking door een bacterie: antibiotica. Als het tandvlees heel erg ontstoken is, krijgt je kind soms medicijnen tegen een ontsteking door een bacterie: antibiotica.
Behandelmethoden bij de tandarts
Wanneer u een tandarts raadpleegt over gezwollen tandvlees, kan hij verschillende behandelingsopties overwegen, afhankelijk van de onderliggende oorzaak van de ontsteking:
- Professionele reiniging: uw tandarts verwijdert tandsteen, wat nodig is omdat dit niet verwijderd kan worden door poetsen. Er kan ook schraping worden uitgevoerd onder het tandvlees. Dit type behandeling verwijdert geïnfecteerd parodontaal weefsel en is een meer "chirurgische" ingreep.
- Medicatie: bepaalde geneesmiddelen kunnen worden voorgeschreven om ontstekingen te verminderen en de bacteriële infecties die verantwoordelijk zijn voor ontstekingen te bestrijden. Zo niet, dan kan er ook pijnstillende medicatie worden voorgeschreven.
- Parodontale chirurgie: in gevallen van gevorderde parodontitis kan een operatie nodig zijn om de parodontale weefsels te behandelen.
Bij Tandhuis helpen wij ouders en kinderen om het tandvlees gezond te houden, ontstekingen te voorkomen en het gebit sterk te houden voor de toekomst. Ontstoken tandvlees bij kinderen: het belang van een mondhygiënist. Bij mondhygiënist Alles over de Mond in Rotterdam weten we niet alleen alles over de mondhygiëne voor volwassenen, maar ook over die van de kleinere mondjes. We vertellen je waarom een mondhygiënist kan helpen bij het behouden van een gezonde mond.