Patricia Scholte: Leven, Kunst en het Dorp

De geboortedatum van Patricia Scholte is niet direct uit de verstrekte tekst af te leiden. Echter, de tekst biedt wel een diepgaande inkijk in haar leven, haar artistieke ontwikkeling en haar relatie met de omgeving waar ze vandaan komt en waar ze woont.

Jeugd en Vorming in een Dorp

Patricia Scholte werd geboren in een dorp dat gekenmerkt werd door een rustige sfeer, ver verwijderd van de drukte van de stad. Dit dorp, zonder stoplichten, telde twee cafés, twee kerken, een supermarkt, een museum, een snackbar en een drogist. De natuurlijke omgeving, met weilanden die het dorp omzoomden, bood ruimte voor interactie tussen wandelaars en fietsers. De akoestiek in het dorp verschilde aanzienlijk van die in de stad; het geluid gedroeg zich er anders door het ontbreken van de vele bakstenen en lichamen die geluid absorberen of weerkaatsen. In de smalle straten was er weinig ruimte om te verdwijnen; alles was zichtbaar en lag aan de oppervlakte.

Hoewel het dorp een museum bezat, ontbrak er een directe connectie met de kunstwereld zoals die in de stad bestond. Kunst werd geassocieerd met werken die in musea hingen of met reproducties die boven banken werden geplaatst, vaak van kunstenaars als Herman Brood. Lokale pogingen tot kunst, zoals aquarellen van koeien door de vrouw van de tandarts, bleven beperkt tot de wachtkamer van de tandartspraktijk. Er was in het dorp geen sprake van gesprekken over kunst of kunstacademies.

Plattegrond van een klein dorp met iconen voor cafés, kerken, supermarkt, museum, snackbar en drogist.

De Overtocht naar de Stad en de Kunstacademie

De overstap naar de stad, en specifiek naar Amsterdam, markeerde een belangrijke transitieperiode in Scholte's leven. Het duurde vijf jaar voordat ze zich kon aanmelden voor de Gerrit Rietveld Academie. Deze periode was nodig voor persoonlijke groei en ontwikkeling. Na haar toelating merkte een oom op dat kunstenaarschap aangeboren is en niet aangeleerd kan worden.

Tijdens haar studie aan de kunstacademie maakte ze kennis met de klassieke kunstenaars en de heersende kunstcanon. Tegelijkertijd begon haar eigen smaak zich te vormen, waarbij ze een voorkeur ontwikkelde voor het werk van Ryan Trecartin. Zijn videowerk, gekenmerkt door een duizelingwekkende en buitenissige stijl, met personages in fluorescerende make-up en met slechte pruiken die bizarre oneliners spreken, stond haaks op de traditionele canon.

Trecartin's werk richt zich op taal en de manier waarop deze wordt ingezet voor zelfrepresentatie, waarbij het script de basis vormt voor zijn creaties. De beschrijving van zijn teksten zou hun charme en onbegrijpelijkheid direct aantasten. Zijn jargon, dat doet denken aan het jonge internet en reality-televisie, creëert een wereld waarin karakters worstelen met zelfrepresentatie. Werken als A family finds entertainment (2004) en I Be-Area (2007) waren baanbrekend in hun weergave van de rauwe, soms beangstigende realiteit van het internet binnen de kunstwereld. Trecartin's films bevatten al filters en beeldeffecten voordat Instagram bestond.

Schermafbeelding uit een Ryan Trecartin videokunstwerk met felle kleuren en excentrieke personages.

Ruim zestien jaar na A family finds entertainment wordt Trecartin door Scholte beschouwd als de enige hedendaagse kunstenaar die erin slaagt de verwarring, redeloosheid, humor en verontrusting van onze tijd te vangen. De kunstcanon was nooit zijn primaire inspiratiebron. Hij gaf zelf aan dat hedendaagse kunstenaars hem nooit de drijfveer gaven om kunst te maken.

Trecartin's Werk: Taal, Identiteit en Kapitalisme

In Trecartin's werk lijken de personages niet naar elkaar te luisteren; ze opereren vanuit hun eigen bubbels. Veel van de gebruikte taal is corporate, wat suggereert dat ze proberen toegang te krijgen tot het kapitalistische systeem. De identiteit en gender van deze karakters zijn vaak net zo ongrijpbaar als hun dialogen. Hun uitbundige emoties kunnen binnen één monoloog 180 graden draaien. De snel gesproken teksten zijn vaak bijdehand en zelfingenomen, waarbij de ware intenties verborgen blijven achter lagen van make-up en een schaterlach.

I Be-Area, een bijna twee uur durend werk, wordt als favoriet genoemd. Hierin prijzen kinderen zichzelf aan en worden ze verkocht na het tonen van hun talenten. Een jongetje danst tap, terwijl het scherm constant draait en verdubbelt. De kijker wordt geïntroduceerd in een adoptiebureau/weeshuis waar alleen de meest getalenteerde kinderen kans maken op een plek in een gezin. Een blonde truffelhond die rondscharrelt in de drukke kamer, wordt beschouwd als de meest authentieke figuur in beeld.

Scholte interpreteert dit werk als een kritiek op de zelfhulpindustrie, Amerika, en ons taalgebruik. Het bevraagt onze bereidheid om onze tijd en aandacht volledig te laten kapen door de drang om te voldoen aan de verwachtingen van anderen, of dit nu vrienden, social media-volgers of bedrijven zijn. Een quote uit I Be-Area, "I believe that somewhere there is something worth dying for and I think that’s amazing," wordt herhaald terwijl het personage indringend in de camera kijkt.

Deze gedachte resoneert met Scholte's eigen ervaring toen ze in 2002 naar Amsterdam verhuisde. Nu, in 2020, wordt de focus verlegd naar digitale ruimtes en de suggestie dat de woonplaats minder belangrijk is geworden. De stad is de norm geworden voor cultuurproductie, economische activiteit en politieke besluitvorming. Het platteland dient als ademruimte en plek voor bezinning, om te ontsnappen aan de stress van de metropool.

Stad versus Platteland: Een Culturele Norm

De trend van verstedelijking is wereldwijd zichtbaar, maar in Nederland is er sprake van een tegengestelde beweging: meer mensen trekken weg uit de stad dan er naartoe. Prognoses wijzen echter uit dat dit in de toekomst zal veranderen, met een verwachte concentratie van nieuwe inwoners in grote steden.

Ryan Trecartin zelf wijkt af van deze trend van verstedelijking. Sinds 2016 woont hij, samen met zijn werkpartner Lizzy Fitch, in een landelijke omgeving in Athens, Ohio, omringd door Amerikaanse farms. Midden in de velden hebben ze een waterparkattractie gebouwd die dient als decor voor hun films. Fitch en Trecartin kochten bijna dertien hectare land in de staat waar ze beiden opgroeiden.

OMG! WTF! (overcommunication) - The Thing About...Art & Artists - Ryan Trecartin

Queerness en de Rurale Omgeving

De tekst reflecteert op de representatie van queerness in media, waarbij de stad vrijwel altijd het decor vormt. In zeldzame gevallen waarin LHBTI-personages op het platteland wonen, wordt deze omgeving vaak gebruikt om drama te creëren, zoals in Brokeback Mountain (2005) en God's Own Country (2017). In deze films wordt de rurale setting, met zijn bergen en weilanden, een metafoor voor een afkeurende maatschappij en verboden terrein, wat bijdraagt aan de aangrijpendheid van de liefdesverhalen. De seksuele scènes in deze films worden beschreven als ruw en onbeholpen, wat wordt gekoppeld aan geïnternaliseerde homofobie en de manier waarop plattelandgays hun bedpartners behandelen.

Deze beeldvorming kan hebben bijgedragen aan Scholte's eigen verhuizing naar Amsterdam op achttienjarige leeftijd, in de hoop op beloftes die de stad impliciet bood. Echter, de metro-normatieve definitie van homoseksualiteit en queerness, die suggereert dat er op het platteland geen LHBTI'ers wonen of dat zij niet zichtbaar kunnen zijn, wringt.

De introductie van Daffyd Thomas in een Britse pub, waar hij zich als enige homo in het dorp presenteert, illustreert dit. Hoewel er prompt een andere man verschijnt die zich ook als homo identificeert, duldt Daffyd hem niet. Scholte herkent in deze reactie een deel van zichzelf, een gevoel van bedreiging in de aanwezigheid van andere homomannen. Dit gevoel, hoewel niet waar ze trots op is, verklaart ze vanuit de context van haar eigen jeugd in een dorp waar geen ruimte was voor haar seksualiteit.

Deze eenzaamheid en het gebrek aan context creëerden echter ook mogelijkheden. Het stelde haar in staat om op te vallen tegen de grijze achtergrond, om uitzonderlijk te zijn. Haar afwijkende gedrag werd niet alleen met argwaan bekeken, maar ook gevierd. Haar gouden gympen en spijkerbroeken werden bewonderd en haar kapsels uitvoerig bekeken. Deze heimelijkheid, zo stelt ze, kan verslavend werken en het verlangen naar herkenning aanwakkeren, maar ook de wens om terug te keren naar vroegere eenzaamheid.

Virginia Woolf's quote "Heaven be praised for solitude that has removed the pressure of the eye, the solicitation of the body, and all need of lies and phrases" uit The Waves, wordt aangehaald om het verlangen naar afzondering te illustreren. Woolf verhuisde van de stad naar het platteland in de hoop op rust voor haar geest.

Verhuizingen en Veranderende Perspectieven

Scholte speculeert dat Trecartin wellicht moe was geworden van de blik van de toeschouwer, de voorbijganger, de andere gays. Haar verhuizing naar het platteland bood echter niet volledige genezing van de "vloek van de ander." De contradictie van het dorp is dat het als geheel is afgezonderd, maar op individueel niveau de ander juist enorm nabij is.

Gerard Reve's ervaring in Greonterp illustreert dit. Na aanvankelijke waardering voor de afzondering, begonnen woedeaanvallen en irritaties aan hem te knagen, zoals rammelende melkbussen en de radio van de buren. Hij vertrok, omdat het platteland hem tegenstond en hij de constante sociale interactie als belastend ervoer. Hij merkte op dat hij nog niemand had ontmoet die iets persoonlijks, oorspronkelijks of eigens had gezegd.

Trecartin beschrijft zijn verhuizing als volgt: "A new environment inserts itself into wherever your brain is at the time and challenges the architecture of your thinking." Hij beschouwt de specifieke locatie minder belangrijk dan het proces van verandering zelf. Hij verwerpt binair en categorisch denken en ziet alles als fluïde.

Scholte deelt Trecartin's visie dat de dichotomie tussen stad en platteland te veel belang krijgt. De stad wordt gezien als de maatstaf, met een overwaardering van het stedelijke tempo en de glamour die aansluit bij de kapitalistische ratrace. Ze pleit ervoor om voorbij deze tegenstelling te kijken en het belang van beweging en het verkennen van nieuwe horizonten te benadrukken. Dit biedt anonimiteit en vrijheid in een wereld die constant kijkt.

Patricia Scholte: Dichteres en Stripauteur

Patricia Cecilia (Patty) Klein, later bekend als Patty Scholten, werd geboren in Den Haag op 25 januari 1946 en overleed in Ede op 15 maart 2019. Ze was een Nederlands stripauteur en dichteres. Na haar opleiding bij Toonder Studio's schreef ze scenario's voor talloze Nederlandse stripverhalen.

Klein groeide op in Amsterdam en dichtte al vanaf haar zevende. In 1966 brak ze haar studie biologie af om als stripschrijver voor Toonder Studio's te gaan werken. Ze schreef scenario's voor de Toonder strips en voor licentiestrips voor uitgeverijen als Disney, Semic Press en Kauka Verlag. Na een koerswijziging bij Toonder in 1973, werkte ze voor bladen als Donald Duck, Sjors, Eppo, Tina, Fix und Foxi, Okki, Jippo en Taptoe, Studio Vandersteen en Comic House.

In 1975 was ze medeoprichter van het stripblad voor volwassenen De Vrije Balloen. Voor Sjors schreef ze onder andere de strip Distel, getekend door Börge Ring, en de eerste nieuwe serie van Sjors en Sjimmie. Zeer populair werd Noortje, een strip die ze sinds 1975 samen met tekenaar Jan Steeman maakte voor het meisjesblad Tina.

Op haar 45e begon Klein opnieuw met dichten onder de naam Patty Scholten. In 1995 verscheen haar eerste bundel, Het Dagjesdier, met 44 dierentuinsonnetten. Ze publiceerde nog zeven andere bundels bij uitgeverij Atlas-Contact, waaronder Een tuil zeeanemonen over de 17e-eeuwse koopman en natuuronderzoeker Rumphius. Ze publiceerde ook light verse in De Tweede Ronde. Een Engelse vertaling van haar werk door James Brockway verscheen in 2000.

In 2004 was Klein negen maanden huisdichter in het zorgcentrum Heerewegen te Zeist. Als Patty Scholten schreef ze vormvaste verzen, voornamelijk sonnetten, waarvan veel over dieren gaan. Ze wordt beschouwd als een van de beste Nederlandse dierendichters. Haar autobiografie in sonnetten, De ziel is een pannenkoek (2011), is ook van haar hand. Ze werkte aan een herrijming van delen uit Der naturen Bloeme van Jacob van Maerlant en aan een bundel sonnetten over haar opa Ben Geijsel, een multi-muzikant die faam verwierf in Berlijn in de jaren twintig en dertig.

Klein was getrouwd met hoogleraar biologie Huub Scholten, die haar hielp bij de oprichting van het striptijdschrift De Vrije Balloen.

Een selectie van covers van stripbladen waarin het werk van Patty Klein/Scholten is verschenen.

Bevallingen en Kraamzorg

De tekst bevat diverse persoonlijke getuigenissen over bevallingen en de ondersteuning door kraamverzorgenden. Deze sectie lijkt minder direct gerelateerd aan Patricia Scholte, maar biedt een inkijk in de ervaringen van nieuwe ouders.

  • Een thuisbevalling waarbij de kraamverzorgende Lara de moeder ondersteunde bij borstvoeding en vroegtijdig alarm sloeg bij medische zorgen voor de baby.
  • De geboorte van zoon Kas, met kraamzussen Janneke en Audrey die zorgden voor moeder en oudere broer Jur.
  • Kraamzus Tamara die hielp bij borstvoedingsproblemen en herstel na de geboorte van een zoon.
  • Kraamzus Magriet die ondersteunde bij de borstvoeding en zorgde voor de kinderen na de geboorte van zoon Noah.
  • Kraamzus Kayleigh die zelfvertrouwen gaf bij de opstart van borstvoeding en praktische hulp bood bij de verzorging van Gijs.
  • Kraamzus Loes die hielp bij de eerste stappen als ouders en ondersteunde bij borstvoedingsproblemen tijdens een warme periode.
  • Kraamzus Inez die naast de verzorging van baby Vajen, ook huishoudelijke taken uitvoerde en ondersteuning bood bij borstvoeding.
  • Kraamzus Kayleigh die opnieuw wordt genoemd voor haar begeleiding bij borstvoeding en zorg voor zowel de baby als het gezin, inclusief het huishouden.
  • Kraamzus Marga van Leeuwen die wordt geprezen om haar ervaring, deskundigheid en professionaliteit na een keizersnede en borstvoedingsproblemen bij dochter Ylva.
  • Kraamzus Inge die haar eerste gezin begeleidde na de geboorte van zoon Sem, met geduld en doorzettingsvermogen bij borstvoeding en uitleg van nieuwe ouderlijke taken.
  • Tanja en Maaike die zorgden voor het huishouden, de oudere kinderen Tristan en Elias, en ondersteuning boden bij de verzorging van de derde baby, Madelon.
  • Kraamzus Claudia Zeegers die steun bood bij borstvoedingsproblemen en vermoeidheid na de geboorte van zoon Finn.
  • Janneke die hielp bij borstvoeding en complimenten gaf bij succesvolle momenten na de geboorte van Vida.
  • Kraamverzorgster Laura Hendrickx die rust, reinheid en regelmaat bracht, en ondersteunde bij borstvoeding en de verzorging van baby Liv Milou.
  • Janneke die assisteerde bij de bevalling van zoon Djiano en daarna ondersteuning bood bij borstvoeding en zorg voor moeder en baby.
  • Kraamzus Gea die eerder had geholpen bij de oudste dochter Sabina en opnieuw werd ingeschakeld voor een tweede dochter, Nathaly, met extra ondersteuning tijdens een ziekenhuisopname van Sabina.
  • Kraamzus Jeltje die de begeleiding overnam na de geboorte van Nathaly en de borstvoeding soepeler liet verlopen, met ondersteuning van Gea.
  • Kraamzus Judith die hielp bij borstvoeding, zorgde voor rust en ondersteuning, en ook een goede band opbouwde met de oudere dochter Sanne na de geboorte van Daan.
Illustratie van een kraamverzorgster die een baby vasthoudt en de moeder ondersteunt.

tags: #patricia #scholte #geboorte #datum