De POLAR-studie, uitgevoerd in de regio's Leiden, Haarlem/Hoofddorp, Amsterdam, Alkmaar en Purmerend van 1 juli 2015 tot 1 december 2016, had tot doel te onderzoeken of het meten van het zuurstofgehalte (saturatie) bij pasgeborenen aangeboren hartafwijkingen kon opsporen die niet door de 20-weken echo waren vastgesteld. Aan deze studie namen bijna 24.000 pasgeborenen deel. De resultaten toonden aan dat met een afwijkende zuurstofwaarde inderdaad hartafwijkingen en andere aandoeningen konden worden opgespoord, wat tijdige behandeling of observatie mogelijk maakte.
Hoewel de studieresultaten nog niet zijn vertaald naar standaardzorg in Nederland en hiervoor een besluit van de overheid vereist is, hebben zorgverleners in de regio besloten de saturatiemeting voort te zetten in afwachting van landelijk beleid. Deze screening wordt daarom nu ook aangeboden aan uw kind.
Achtergrondinformatie
In Nederland worden jaarlijks ongeveer 180.000 kinderen geboren. Bij circa 1250 van hen wordt een hartafwijking vastgesteld, waarvan 250 levensbedreigend zijn. Gelukkig zijn de meeste aangeboren hartafwijkingen goed behandelbaar, vaak met behulp van een hartoperatie.
Niet alle hartafwijkingen worden opgespoord
De 20-weken echo, die tijdens de zwangerschap wordt uitgevoerd, spoort in Nederland bijna 70% van de hartafwijkingen op. Echter, een deel van deze afwijkingen wordt onbedoeld gemist. Kort na de geboorte vertonen baby's vaak nog geen duidelijke verschijnselen van een hartafwijking, waardoor deze soms gemist of te laat wordt herkend.
Opsporen van hartafwijkingen
Een hartafwijking kan leiden tot een daling van het zuurstofgehalte in het bloed, wat kort na de geboorte vaak nog niet zichtbaar is voor het blote oog. Dit kan echter worden opgespoord door middel van een saturatiemeting met een saturatiemeter. In het buitenland wordt dit apparaat al veelvuldig gebruikt in ziekenhuizen om hartafwijkingen op te sporen. In Nederland zijn de meeste kinderen echter al thuis na de geboorte of worden thuis geboren.
Opsporen van andere afwijkingen
Naast aangeboren hartafwijkingen kunnen ook andere aandoeningen, zoals longproblemen of infecties, leiden tot een te laag zuurstofgehalte in het bloed. Door het zuurstofgehalte te meten, kunnen baby's met deze aandoeningen ook eerder worden ontdekt, wat een vroegtijdige behandeling mogelijk maakt.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat is een saturatiemeter?
Een saturatiemeter is een apparaat dat het zuurstofgehalte in het bloed meet. Het wordt met een bandje om de pols en voet van de baby geplaatst en gebruikt licht om het zuurstofgehalte in de kleine bloedvaatjes te meten. Het onderzoek is niet pijnlijk voor het kind.
Wie voert de meting uit?
Indien de baby in het ziekenhuis is geboren, wordt de zuurstofmeting uitgevoerd door een arts, verloskundige of verpleegkundige. Bij een thuisbevalling wordt de meting door de verloskundige gedaan.
Hoe wordt de screening uitgevoerd?
Ongeveer een uur na de geboorte wordt het zuurstofgehalte gemeten aan de rechterpols en één van de voeten van de baby. Bij een goede meting wordt de test voor de zekerheid herhaald op de tweede of derde levensdag. De uitslag wordt als niet goed beschouwd als het zuurstofgehalte te laag is of als er een te groot verschil is tussen de meting van de pols en de voet.
Wat gebeurt er als de uitslag niet goed is?
Een afwijkende meting betekent niet direct dat uw kind een hartafwijking of andere aandoening heeft. Het kan ook het gevolg zijn van een verkeerde meting, bijvoorbeeld door koude extremiteiten, onrust van de baby of een om andere reden te laag zuurstofgehalte. In de meeste gevallen zal de zorgverlener de meting op een later moment herhalen of overleggen met een kinderarts.
Wat gebeurt er anders of meer dan normaal?
Normaal gesproken onderzoekt de zorgverlener de baby na de geboorte. Deze zuurstofmeting is een extra onderzoek. In sommige ziekenhuizen en verloskundigenpraktijken wordt de screening al standaard uitgevoerd. Daarnaast wordt de meting vaak nogmaals herhaald tijdens de kraamvisite op dag 2 of 3. Het meten van de zuurstof duurt slechts enkele minuten.
Is de meting veilig?
De zuurstofmeting is niet gevaarlijk voor de baby en er zijn geen risico's bekend. Deze meting wordt al jaren gebruikt bij zieke pasgeborenen die in het ziekenhuis zijn opgenomen voor monitoring.
Geeft de test 100% zekerheid?
Het is mogelijk dat het zuurstofgehalte van uw kind afwijkend is, terwijl er bij vervolgonderzoek geen hartafwijking wordt gevonden. Er is ook een kleine kans dat de saturatiemeting niet afwijkend is, terwijl er toch sprake is van een aangeboren hartafwijking. Een goede uitslag biedt dus geen 100% zekerheid dat uw kind geen hartproblemen heeft. Bij twijfel over de gezondheid van uw kind kunt u altijd contact opnemen met uw huisarts.
Hoe werkt EMDR? Een animatie
Voor- en nadelen van de screening
Voordelen:
- De symptomen van een hartafwijking zijn vaak niet direct na de geboorte duidelijk, waardoor deze soms te laat worden ontdekt. De saturatiemeting kan helpen om sommige hartafwijkingen en andere bedreigende aandoeningen eerder te ontdekken, waardoor tijdige interventie mogelijk is voordat de baby ernstig ziek wordt.
- De meting kan ook andere aandoeningen die gepaard gaan met een laag zuurstofgehalte, zoals longproblemen en infecties, vroegtijdig opsporen en behandelen voordat verslechtering optreedt.
Nadelen:
- Er is een kleine kans op een fout-positieve uitslag, waarbij het zuurstofgehalte te laag is bij een meting, terwijl de baby geen hartafwijking of andere aandoening heeft. Dit kan onnodige bezorgdheid bij ouders veroorzaken.
- Bij een fout-positieve uitslag kan alleen aanvullend onderzoek en observatie in het ziekenhuis uitsluitsel geven. Dit kan betekenen dat de baby (onnodig) extra onderzoeken moet ondergaan en ouders met hun baby naar het ziekenhuis moeten in de kraamweek.
Meer informatie
Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel deze gerust aan uw arts of verloskundige. U heeft te allen tijde het recht om de extra screening, zonder opgaaf van reden, te weigeren voor uw kind.
Met dank aan: Dr. I.C.