De kans dat het draaien van de baby in de baarmoeder lukt, is moeilijk te voorspellen. Bij een eerste zwangerschap zijn de baarmoeder en de buikwand nog stevig, waardoor het draaien minder vaak slaagt (30 tot 40 procent) dan bij een tweede of derde zwangerschap (80 tot 90 procent). Het kan voorkomen dat het kind in stuitligging blijft liggen, omdat het draaien niet lukte, of omdat het draaien wel lukte, maar het kind naderhand zelf weer terugdraait. In dergelijke gevallen kunnen de gynaecoloog en verloskundige van het versieteam een tweede draaipoging adviseren.
Voor de ene vrouw is het draaien van de baby gemakkelijker dan voor de andere. Als de baby gemakkelijk meebeweegt, is er niet veel kracht nodig voor het draaien. Echter, het kan zijn dat er meer druk van de handen nodig is om de baby te verplaatsen. Halverwege het draaien ligt de baby dwars in de buik. Het draaien gaat het gemakkelijkst als u rustig doorademt en zich zoveel mogelijk ontspant. Het versieteam geeft u tips en werkt met u samen om dit proces te ondersteunen.
Veiligheid van de uitwendige versie
Voor de moeder is de kans op nadelige gevolgen door een uitwendige versie heel klein. Uw buik kan door het duwen tijdens de versiepoging een paar dagen gevoelig of beurs zijn. De uitwendige versie is ook veilig voor de baby. Veel ouders vragen zich af of het draaien gevaarlijk is, omdat de navelstreng mogelijk om de nek van de baby kan komen te zitten of kan afknellen. De verloskundige en gynaecoloog houden de conditie van de baby echter goed in de gaten.
Voor en na het draaien wordt een hartfilmpje van de baby gemaakt. De hartslag van de baby kan tijdens en na het draaien soms wat trager worden, maar dit herstelt bijna altijd vanzelf. In minder dan 1% van de gevallen treedt er een probleem op na de uitwendige versie, waarvoor extra zorg nodig kan zijn. Zo kan de hartslag van de baby tijdelijk dalen, wat extra observatie vraagt, of kan de bevalling onbedoeld eerder op gang komen door de druk op de buik.
Medicatie ter ondersteuning van de versie
Bij het draaien van de baby kunt u gebruikmaken van het medicijn ritodrine. Dit middel zorgt ervoor dat uw baarmoeder ontspant en dat u geen harde buiken krijgt tijdens het draaien. Ritodrine verhoogt de kans dat de versie slaagt met ongeveer 10 tot 20 procent. U krijgt ritodrine per infuus toegediend kort voor en tijdens het draaien. Het middel is veilig voor de baby.
Het nadeel van dit medicijn is dat u zelf last kunt krijgen van bijwerkingen, zoals hartkloppingen, trillen of een gejaagd gevoel. Deze bijwerkingen verdwijnen weer zodra u de ritodrine niet meer toegediend krijgt. Er zijn ook andere soorten medicatie die veilig gebruikt kunnen worden om de baarmoeder te laten ontspannen, waardoor er meer ruimte ontstaat en zorgverleners de baby beter kunnen begeleiden.
Nazorg na een uitwendige versie
Na een uitwendige versie is het belangrijk de hele dag rustig aan te doen. Zo kan de baarmoeder weer tot rust komen en is er minder kans op harde buiken of weeën. Heeft u na de versie last van toenemende buikpijn, verliest u vruchtwater of bloed, breken uw vliezen of voelt u uw kind minder bewegen? Neem dan contact op met uw zorgverlener.
Als de versie is gelukt, houd dan de rest van de dag uw blaas zo leeg mogelijk. Ga ongeveer om het uur naar de wc om te plassen. Regelmatig in kleermakerszit of wijdbeens zitten maakt het bekken ruimer.
Wat als het draaien niet lukt?
Lukt het niet om het kind naar hoofdligging te draaien? Dan vertelt de gynaecoloog u hoe de zorg in de zwangerschap er verder uitziet. Ook als het draaien niet is gelukt, krijgt u het advies om de rest van de dag rustig aan te doen. U krijgt van de gynaecoloog uitleg over de mogelijkheden voor de bevalling bij een stuitligging.
Omdat u vanwege de stuitligging een medische indicatie heeft, blijft u voor verdere zwangerschapszorg onder controle in het ziekenhuis. Rijnstate heeft een speciaal spreekuur voor de uitwendige versie.
De kans op succes van een uitwendige versie
Er spelen verschillende factoren mee bij de kans dat het draaien lukt. Bij een eerste zwangerschap lukt een versie in ongeveer de helft van de gevallen (45-50%). Als u al één of meer kinderen heeft, dan wordt de kans groter; in dat geval lukt een versie bij vijf tot zeven van de tien baby’s.
Factoren die de kans op slagen beïnvloeden zijn onder andere:
- Hoe ontspannen u bent: Ontspannen zijn tijdens de uitwendige versie heeft een positieve invloed op het resultaat. Een comfortabele houding, een rustige ademhaling en een niet volle blaas helpen mee. Het is goed om aan de versiekundige te vertellen als u de versie spannend vindt, zodat deze u kan helpen ontspannen.
- Hoe ver de baby is ingedaald: Als de baby diep met de billen in uw bekken zit, is het draaien moeilijker omdat de handen van de versiekundige minder goed bij de billen kunnen komen. Dit geldt in mindere mate ook voor het hoofd.
- Hoeveel ruimte er is in uw buik: Dit omvat de hoeveelheid vruchtwater, de positie van uw ribben, de grootte van de baby, en de spierspanning van uw baarmoeder.
- Ervaring van de zorgverlener: U komt alleen bij gespecialiseerde verloskundigen en/of gynaecologen.
Interne podalische versie.
Alternatieve methodes en afwachten
Naast de uitwendige versie zijn er ook methodes zoals Spinning Babies en moxa-therapie die mogelijk kunnen helpen om de baby te laten draaien. De Spinning Babies methode leert houdingen voor meer ontspanning en ruimte in de buik en het bekken. Bij moxa-therapie worden acupunctuurpunten verwarmd om het draaien te stimuleren. Naar beide methodes is nog weinig onderzoek gedaan, maar ze kunnen het proberen waard zijn.
Heel soms draait een baby ook na 36 weken nog vanzelf naar hoofdligging. Door een kindje te draaien van stuitligging naar hoofdligging, heeft u meer kans op een vaginale geboorte, wat een keizersnede of andere ingrepen kan voorkomen. Bij meer dan 85% van de zwangere vrouwen is het onbekend waarom een kind omstreeks de uitgerekende datum in stuitligging ligt.
Mogelijke complicaties en risico's
De uitwendige versie wordt gezien als een veilige handeling. De kans op ernstige complicaties voor de moeder is zeer klein. De buik kan door het duwen tijdens de versie-poging een paar dagen gevoelig en pijnlijk zijn, maar dit kan geen kwaad. De kans op complicaties voor de baby is eveneens zeer klein. De hartslag van de baby kan soms wat trager worden, maar herstelt bijna altijd vanzelf.
Als er een verloskundige betrokken was bij de uitwendige versie, kan gevraagd worden of uw gegevens mogen worden opgenomen in het Registratieplatform van de vereniging voor verloskundigen (KNOV). Hierin wordt bijgehouden hoeveel uitwendige versies verloskundigen doen, hoe deze verlopen en hoe deze baby's geboren worden, om zo de kwaliteit te bewaken.
tags: #uitwendige #versie #rijnstate