Wat is Antenataal Kolven?
Antenataal kolven, ook wel prenataal kolven genoemd, is het met de hand afkolven van moedermelk tijdens de laatste weken van de zwangerschap. Het doel hiervan is om colostrum, de eerste moedermelk, te verzamelen. Dit kan om verschillende redenen nuttig zijn, zoals het voorbereiden van de borsten, het stimuleren van de melkproductie of om een voorraad aan te leggen voor het geval de baby na de geboorte bijvoeding nodig heeft.
Waarom Antenataal Kolven?
Er zijn diverse redenen waarom aanstaande moeders ervoor kiezen om prenataal te kolven:
- Voorbereiding op borstvoeding: Sommige vrouwen willen hun borsten graag voorbereiden op de borstvoeding.
- Preventie van kunstvoeding: De belangrijkste reden is vaak om te voorkomen dat de baby bijvoeding met kunstvoeding nodig heeft. Door alvast colostrum te verzamelen, kan de baby indien nodig met eigen melk worden bijgevoed.
- Versnellen van de melkproductie: Antenataal kolven kan helpen om het op gang komen van de melkproductie te versnellen na de geboorte.
- Specifieke medische indicaties: Bij vrouwen met bepaalde medische aandoeningen, zoals zwangerschapsdiabetes of wanneer een keizersnede wordt verwacht, kan de kans groter zijn dat de baby na de geboorte bijvoeding nodig heeft. Antenataal kolven biedt dan een oplossing om de baby met eigen melk te voeden.
- Baby's met drinkproblemen: Als de baby een aangeboren afwijking heeft die het drinken aan de borst zal bemoeilijken, kan het nuttig zijn om alvast een voorraad colostrum aan te leggen.
- Allergiepreventie: Bekende allergieën in de familie kunnen een reden zijn om te starten met prenataal kolven, aangezien kunstvoeding van koemelk een sterk allergeen kan zijn.
Wanneer Beginnen met Antenataal Kolven?
Het algemene advies is om te starten vanaf 37 weken zwangerschap. Echter, er zijn situaties waarin eerder beginnen wordt aangeraden:
- Wanneer bekend is dat de bevalling eerder zal plaatsvinden en deze niet meer tegengehouden kan worden.
- Als de bevalling bij 37 weken al ingeleid zal worden.
- In sommige gevallen, zoals bij een baby met een aangeboren afwijking die het drinken aan de borst bemoeilijkt, kan gestart worden na 34 weken.
Het is altijd verstandig om dit vooraf te overleggen met uw verloskundige of gynaecoloog.
Hoe Antenataal te Kolven?
Antenataal kolven gebeurt bij voorkeur met de hand. Het gebruik van een elektrische kolf wordt tijdens de zwangerschap afgeraden, omdat er in het begin slechts kleine hoeveelheden melk worden geproduceerd en de melk plakkerig is, wat kan blijven kleven in de kolf. De techniek omvat:
- Voorbereiding: Was uw handen grondig met zeep. Zorg voor een ontspannen sfeer en een rustige omgeving. Warmte, masseren en ontspanning kunnen helpen bij het kolven. Dit kan bijvoorbeeld na een warme douche of bad.
- Borstmassage: Bereid uw borsten voor door ze zachtjes te masseren. Masseer de bovenkant van de borst dicht bij de borstkas met draaiende bewegingen, verplaats uw vingers geleidelijk over de hele borst. Strijk vervolgens met uw hele hand van buiten richting de tepel, terwijl u zachtjes met uw vingertoppen trommelt. U kunt ook voorover buigen en uw borsten even los schudden.
- Het Kolven Zelf:
- Plaats uw duim aan de bovenkant van de tepel en uw wijsvinger en middelvinger aan de onderkant, ter hoogte van de buitenkant van de tepelhof. De vingers moeten minimaal vier centimeter van de tepel geplaatst worden.
- Zorg ervoor dat de duim en wijsvinger/middelvinger een 'C' vormen.
- Druk de duim en wijsvinger naar de borstkas toe en rol ze vervolgens naar voren, waarbij u het klierweefsel tussen uw vingers samenknijpt.
- Houd deze druk even aan en vang de melkdruppels op.
- Herhaal deze beweging enkele malen. Het kan even duren voordat de druppels melk bij de tepel komen.
- Verplaats uw vingers naar een andere plaats naast de tepel of wissel van borst.
- Wissel op deze manier af tussen de borsten.
- Opvangen van de Melk: De eerste druppels kunnen worden opgevangen met een theelepel. Komt er meer melk, gebruik dan een klein bekertje of glaasje (bijvoorbeeld een eierdopje of borrelglaasje).
- Opslag: Zuig de gekolfde melk op in een spuitje van 2-3 ml en sluit het spuitje af met een dopje. Label het spuitje met de datum en tijdstip. Vries de spuitjes in.
Hoeveel Kolven en Hoe Vaak?
Het advies is om 2 tot 3 keer per dag gedurende ongeveer 10 minuten te kolven. Het is niet nodig om elke dag op dezelfde tijden te kolven. Soms komt er de eerste keren nog niets, of slechts enkele druppels. Dit is volkomen normaal, aangezien het lichaam nog moet wennen aan de techniek en de placenta nog hormonen afscheidt die de melkproductie kunnen afremmen.
Wat te Doen bij Harde Buiken?
Tijdens het kolven kunt u samentrekkingen of harde buiken ervaren. Dit is een teken dat u moet stoppen met kolven en het later opnieuw kunt proberen. Als de contracties blijven aanhouden, overleg dan met uw verloskundige.
Opslag en Gebruik van Gekolfde Moedermelk
De gekolfde moedermelk wordt bewaard in spuitjes met een dopje erop en ingevroren. Wanneer u naar het ziekenhuis gaat om te bevallen, kunt u de bevroren melk meenemen (gekoeld in een koeltas met koelelement) en afgeven aan de verpleging. Ontdooi de melk bij voorkeur langzaam in de koelkast (dit duurt ongeveer 12 uur). Als u de melk sneller nodig heeft, kunt u het spuitje onder warm stromend water houden (maximaal 37 graden, handwarm). Melk die in de koelkast is ontdooid, moet binnen 24 uur gebruikt worden. Ontdooi de melk niet voordat de baby geboren is, omdat deze na het ontdooien niet lang meer houdbaar is.
Belangrijke Overwegingen
Niet elke vrouw kan of wil antenataal kolven. Het wel of niet lukken ervan zegt niets over de melkproductie na de geboorte. U hoeft niet bang te zijn dat u waardevol colostrum 'wegkolft' voor uw baby; het lichaam maakt dit gewoon opnieuw aan. Als het kolven pijnlijk is, u geen melk kunt opvangen of vragen heeft, neem dan contact op met een lactatiekundige.
Manueel kolven: hoe doe je dat?
Contra-indicaties voor Antenataal Kolven
Hoewel er in principe geen redenen zijn om niet te mogen handkolven tijdens de zwangerschap, wordt het in de volgende situaties afgeraden of dient er overleg plaats te vinden met een arts of verloskundige:
- Wanneer de arts/verloskundige adviseert om geen seks te hebben.
- Vrouwen met een voorgeschiedenis van premature bevalling.
- Bij bloedingen tijdens de zwangerschap.
- Bij afwijkingen aan de baarmoeder.
In alle andere situaties kan prenataal kolven veilig worden uitgevoerd.