Mijn Zintuigen: Een Thema voor Peuters en Kleuters

Dit thema, gericht op Mijn Zintuigen, biedt een uitgebreide en direct inzetbare reeks activiteiten voor kinderopvang en gastouders. Ontwikkeld voor peuters vanaf 2 jaar, maar eenvoudig aan te passen voor jongere kinderen, stimuleert het spelenderwijs de ontwikkeling en kan het meerdere weken worden ingezet. Door middel van dit thema ontdekken kinderen op vijf herkenbare manieren wat ze allemaal kunnen doen met hun ogen, neus, tong, oren en handen.

Ontdekken met alle Zintuigen

Het thema is opgebouwd rond vijf kernhoofdstukken: Ik zie, ik ruik, ik proef, ik hoor en ik voel. Elk hoofdstuk bevat een rijke variëteit aan materialen en activiteiten om de zintuiglijke ontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren.

Wat zit er allemaal in dit thema?

• Vijf grote zintuigkaarten, één voor elk zintuig.
• Creatieve activiteiten die passen bij elk zintuig.
• Sport- en spelactiviteiten met beweging en beleving.
• Liedjes, versjes en bijpassende boekentips.
• Speel- en oefenwerkjes.
• Sensorische materialen en ideeën.
• Extra tips voor baby's (sensorisch spelen 0-1 jaar).
• Als digitale bonus worden extra activiteiten aangeboden voor nog meer afwisseling.

Hoe gebruik je dit thema?

Het thema is flexibel en kan gemiddeld 2 à 3 weken worden gebruikt. Pedagogisch medewerkers worden aangemoedigd om het aanbod af te stemmen op de leeftijd en ontwikkeling van de groep, en voelen zich vrij om het thema uit te breiden of in te korten. Het is niet noodzakelijk om alle activiteiten te volgen.

Uitbreiden en Versterken

Voor wie verder wil werken rondom het lichaam, zijn er drie aansluitende vervolgthema's beschikbaar: Ik ben... blij, boos, verdrietig, bang, Mijn tandjes (de mond/het gebit), en Mijn lichaamsdelen: mijn hoofd, mijn buik, mijn armen, mijn benen.

De thema's Mijn Zintuigen en Mijn Lichaamsdelen sluiten naadloos op elkaar aan en bieden kinderen een compleet beeld van het menselijk lichaam, passend bij hun belevingswereld. Deze zijn bewust als losse thema's ontwikkeld om de vele ontdekkingsmogelijkheden van het lichaam optimaal te benutten.

Activiteiten per Zintuig

Ik zie: Visuele Waarneming en Oogontwikkeling

Het thema 'Het Oog' biedt een schat aan mogelijkheden om het zicht van kinderen te stimuleren en te testen. Dit kan variëren van het passen van brillen en het testen van het gezichtsvermogen tot het ervaren hoe het is om blind te zijn.

• Interactieve Praatplaat & Liedjes: Een digitale plaat met links naar informatieve filmpjes en liedjes over het oog.
• Themapakket ‘Het Oog’: Educatieve spellen en posters die gericht zijn op het testen van ogen, brillen passen, en het leren over blindenpaden en braille. De spellen oefenen onder andere tellen, vormen herkennen en visuele waarneming.
• Rijmrun, Bewegend Leren: Een pakket voor bewegend leren rondom het thema 'het oog', met een grote hoeveelheid rijmwoorden voor herhaald gebruik.
• Woordkaarten: Ter ondersteuning van de woordenschat, met mogelijkheden om woorden na te stempelen of te schrijven.
• Rekenen met Kleuters: Tien lessen bewegend rekenen, waarbij de telpakketten flexibel zijn in te stellen van makkelijk tot moeilijk en gericht zijn op tellen, getalbeeld en koppeling van getal aan hoeveelheid.
• Schrijfpatronen: Oefeningen gericht op het aanleren van schrijfpatronen.
• Themahoeken (Opticien/Oogarts): Inrichten van een hoek met posters, testkaarten, testbrillen, brillen, oogdruppelflesjes, spiegeltjes, loepjes en anatomische modellen van het oog. Hier kunnen kinderen oefenen met oogtesten en brillen passen.
• Beweegverhaal: 'Lotte leert met haar oren kijken', een verhaal dat kinderen laat ervaren hoe het is om zonder zicht te leven en de kracht van andere zintuigen te ontdekken.
• Lopen met Blindengeleidestok: Kinderen maken hun eigen blindengeleidestok en ervaren door middel van een blinddoek hoe het is om blind te zijn.
• Blind Ballen: Een spel waarbij kinderen met een blinddoek een bal met een belletje in een kring moeten rollen.
• Knutselen: Diverse knutselactiviteiten zoals het maken van een oog, een testbril, een oogpleister, brillen met gekleurd glas, een brillenkoker, een collage van de opticien, een bril voor op de foto, en blind tekenen.
• Braille Schrijven/Prikken: Kinderen leren hun naam in braille te schrijven en te prikken.
• Blind op de Kralenplank: Een activiteit waarbij kinderen blind op een kralenplank een kunstwerk maken.
• Lensbakje Knutselen: Een activiteit voor jongste kleuters om een lensbakje te maken.
• Fantasietekening (Thema het Oog): Kinderen tekenen iets met een oog dat normaal geen oog heeft, of een oog met een andere vorm.
• Kijken door het Facetoog van een Insect: Geïnspireerd door een boek, tekenen kinderen wat een bij door zijn facetoog kan zien.
• Digibord, Computer en Tablet: Apps zoals 'My Eye Doctor' bieden interactieve spelletjes om het zicht te testen, kleurenblindheid te diagnosticeren en oogziekten te behandelen.
• Gastles Bartiméüs: Een gastles van een medewerker van Bartiméüs, het blindeninstituut, waarbij kinderen ervaren hoe het is om slechtziend of blind te zijn door het dragen van diverse brillen en het uitvoeren van opdrachten.

De interactie met kinderen over hun visuele waarneming vereist een zorgvuldige aanpak. Het is belangrijk om niet het gevoel te geven dat hun zicht wordt gecontroleerd, maar juist hun interesse te wekken. Extra begeleiding kan gericht zijn op het observeren van visuele mogelijkheden, zowel individueel als in groepsverband. Door kinderen, bijvoorbeeld bij het voorlezen, de plaatjes vooraf te laten bekijken, kunnen ze optimaal participeren. Het bewust maken van een verkorte kijkafstand en het benutten van meer tijd kan kinderen helpen details te zien. Het gezamenlijk bekijken en bespreken van voorwerpen, waarbij alle zintuigen worden ingezet, is essentieel. Kinderen leren langzaam te kijken en hun visuele geheugen te oefenen door afbeeldingen opnieuw te bekijken en te benoemen wat waar stond. Sorteerspelletjes, gericht op kleur, vorm, grootte en richting, helpen bij het oefenen van systematisch kijken en het herkennen van details.

Ik voel: Tastzin en Textuur

Kinderen leren dat hun huid een gevoelig orgaan is waarmee ze verschillende texturen en temperaturen kunnen ervaren. Ze ontdekken het verschil tussen harde en zachte, warme en koude oppervlakken.

• Sensorische Materialen: Gebruik van verschillende materialen om texturen te voelen.
• Raadspelletjes: Kinderen voelen een voorwerp in een doos en raden wat het is.
• Balanspellen: Bepalen wat zwaar en licht is, eventueel met meerdere voorwerpen tegelijk.
• Ballonnen met Vulling: Ballonnen gevuld met verschillende materialen die kinderen moeten herkennen.
• Blotevoetenpad: Verschillende materialen in bakken om met blote voeten te ervaren.

Ik ruik: Geurherkenning

Het zintuig van geur is cruciaal, vooral voor jonge kinderen die anderen aan hun geur herkennen. Geur is sterk verbonden met emoties en herinneringen.

• Geurspelletjes: Kinderen herkennen geuren uit flesjes met aroma-olie of huis-tuin-en-keukenproducten.
• Parfumflesjes: Ruiken aan verschillende geuren op ijslolliestokjes.
• Kleien met Geur: Klei met toegevoegde geuren zoals munt of lavendel.

Ik hoor: Geluidsdiscriminatie

Kinderen worden bewust gemaakt van verschillende geluiden, variërend van hard tot zacht, en leren onderscheid te maken tussen hoge en lage tonen. Ze leren ook te herkennen wat geluid maakt en wat niet.

• Geluiden Matchen: Toiletrollen gevuld met verschillende materialen om geluiden te horen en te matchen.
• Telefoon met Touwtje: Een alternatief voor een telefoon om geluiden en woorden door te geven.

Ik proef: Smaakperceptie

Kinderen ontdekken de vier basissmaken: zoet, zout, zuur en bitter. Ze leren dat de tong verschillende smaken kan herkennen, en dat de neus een rol speelt bij proeven.

• Smaaktest: Proeven van zout, suiker, en andere ingrediënten, eventueel opgelost in water en geblinddoekt.
• Jelly Bean Raadsel: Herkennen van smaken van jelly beans.

tags: #zien #opdracht #peuters