Een zwangerschap bij katten, ook wel 'dracht' genoemd, is een spannende periode die zowel voor de kat als voor de eigenaar veel vragen kan oproepen. Als u graag een nestje wilt of als uw kat al zwanger is, is het nuttig om te weten wat u kunt verwachten en hoe u uw kat hierin het beste kunt ondersteunen.
Hoe wordt een kat zwanger?
Een kat wordt zwanger wanneer ze krols is en gedekt wordt door een kater. Krolsheid is de vruchtbare periode van uw kat, die meestal een paar keer per jaar voorkomt. Tijdens de krolsheid vertoont uw kat ander gedrag: ze kan meer miauwen, aanhankelijker zijn, en zich anders gedragen, zoals veel over de grond rollen. Als een kater haar dan vindt en ze paren, kan ze zwanger raken. Het is mogelijk dat een kat tijdens dezelfde krolsheidsperiode door meerdere katers gedekt wordt, wat kan resulteren in een nestje kittens van verschillende vaders.
Schijnzwangerschap bij katten
Naast een echte zwangerschap kan een kat ook schijnzwanger worden, wat meestal optreedt na een onbevruchte dekking. Tijdens een schijnzwangerschap vertoont een kat gedrag dat sterk lijkt op dat van een echte zwangere kat. Ze kan meer eten, minder speels zijn, prikkelbaarder worden en aanhankelijker gedrag vertonen, wat kan leiden tot gewichtstoename. Door deze gedragsveranderingen kunnen katten zelfs opgezette melkklieren krijgen en kan er vocht uit de tepels komen. Als u vermoedt dat uw kat schijnzwanger is, is het verstandig om een afspraak te maken bij de dierenarts. De dierenarts kan uw kat onderzoeken en, indien nodig, medicijnen zoals antibiotica voorschrijven. Dit is belangrijk omdat schijnzwangerschap het risico op infecties, zoals een baarmoederontsteking, kan vergroten. Het is ook aan te raden om uw kat tijdens een schijnzwangerschap niet meer of vaker te laten eten, aangezien dit niet nodig is en alleen maar tot extra gewichtstoename kan leiden.
De draagtijd van een kat
De draagtijd van een kat bedraagt gemiddeld 63 tot 67 dagen, wat iets meer is dan twee maanden. Net als bij mensen kan dit variëren; katten kunnen bevallen tussen de 58 en 70 dagen na de dekking. Omdat de symptomen van een schijnzwangerschap sterk lijken op die van een echte zwangerschap, kan het lastig zijn om met zekerheid te bepalen of uw kat daadwerkelijk zwanger is.
Vaststellen van de zwangerschap
Vroege tekenen van dracht
Vanaf de derde week van de dracht kunt u zelf enkele tekenen van zwangerschap bij uw kat observeren. Let goed op de tepels: als ze donkerder van kleur worden en de vacht rond de tepels begint te wijken, is dit een indicatie van dracht. Rond de 4e week van de dracht zal het haar rond de tepels van de poes verder verdwijnen en zullen de tepels wat meer opzwellen en een donkerdere kleur krijgen.
Medische diagnostiek
Om met zekerheid vast te stellen of uw kat drachtig is, zijn er verschillende medische methoden beschikbaar:
- Voelen door de dierenarts: Tussen dag 15 en dag 30 na de dekking kan de dierenarts door middel van palpatie voelen of een kat drachtig is. Het is echter niet verstandig om zelf aan de buik van uw kat te voelen, aangezien dit pijnlijk kan zijn voor zowel de kat als de kittens als het verkeerd wordt gedaan.
- Echo: Vanaf 16 dagen na de dekking kan een echo van de baarmoeder gemaakt worden. De hartjes van de kittens beginnen met 16 dagen te kloppen. De mooiste en duidelijkste beelden van de dracht zijn doorgaans rond de 34e dag te verkrijgen. Met een echo kan worden vastgesteld of een kat drachtig is en of de kittens leven. U kunt in bijna alle gevallen bij het echo-onderzoek van uw kat aanwezig zijn. Voor een goed echo-onderzoek mag de kat in veel gevallen 12 uur voorafgaand aan het onderzoek niets eten. Door het vasten wordt de hoeveelheid darmgassen en darminhoud verminderd, wat het onderzoek kan belemmeren. Om een goed beeld te maken, wordt de vacht van de buik geschoren, wat de buikhuid na afloop wat geïrriteerd kan achterlaten.
- Röntgenfoto: Met behulp van een röntgenfoto kan het aantal kittens worden vastgesteld. Dit is echter pas mogelijk vanaf 35 dagen na de dekking. Een röntgenfoto kan geen uitsluitsel geven over hoe lang de kat drachtig is of of de kittens nog leven.
Zorg voor de drachtige kat
Een zwangere kat heeft speciale zorg en aandacht nodig gedurende de dracht. Het is belangrijk om haar gezond en in goede conditie te houden, aangezien ze straks een topprestatie moet leveren tijdens de bevalling.
Voeding
Het is verstandig om de moederpoes vanaf het moment dat de dracht is vastgesteld, kittenvoer te geven (bijvoorbeeld Hill’s VetEssentials kitten). Dit zorgt ervoor dat zij en de toekomstige kittens voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen. Een zwangere kat heeft meer behoefte aan voedingsstoffen dan normaal.
Gezondheid en bescherming
Om haar en de kittens te beschermen tegen parasieten zoals vlooien en wormen, wordt aangeraden om de poes twee weken voor de uitgerekende datum te behandelen met een middel zoals Stronghold. Dit middel is veilig en geschikt voor drachtige en zogende dieren. Raadpleeg altijd uw dierenarts voor advies over de juiste ontwormings- en ontvlooiingsmiddelen.
Rust en omgeving
Een zwangere kat heeft meer behoefte aan rust. Geef haar de ruimte om te ontspannen en probeer stressvolle situaties te vermijden. In de laatste weken van de zwangerschap zult u merken dat uw kat steeds groter wordt en meer tijd besteedt aan het zoeken naar een rustige plek om te bevallen. U kunt hierbij helpen door een veilig en comfortabel plekje te creëren, bijvoorbeeld met zachte dekens of handdoeken. De werpkist of -doos kan het beste al één tot twee weken voor de bevalling worden neergezet op een warme plaats (24-25 graden Celsius). Wees echter niet verbaasd als uw poes een andere plek uitkiest.
De bevalling
Het moment van de bevalling breekt aan wanneer de poes weeën krijgt, wat inhoudt dat de baarmoeder samentrekt. Het kan gemiddeld twaalf uur duren voordat de bevalling op gang komt. Zorg voor een rustige omgeving. De geboorte begint pas echt wanneer de poes persweeën heeft, waarbij de buikspieren meewerken. Deze zijn duidelijk zichtbaar: de poes verstijft en zet kracht, vaak gaat de staart hierbij iets omhoog. Meestal komt er eerst een slijmprop, eventueel met wat bloed. Na enige tijd verschijnt er een blauwachtig vlies uit de vagina; in deze vruchtblaas bevindt zich het kitten. Bij één van de volgende weeën wordt het kitten geboren. Ongeveer evenveel kittens worden in stuitligging geboren als in normale houding.
Wat kunt u verwachten tijdens de bevalling?
- De meeste poezen maken het vruchtvlies zelf open en eten het op tot aan de navelstreng.
- Als de moederpoes geen aanstalten maakt om het kitten uit de vruchtblaas te bevrijden, kunt u het vlies voorzichtig openen.
- De navelstreng mag niet te dicht bij de buik worden afgescheurd en mag niet meer bloeden. Mocht dit wel het geval zijn, bind de navelstreng dan op twee tot drie centimeter van de buik af met wat draadgaren of flossdraad.
- Kijk na de geboorte of het kitten levendig is en of er geen slijm of vocht in de luchtwegen zit. Dit kunt u herkennen aan een rochelend geluid of als het kitten 'bellen blaast'. Is dit het geval, veeg dan het kopje goed schoon en droog terwijl u het kitten met het kopje en de neus naar beneden laat hangen, of gebruik een slijmzuigertje. Indien u geen slijmzuigertje bij de hand heeft en er zit nog steeds vocht in de luchtwegen, wikkel het kitten dan in een handdoek en maak rustige zwaaiende bewegingen van boven naar beneden, terwijl u het hoofdje van het kitten goed vasthoudt.
- Laat de kittens zoveel mogelijk bij elkaar en bij de tepels van de moederpoes liggen.
Timing van de geboorte
Het eerste kitten hoort binnen een uur na de eerste echte perswee (het begin van de geboorte) geboren te worden. Als dit niet gebeurt, is het verstandig om de dierenarts te bellen. De gemiddelde tijd tussen de bevalling van de kittens is drie kwartier, maar kan soms meerdere uren duren. Zolang de moederpoes zich rustig houdt, hoeft u zich geen zorgen te maken. Zodra de moederpoes weer begint met persen, moet het volgende kitten binnen 30 minuten geboren worden. Ziet u geen vooruitgang, neem dan direct contact op met uw dierenarts.
bevalling van onze Poes giving birth to 3 cats
De nageboorte
Na de geboorte van elk kitten moet er een nageboorte komen. Er moeten evenveel nageboortes zijn als kittens. De nageboorte wordt meestal door de moederpoes opgegeten; dit dient als goede voeding en stimuleert de melkgift. Bij veel kittens is het echter beter om enkele nageboortes te verwijderen om diarree bij de poes te voorkomen. Het vruchtwater kan soms groen van kleur zijn; dit is afgebroken bloed en komt vaak voor bij poezen die over tijd zijn. De uitvloeiing mag niet stinken. Indien dit wel het geval is, neem dan contact op met de dierenarts.
Nazorg na de bevalling
Als alles goed is gegaan en de moederpoes de kittens heeft schoongelikt, kunt u zelf de kittens verder afdrogen, wegen, het geslacht bekijken en eventuele uiterlijke kenmerken noteren. Zorg ervoor dat de kittens niet afkoelen. Als de kittens erg op elkaar lijken, kunt u ze een gekleurd bandje geven (let erop dat dit niet te strak of te los zit) of met nagellak een stipje op de kop aanbrengen.
Het is niet altijd gemakkelijk te zien of de poes echt klaar is met bevallen. Als de moederpoes zich rustig gedraagt, hoeft u zich geen zorgen te maken. Blijft ze echter onrustig, dan is het raadzaam om contact op te nemen met de dierenarts. Na de bevalling begint de poes onmiddellijk met de verzorging van haar kittens. Ze likt ze schoon, wat helpt om ze op te warmen en de ademhaling stimuleert. De eerste dagen blijft de moederpoes voornamelijk in het nest om haar kittens warm te houden en te beschermen. Ze kan vermoeid zijn, maar moet wel blijven eten en drinken om voldoende energie te hebben voor haar kroost. Het is normaal dat ze in de dagen na de bevalling nog wat bloed of afscheiding heeft, maar dit moet wel steeds minder worden.
Voorbereiding op de geboorte
Het is belangrijk om voorbereid te zijn op de geboorte. Noteer wanneer de weeën beginnen, wanneer de poes begint te persen, wanneer de kittens geboren worden, of alle placenta's (nageboortes) eruit komen en alle andere bijzonderheden. Dit is handig voor overleg met de dierenarts. Zorg voor een rustige omgeving. Probeer zoveel mogelijk de rust te bewaren tijdens de bevalling.
