Geldigheid van Vaccinaties voor Kinderen in Nederland

Alle kinderen in Nederland hebben recht op bescherming tegen 13 ernstige infectieziekten. Dit is geregeld binnen het Rijksvaccinatieprogramma. Het vaccinatieschema is zorgvuldig opgebouwd om ieder kind zo goed mogelijk te beschermen. Om kinderen vanaf de geboorte te beschermen tegen kinkhoest nodigen wij zwangere vrouwen uit voor een kinkhoestvaccinatie. Ben je in verwachting? Dan kun je de kinkhoestvaccinatie halen vanaf de 22e week in je zwangerschap tot aan de bevalling.

Kinderen vinden een vaccinatie vaak spannend. Dit vaccinatieschema geldt voor kinderen die op dit moment geboren worden. Is jouw kind ouder?

  • Een kind krijgt een extra vaccinatie bij 2 maanden als moeder niet gevaccineerd is tegen kinkhoest tijdens de zwangerschap, en in bijzondere situaties.
  • Kinderen geboren in april tot en met augustus ontvangen de prik in september.

Extra DKTP-Hib-HepB vaccinatie op de leeftijd van 2 maanden. Een kind krijgt een extra vaccinatie bij 2 maanden als moeder niet gevaccineerd is tegen kinkhoest tijdens de zwangerschap, en in bijzondere situaties.

Schema van het Rijksvaccinatieprogramma met leeftijden en vaccinaties

Bijwerkingen van Vaccinaties

Bij de meeste prikken beginnen bijwerkingen op dezelfde dag. Vaak zijn ze binnen 2 dagen weer over. Soms ontstaat er roodheid rondom de prikplek of kan uw kind een arm of been minder goed gebruiken. Na een prik kan uw kind ook onrustig slapen of hangerig worden. Bij BMR beginnen bijwerkingen vaak pas na 5 tot 12 dagen.

Wijzigingen in het Rijksvaccinatieprogramma per 2025

Vanaf 2025 verandert het vaccinatieschema van het Rijksvaccinatieprogramma voor kinderen. Het gaat om de verandering van vier vaccinatiemomenten.

Aanpassingen in het Vaccinatieschema

  • De laatste DKTP-Hib-HepB (diphtheria, tetanus, whooping cough, polio and hepatitis B)- en pneumokokkenvaccinaties krijgen kinderen voortaan met 12 maanden, in plaats van 11 maanden.
  • De 2e BMR (bof, mazelen, rodehond)-prik krijgen kinderen voortaan op de leeftijd van 3 jaar, in plaats van 9 jaar.
  • De DKT (difterie, kinkhoest en tetanus)-prik krijgen kinderen voortaan op de leeftijd van 5 jaar. Dit was een DKTP (Difterie, kinkhoest, tetanus, polio)-prik op de leeftijd van 4 jaar. Daarin zat ook bescherming tegen polio, maar dat is op deze leeftijd niet nodig.
  • De DTP (Difterie, Tetanus en Poliomyelitis)-prik krijgen kinderen voortaan op de leeftijd van 14 jaar, in plaats van 9 jaar.

Deze vaccinatiemomenten veranderen op advies van de Gezondheidsraad (GR). De staatssecretaris van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport had de GR gevraagd om het schema van het Rijksvaccinatieprogramma te evalueren. De jeugdgezondheidsorganisaties en het RIVM zijn druk bezig met het organiseren van de nieuwe vaccinatiemomenten. Ouders ontvangen vanzelf een uitnodiging voor de nieuwe vaccinatiemomenten.

Infographic die de wijzigingen in het vaccinatieschema per 2025 weergeeft

Specifieke Situaties en Uitzonderingen

In het vaccinatieschema staat wanneer baby's, kinderen en tieners hun vaccinaties krijgen aangeboden. De vaccins veranderen niet van inhoud of samenstelling. Wel is er in de plaats van de DKTP (Difterie, Kinkhoest, Tetanus en Poliomyelitis)-vaccinatie op het 4e jaar een DKT (Difterie Kinkhoest en Tetanus)-vaccinatie gekomen op het 5e jaar.

De Tweede BMR-prik

Is jouw kind geboren tussen 2016 tot en met 2021? Dan krijgen zij de 2de BMR-prik op de leeftijd van 5 t/m 9 jaar. In de tabel hieronder zie je wanneer jouw kind aan de beurt is voor de (2de) BMR-prik. Vanaf 2025 krijgen kinderen de 2de BMR-prik op 3 jaar. Kinderen die geboren zijn vanaf 2016 t/m 2021 zijn in 2025 al ouder dan 3 jaar. De oudste kinderen worden het eerste uitgenodigd.

De uitzondering zijn kinderen die geboren zijn in 2021. Mijn kind is ouder dan 3 jaar en krijgt pas in 2027 de 2de BMR-prik. Ja, je kind is dan nog steeds goed beschermd tegen de bof, mazelen, en rodehond. De leeftijdsverlaging naar 3 jaar is bedoeld om meer kinderen eerder te beschermen.

Na de 1ste BMR-prik heeft een klein aantal kinderen nog niet voldoende weerstand tegen mazelen opgebouwd. De 2de BMR-prik wordt eerder gegeven om meer kinderen eerder te beschermen tegen mazelen. Kinderen zijn na de 1ste BMR-prik al goed beschermd tegen rodehond. In de jaren na de 2de BMR-prik kan de bescherming tegen bof langzaam minder worden. Om langer tegen bof te beschermen, kan de 2de BMR-prik beter later worden geven. Maar jonge kinderen worden ernstiger ziek van de mazelen, dan tieners van de bof. Daarom is vroegere bescherming tegen mazelen belangrijker dan bescherming tegen bof op hogere leeftijd.

Vaccinatieschema per Leeftijd en Vaccin
Leeftijd Vaccinatie(s) Beschermt tegen
0-2 weken (of 0-7 maanden)* RS-virus RS-virus
6-9 weken 1. Rota
2. DKTP-Hib-HepB**
Rotavirus
Difterie, kinkhoest, tetanus, polio, haemophilus influenzae type b, hepatitis B
3 maanden 1. Rota
2. DKTP-Hib-HepB
3. Pneu
Rotavirus
Difterie, kinkhoest, tetanus, polio, haemophilus influenzae type b, hepatitis B
Pneumokokken
5 maanden 1. DKTP-Hib-HepB
2. Pneu
Difterie, kinkhoest, tetanus, polio, haemophilus influenzae type b, hepatitis B
Pneumokokken
12 maanden 1. DKTP-Hib-HepB
2. Pneu
Difterie, kinkhoest, tetanus, polio, haemophilus influenzae type b, hepatitis B
Pneumokokken
14 maanden 1. BMR
2. MenACWY
Bof, mazelen, rodehond
Meningokokken ACWY
3 jaar BMR*** Bof, mazelen, rodehond
5 jaar DKT Difterie, kinkhoest, tetanus Difterie, kinkhoest, tetanus
10 jaar HPV (2x, 2de vaccinatie halfjaar later) Humaan papillomavirus
14 jaar 1. Vaccinaties beschermen jouw kind tegen ernstige ziekten.

* Baby's geboren vanaf oktober tot en met maart krijgen de prik binnen 2 weken na de geboorte. Baby's geboren vanaf april tot en met september krijgen de prik in september of oktober.
** Alleen als de moeder niet is gevaccineerd tegen kinkhoest tijdens de zwangerschap (kinkhoestprik). En in bijzondere situaties. De jeugdarts bespreekt dit met je.
*** Kinderen geboren tussen 1 januari 2016 tot en met 2021 krijgen de 2de BMR-prik op de leeftijd van 5 t/m 9 jaar. Kijk wanneer je kind de 2de BMR-prik kan halen.

Het Rijksvaccinatieprogramma: Gratis en Essentieel

Ieder kind in Nederland kan deze vaccinaties gratis krijgen. De overheid heeft dit geregeld in het Rijksvaccinatieprogramma. Hier hoef je niet voor te betalen.

Vaccineren op het Consultatiebureau

Bijna alle kinderen in Nederland worden gevaccineerd. Hierdoor komen 12 ernstige ziekten bijna niet meer voor in Nederland. Om ervoor te zorgen dat deze ziekten niet terugkomen, blijft vaccineren nodig. In Gelderland-Midden geven we de vaccinaties voor kinderen tot 4 jaar op het consultatiebureau. Als je kind ongeveer 4 weken oud is, krijg je van het RIVM de oproepkaarten voor deze vaccinaties thuisgestuurd. Neem deze kaarten mee bij ieder bezoek aan het consultatiebureau. Bewaar ze in de Groeigids.

Foto van een kind dat gevaccineerd wordt op het consultatiebureau

Vaccinatie tegen het RS-virus

Kinderen geboren na 1-4-2025 komen in aanmerking voor de vaccinatie tegen het RS-virus. De RS-virusprik is een immunisatie. Afhankelijk van de periode in haar jaar dat je baby is geboren krijgt je de prik thuis of op het consultatiebureau.

Wanneer Beter Geen Vaccinatie?

Soms is het beter om je kind niet te vaccineren. Dit is meestal het geval als je kind:

  • medicijnen gebruikt die invloed hebben op het afweersysteem
  • een ernstige ziekte heeft
  • binnen vier weken voor een vaccinatie bloedproducten heeft gehad
  • in het verleden overgevoelig reageerde op een vaccinatie
  • koorts heeft op de dag van de inenting (meer dan 38 graden Celsius)

Natuurlijk vaccineren we je kind alleen als jij dat wilt en daar toestemming voor geeft. Met je vragen en twijfels kun je altijd bij ons terecht. Bijvoorbeeld tijdens het huisbezoek of bij het eerste bezoek aan het consultatiebureau. Je kunt ook altijd contact met ons opnemen. Als het nodig is, kunnen we een extra afspraak maken met de jeugdarts of jeugdverpleegkundige.

Gegevens over de Vaccinatie

We vragen je om toestemming om gegevens over de vaccinatie van je kind te mogen delen met het RIVM.

Vaccinaties en Reizen

Kinderen zijn gevoeliger voor ziekten, kou, warmte en zon dan volwassenen. Ze hebben minder reserves als het gaat om vocht en voeding. In veel (sub)tropische landen (ook Turkije, Kaapverdië, Marokko) en in Oost-Europa is de gezondheidszorg en hygiëne niet zo goed als in Nederland. Daardoor lopen kinderen, maar ook volwassenen, hier een groter gezondheidsrisico. De GGD adviseert hierover.

TIP: Maak, voordat je een reis boekt, een afspraak bij de GGD om je te laten informeren over de risico's van jullie reis voor je kind, zeker als je malariagebied gaat bezoeken.

Specifieke Vaccinaties voor Reizen

  • BMR: In Nederland geven we kinderen vanaf 2 maanden vaccinaties. Met 14 maanden geven we de BMR (bof, mazelen en rode hond).
  • BCG: Met 6 maanden geven we een vaccinatie tegen tuberculose (BCG), als de ouders geboren zijn in een land waar tuberculose veel voorkomt. Soms kunnen deze prikken voor de reis vervroegd nodig zijn. Heel jonge kinderen krijgen niet altijd hetzelfde als de ouders/verzorgers. Dat heeft een medische reden. De reizigersadviseur kan je meer vertellen over welke vaccinaties we kunnen geven en welke nog niet.
  • Hepatitis A: In veel landen komt hepatitis A voor, een ziekte van de lever, die wordt veroorzaakt door een virus. Kinderen kunnen het virus makkelijk aan de handen krijgen en hierdoor ook binnen krijgen. Hepatitis A is erg besmettelijk. Vaak verloopt het ook heftiger en duurt het langer. Door braken en diarree kunnen ze snel uitdrogen; zij hebben minder reserves voor vocht en voedingsenergie.

Diarree Voorkomen en Behandelen

  • Was regelmatig de handen, ook van je kind.
  • Probeer te voorkomen dat kinderen voorwerpen in hun mond steken.
  • Borstvoeding is de veiligste voeding voor je baby.

Wat te doen bij diarree:

  • Laat je kind extra drinken.
  • Gebruik ORS volgens de bijsluiter.
  • Gebruik bij kinderen jonger zes jaar geen stopmiddelen.
  • Ga naar een arts bij: een baby met diarree; slecht drinken en veel spugen; koorts hoger dan 39 graden; diarree met bloed en/of slijm; verschijnselen van uitdroging (sufheid of juist prikkelbaar, minder plassen).

Malaria, Dengue en Zika

Bescherm je kind tegen muggensteken of kies een bestemming waar malaria niet voorkomt. Ziekten als malaria en knokkelkoorts (dengue) zijn voor kinderen extra gevaarlijk. Elk jaar sterven wereldwijd drie miljoen kinderen aan malaria, vooral in Afrika.

  • Bescherm je kind met kleding, petje en dichte schoenen.
  • Gebruik een insectenmiddel waar DEET in zit. Gebruik maximaal 30% DEET bij kinderen tot 2 jaar.
  • Laat je kind onder een muskietennet slapen, ’s nachts en overdag.
  • Heeft de GGD malariapillen voorgeschreven? Geef ze in de juiste dosering en op tijd aan je kind.
  • Voor informatie over het zika virus en consequenties voor kinderen en zwangerschap verwijzen wij je naar het RIVM.
Illustratie van muggenbescherming voor kinderen

Zonnen en Zwemmen op Reis

Kinderen zijn gevoelig voor zonlicht. In veel vakantielanden is de zon fel en kunnen kinderen ook door dunne kleding of bij bewolkt weer verbranden. Kinderen worden sneller ziek van vies zwemwater. Verdrinking is een van de belangrijkste doodsoorzaken van kinderen op vakantie.

  • Blijf zoveel mogelijk uit de zon tussen 11 en 15 uur.
  • Bescherm de huid met kleding en een petje.
  • Gebruik zonnebrandcrème met minimaal factor 30.
  • Zwem niet in meertjes of riviertjes.
  • In zeewater en goed gechloreerde zwembaden kunt u doorgaans wel zwemmen.
  • Gebruik zwembandjes.
  • Loop niet op blote voeten op het strand.

Vliegtuigreizen met Kinderen

Tijdens het stijgen en het dalen kunnen kinderen last krijgen van oorpijn. Ook hebben kinderen sneller last van reisziekte.

  • Bij oorpijn helpt slikken, geef je kind iets te eten of te drinken.
  • Heeft je kind last van reisziekte? Laat hem dan niet te veel zoet of vet eten. Ook kun je medicijnen tegen reisziekte geven.

Omgaan met Dieren op Reis

Dieren hebben een grote aantrekkingskracht op kinderen. Ze halen ze aan en willen ermee spelen, met het risico op beten en hondsdolheid. Probeer contact met dieren te voorkomen.

Het grootste gevaar voor kinderen op vakantie is het VERKEER!

Advies op Maat voor Reizende Kinderen

Kinderen zijn gevoeliger voor ziekten, kou, warmte en zon dan volwassenen. Ze hebben minder reserves als het gaat om vocht en voedingsenergie. Als je met kinderen gaat reizen, is een goede voorbereiding belangrijk. Maak een afspraak voor het reizigersspreekuur op de GGD bij je in de buurt voor een advies op maat.

Vaccinatieschema per Geboortejaar

Hoe het vaccinatieschema er voor jouw kind uitziet, hangt af van het geboortejaar. In Nederland is het vaccinatieschema van het Rijksvaccinatieprogramma samengesteld met als uitgangspunten:

  • Vaccinaties worden gegeven op de leeftijd dat ze optimale bescherming bieden.
  • De tijd tussen de vaccinaties met hetzelfde vaccin is zodanig dat bescherming optimaal blijft, ook in de periode tussen de vaccinaties.
  • Vaccinaties die tegelijkertijd gegeven kunnen worden, zijn zoveel mogelijk samengevoegd zodat het aantal inentingen en prikmomenten minimaal is.
  • Niet meer dan twee prikken per keer. Het immuunsysteem kan wel meer aan, maar meer prikken tegelijk is niet fijn voor het kind.
  • Streven naar langdurige bescherming.
  • Het schema is geschikt voor alle kinderen.

Afwijken van Vaccinatieschema en Vaccins

Het vaccinatieschema is voor ieder kind het beste schema. In sommige gevallen is het nodig het vaccinatiemoment aan te passen. Lees meer over afwijken van het vaccinatieschema.

Waarom Verschilt het Nederlandse Vaccinatieschema van Andere Landen?

Overal in de wereld worden kinderen gevaccineerd tegen infectieziekten. Alle landen hebben daarvoor vaccinatieschema’s opgesteld. Het doel is altijd om kinderen zo goed mogelijk te beschermen tegen gevaarlijke infectieziekten. In dit vaccinatieschema voor Nederland zie je wanneer je kind welke vaccinaties aangeboden krijgt. Of download hieronder de vaccinatieschema's voor Bonaire, Saba en St.

Wat is het belang van vaccinatie tegen het HPV-virus

tags: #geldigheid #vaccinatie #kinderen