Thee en Vruchtbaarheid: Een Gids voor Zwangere Vrouwen in Nederland

Als theeliefhebber en moeder weet ik hoe fijn een warm kopje thee kan zijn, juist tijdens je zwangerschap. Maar zodra je die positieve test in handen hebt, veranderen er ineens een paar gewoontes. Mag je nog wel elke thee drinken? In dit blog, die ik dit keer zelf geschreven heb, deel ik mijn persoonlijke ervaring als moeder en eigenaresse van Theehub.

Zwangerschapsthee is een verzamelnaam voor theesoorten (vaak kruidenthee) die speciaal zijn samengesteld voor vrouwen die zwanger zijn. Persoonlijk ben ik een echte liefhebber van groene thee. Aangezien dit geen cafeïnevrije thee is, ben ik gelijk overgestapt op het drinken van rooibos thee. Wel even wennen hoor als je een ander smaakprofiel gewend bent, maar ik ben het uiteindelijk echt gaan waarderen. Vervolgens heb ik mij ondergedompeld in alle informatie over thee en zwangerschap.

een selectie van verse theebladeren en kruiden die gebruikt worden in zwangerschapsthee

Veilige Theesoorten tijdens de Zwangerschap

Er blijken genoeg heerlijke theesoorten te zijn die je met een gerust hart kunt drinken. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Groene rooibos: een cafeïnevrije variant boordevol antioxidanten, die je gerust dagelijks kunt drinken.
  • Rooibos sinaasappel thee: een fijne optie: zacht, fris en volledig cafeïnevrij.
  • Honeybush thee: een milde, lichtzoete avondthee die net als rooibos geen cafeïne bevat, en dus onbeperkt gedronken mag worden.
  • Brandnetelthee: geschikt voor wie iets met een licht zuiverende werking zoekt, maar drink het alleen met mate (max. 1 kopje per dag) en pas na het eerste trimester, omdat het vochtafdrijvend werkt.
  • Kamille thee: een absolute klassieker voor rust en ontspanning tijdens de zwangerschap, wel met mate: zo’n 1 à 2 kopjes per dag is doorgaans veilig.

Losse thee melanges zijn vaak puurder, natuurlijker en bevatten minder toegevoegde aroma’s. Beperk je meestal tot 1 à 2 kopjes per dag per theesoort.

Cafeïne en Theïne: Wat Mag en Wat Niet?

Het is algemeen bekend dat (te veel) cafeïne tijdens de zwangerschap geen aanrader is, echter beperkt dit wel de keuze in theetjes. Thee, kruidenthee en koffie zonder suiker staan in de Schijf van Vijf. Het Nederlandse Voedingscentrum schrijft voor dat je maximaal 3 kopjes echte thee per dag mag drinken tijdens de zwangerschap. Hieronder vallen zwarte, groene en witte thee, waarbij zwarte thee de meeste theïne bevat en witte thee de minste.

Een persoon die zwanger is of borstvoeding geeft kan ongeveer 200 milligram cafeïne over de dag nemen. De hoeveelheid cafeïne in koffie en in zwarte en groene thee is heel wisselend. Je kunt cliënten met onderstaand schema een beeld geven van hoeveel cafeïne ze binnenkrijgen met verschillende hoeveelheden.

Theesoort Cafeïnegehalte (mg per kop)
Koffie (kop) ca. 60-80
Zwarte thee (kop) ca. 40-50
Groene thee (kop) ca. 20-30
Witte thee (kop) ca. 15-20
Rooibos thee (kop) 0
Kruidenthee (kop) 0

TwisTea-Tip: Wil je toch heel graag zwarte of groene thee drinken? Laat de losse thee even trekken en gooi het water vervolgens weg. Zet een nieuw kop en gebruik hetzelfde zeefje.

Potentiële Risico's van Bepaalde Kruiden en Ingrediënten

Hoewel veel mensen denken dat kruidenthee altijd gezond is, geldt dat niet automatisch tijdens de zwangerschap. Sommige kruiden kunnen de baarmoeder stimuleren, de hormoonbalans beïnvloeden of zelfs een laxerend effect hebben. Niet alle kruiden zijn veilig tijdens de zwangerschap.

Vermijd theesoorten met de volgende ingrediënten:

  • Salie (ook bekend als keukensalie of tuin-salie)
  • Zwarte cohosh (Nederlandse naam: Zilverkaars)
  • Pennyroyal (Nederlandse naam: Polei-munt)
  • Dong quai (Nederlandse naam: Chinese engelwortel of vrouwenginseng)
  • Zoethout (licorice root): Herkenbaar als zoethoutwortel, zit ook vaak in drop en kruidenthee.
  • Aloë (meestal als aloë vera bekend)

Zoethoutthee kun je beter laten staan, omdat dit de bloeddruk kan verhogen. Thee met venkel, kaneel, anijs, kamille en lavendel dient met mate te worden gedronken, aangezien overmatige consumptie hiervan ongewenste effecten kan hebben tijdens de zwangerschap.

Specifieke Aandachtspunten voor Groene Thee

Groene thee staat bekend als een gezond drankje en wordt om deze reden juist in de zwangerschap veel gedronken. Onderzoekers adviseren zwangere vrouwen echter geen groene thee te drinken, zo meldt de Nederlandse beroepsvereniging voor verloskundigen KNOV. De werkzame stof in groene thee, polyfenol, blijkt namelijk een vernauwende werking te hebben op de Ductus Botelli (DB), het extra bloedvat van een ongeboren baby.

De DB voorkomt dat het bloed van het hart naar de nog niet werkende longen van een ongeboren baby gaat en zorgt ervoor dat het direct in de grote lichaamsslagader terechtkomt. Wanneer het bloedvat vroegtijdig sluit, leidt dit tot verhoogde druk in de longen en een verdikking van de hartspier bij de foetus. Het hormoon prostaglandine zorgt er bij zwangere vrouwen voor dat de DB van het ongeboren kind openblijft. Het was al langer bekend dat ontstekingsremmende pijnstillers als ibuprofen en diclofen het risico op vroegtijdig sluiten van de DB verhogen. Nu blijkt uit dierenexperimenten dat ook de polyfenolen in groene thee dit effect hebben. Net als bij de pijnstillers, zorgt groene thee voor de remming van de aanmaak van prostaglandines.

Polyfenol komt ook onder andere voor in zwarte chocolade, druiven, olijfolie, walnoten en bessen. Het is nog niet bekend in welke mate groene thee gezond of ongezond is. Een kopje groene thee per dag levert waarschijnlijk geen problemen op. Het advies geldt om vooral in de laatste drie maanden van de zwangerschap voorzichtig te zijn met groene thee. Het risico op sluiten van de DB doet zich vooral in die maanden voor.

een grafische weergave van de Ductus Botelli en de effecten van bepaalde stoffen

Thee en Zwangerschapskwaaltjes

Kruidenthee kan namelijk zowel verlichting geven bij zwangerschapskwaaltjes als risico’s met zich meebrengen.

  • Gember: Staat bekend als een natuurlijke remedie tegen ochtendmisselijkheid en misselijkheid in het algemeen. Het stimuleert de spijsvertering, werkt ontstekingsremmend en helpt de bloedsuikerspiegel in balans te houden.
  • Kamillethee: Is veilig tijdens de zwangerschap en staat bekend om zijn kalmerende werking. Het helpt bij slapeloosheid, rusteloze nachten en lichte maagklachten. Kamillethee ondersteunt bovendien het immuunsysteem dankzij de aanwezige antioxidanten.
  • Venkelthee: Kan helpen bij winderigheid en een opgeblazen gevoel. De actieve stoffen anethol en fenchone bevorderen een gezonde spijsvertering als je zwanger bent. Volgens het Voedingscentrum mag je tijdens de zwangerschap maximaal 1 tot 2 kopjes venkelthee per dag drinken vanwege de natuurlijke fyto-oestrogenen die in grotere hoeveelheden mogelijk schadelijk kunnen zijn voor de baby.
  • Groene thee: Hoewel groene thee cafeïne bevat (let dus op de hoeveelheid), kan de thee in kleine hoeveelheden helpen bij brandend maagzuur als je zwanger bent. De antioxidanten in groene thee ondersteunen de spijsvertering en versterken de spieren, waaronder de sluitspier tussen slokdarm en maag.

Borstvoedingsthee en Na de Zwangerschap

Na je bevalling kun je overstappen op borstvoedingsthee, met kruiden die helpen bij ontspanning en melkproductie. Denk aan venkel, anijs en kamille. Let op: sommige kruiden zoals fenegriek werken krachtig en zijn niet voor iedereen geschikt.

Praktische Tips en Adviezen

Tijdens mijn twee zwangerschappen heb ik echt mijn ritme gevonden met thee. ’s Ochtends een mild kopje rooibos, overdag afwisselen met gember (tegen de misselijkheid) en ’s avonds citroenmelisse om beter te slapen. Zwangerschapsthee was voor mij meer dan alleen thee drinken, het was een echt rustmoment.

Mijn tip: overleg altijd met je verloskundige of gynaecoloog voordat je aan een nieuwe kruidenthee begint, zeker als het een ‘bevorderende’ werking claimt.

Gebruik herbruikbare theefilters of een theemok met zeef. Kies natuurlijk waar mogelijk, zeker bij kruiden en thee. Let op hoe je je voelt: merk je dat je onrustig of misselijk wordt?

Het is essentieel om aandacht te besteden aan de kwaliteit van het water dat je gebruikt voor het zetten van thee. Vermijd het gebruik van water uit loden leidingen, aangezien lood schadelijk kan zijn voor zowel moeder als kind. In dergelijke gevallen is het raadzaam om flessenwater te gebruiken.

Zwangerschapsthee hoeft geen ingewikkelde zoektocht te zijn. Zolang je let op cafeïne, risico kruiden vermijdt en naar je lichaam blijft luisteren, kun je met een gerust hart blijven genieten van je theemoment. Wees je bewust van je inname en raadpleeg bij twijfel altijd je verloskundige.

Kruidenthee tijdens de zwangerschap: wat is veilig en wat moet je vermijden?

In onze online theewinkel vind je zorgvuldig samengestelde theemelanges die helemaal passen bij deze bijzondere fase. Van rustgevende rooibosthee tot kruidenthee.

tags: #groene #thee #vruchtbaarheid