De tijdlijn van historische uitvindingen is een chronologische lijst van met name significante technologische uitvindingen en hun uitvinders, indien bekend. Deze pagina somt niet-incrementele uitvindingen op die breed worden erkend door betrouwbare bronnen als een directe, diepgaande, wereldwijde en blijvende impact op het verloop van de geschiedenis hebben gehad. De in dit gedeelte vermelde data verwijzen naar het vroegste bewijs van een uitvinding gevonden en gedateerd door archeologen (of in een paar gevallen, gesuggereerd door indirect bewijs). Data zijn vaak bij benadering en veranderen naarmate er meer onderzoek wordt gedaan, gerapporteerd en waargenomen. Oudere voorbeelden van een bepaalde technologie worden vaak gevonden.
Vroege Menselijke Innovaties
De periode van het Vroeg-Paleolithicum duurde meer dan 3 miljoen jaar, waarin veel mensachtige soorten evolueerden, waaronder tegen het einde van deze periode, Homo sapiens. De oorspronkelijke splitsing tussen mensen en chimpansees vond 13 miljoen jaar geleden plaats, maar onderlinge kruising ging door tot zo recent als 4 miljoen jaar geleden, waarbij de eerste soort die duidelijk tot de menselijke (en niet chimpansee) lijn behoorde, Australopithecus anamensis was. Sommige soorten zijn controversieel onder paleoantropologen, die het erover oneens zijn of het eigen soorten zijn of niet. Gedurende deze periode begon de Kwartaire ijstijd (ongeveer 2,58 miljoen jaar geleden) en duurt tot op heden voort.
- 3,3 Mya - 2,6 Mya: Stenen werktuigen - Gevonden in het huidige Kenia zijn ouder en alleen gevonden op de archetypische weg.
- 320.000 jaar geleden: Handel en transport over lange afstand (tot 50 mijl) van grondstoffen.
De Ontwikkeling van de Moderne Mens en Technologie
De evolutie van vroege moderne mensen rond 300.000 jaar geleden valt samen met het begin van het Midden-Paleolithicum. Gedurende deze periode van 250.000 jaar begonnen onze verwante archaïsche mensen zoals Neanderthalers en Denisovaren zich uit Afrika te verspreiden, later vergezeld door Homo sapiens.
- 170.000 - 90.000 jaar geleden: Kleding - Onder anatomisch moderne mensen in Afrika.
- 50.000 jaar geleden werd lange tijd beschouwd als het begin van gedragsmoderniteit, wat de periode van het Boven-Paleolithicum definieerde. Het Boven-Paleolithicum duurde bijna 40.000 jaar, terwijl onderzoek de oorsprong van gedragsmoderniteit steeds verder terug in het Midden-Paleolithicum duwt.
- 28.000 jaar geleden: Keramiek (direct bewijs) en weven (afdrukken achtergelaten in het keramiek) - In Moravië (Tsjechië) en Georgië.
Het Neolithicum en de Bronstijd: Revoluties in Materiaal en Constructie
Gedurende het Neolithicum, dat 8400 jaar duurde, begon steen te worden gebruikt voor constructie en bleef het een dominant hard materiaal voor gereedschapproductie. Koper en arseenbrons werden tegen het einde van deze periode ontwikkeld, en natuurlijk bleef het gebruik van veel zachtere materialen zoals hout, bot en vezels voortduren.
- 8040-7510 v.Chr.: De Pesse-kano - De oudste boot die we hebben gevonden, terwijl vroege menselijke bewoning van Kreta en Australië duidelijk maken dat zeereizen tienduizenden tot honderdduizenden jaren teruggaan.
- 4000 v.Chr.: Loodgieterswerk.
- 3500 v.Chr.: Ploegen - Op een locatie in Bubeneč, Tsjechië.
Het begin van bronsmelting valt samen met de opkomst van de eerste steden en schrift in het Nabije Oosten en de Indusvallei.
- 3300 v.Chr.: De eerste gedocumenteerde zwaarden.
- 3250 v.Chr.: Een van de vroegst gedocumenteerde hoeden - Gedragen door een man (bijgenaamd Ötzi), wiens lichaam en hoed bevroren werden gevonden in een berg tussen Oostenrijk en Italië.
- 2600 v.Chr.: Balansgewichten en weegschalen - Uit de Vierde Dynastie van Egypte; voorbeelden van Deben (eenheid) balansgewichten, uit de regeerperiode van Snéfrou (ca. 2613-2589 v.Chr.).
- 2000 v.Chr.: Waterklok - Minstens uit de oude Babylonische periode (ca. 2000 - ca. 1600 v.Chr.).
De ineenstorting van de Late Bronstijd vindt plaats rond 1200 v.Chr., waardoor de meeste culturen van de Bronstijd in het Nabije Oosten verdwijnen en aanzienlijk verzwakken. Dit valt samen met de volledige ineenstorting van de Indusbeschaving. Na deze gebeurtenis begint de IJzertijd. We definiëren het einde van de IJzertijd in 510 v.Chr. voor de doeleinden van dit artikel, hoewel de gebruikelijke definitie afhankelijk is van de regio (bijv. de 7e eeuw v.Chr.).
Antieke Beschavingen: Kennis en Ingenieurswetenschappen
- 7e eeuw v.Chr.: De koninklijke Bibliotheek van Ashurbanipal in Ninevé - Bevatte 30.000 kleitabletten, in verschillende talen, georganiseerd naar vorm en gescheiden naar inhoud.
- ca. 7e eeuw v.Chr.: Cataractchirurgie (couching).
- 400 en 300 v.Chr.: Uitvinding van het concept van nul - In Babylon (nu Irak).
- 3e eeuw v.Chr.: Analoge computers in de Hellenistische wereld (zie bijv. het Antikythera-mechanisme).
- Tegen de 3e eeuw v.Chr.: Waterrad. De oorsprong is onduidelijk: Indiase Pali-teksten uit de 4e eeuw v.Chr. verwijzen naar de cakkavattaka, die latere commentaren beschrijven als arahatta-ghati-yanta (machine met wielpotten eraan). Helaine Selin suggereert dat het apparaat vóór 350 v.Chr. in Perzië bestond. De duidelijkste beschrijving van het waterrad en de vloeistof-aangedreven ontsnappingsmechanisme wordt gegeven door Philo van Byzantium (ca. 280 - ca. 220 v.Chr.).
- 1e eeuw v.Chr.: Segmentboogbrug (bijv. de brug van Alcántara in Spanje, hoewel de constructie later is).
- 1e eeuw v.Chr.: Nieuwsbulletin - Tijdens de regeerperiode van Julius Caesar. Een papieren vorm, d.w.z. de Acta Diurna.
Innovaties in China en Europa
- 132 n.Chr.: Seismometer en slinger - In de Han-dynastie China, gebouwd door Zhang Heng.
- Vroege 3e eeuw n.Chr.: Houtblokdruk - Uitgevonden in de Han-dynastie China, ergens vóór 220 n.Chr.
- 4e eeuw n.Chr.: Eenvoudige hangbrug - Onafhankelijk uitgevonden in pre-Columbiaans Zuid-Amerika en het Hindu Kush-gebergte, in het huidige Afghanistan en Pakistan.
- 347 n.Chr.: Oliebronnen en boorputten - In China.
- 7e eeuw n.Chr.: Bankbiljet - In de Tang-dynastie China: Het bankbiljet werd voor het eerst ontwikkeld in China tijdens de Tang- en Song-dynastieën, beginnend in de 7e eeuw.
- 10e eeuw n.Chr.: Vuurwerk - In de Song-dynastie China: Vuurwerk verscheen voor het eerst in China tijdens de Song-dynastie (960-1279), in het vroege tijdperk van buskruit.
- 13e eeuw n.Chr.: Handkanon - In de Yuan-dynastie China: Het vroegste handkanon dateert uit de 13e eeuw op basis van archeologisch bewijs uit een opgraving in Heilongjiang.
- 14e eeuw n.Chr.: Marine mijn - In de Ming-dynastie Vermeld in het militaire manuscript Huolongjing, geschreven door Jiao Yu (fl. 14e tot begin 15e eeuw) en Liu Bowen (1311-1375), die zeemijnen beschrijft die op zee of op rivieren en meren werden gebruikt, gemaakt van smeedijzer en ingesloten in een runderblaas.
Wetenschappelijke Instrumenten en Mechanica
- 1608: Telescoop - Patent aangevraagd door Hans Lippershey.
- 1620: Samengestelde microscopen - Die een objectief combineren met een oculair om een reëel beeld te bekijken, verschenen voor het eerst in Europa.
- 1642: Mechanische rekenmachine - Uitgevonden door Blaise Pascal.
- 1656: Slingeruurwerk - Uitgevonden door Christiaan Huygens.
De Industriële Revolutie en Technologische Vooruitgang
- 1812: William Reid Clanny - Pionierde de uitvinding van de veiligheidslamp, die hij in latere jaren verbeterde.
- 1822: Thomas Blanchard - Vinding de patroon-tracerende draaibank (eigenlijk meer een schaafmachine).
- 1831: Michael Faraday - Vinding een methode van elektromagnetische inductie. Het zou het jaar daarop onafhankelijk zijn uitgevonden door Joseph Henry.
- 1848: Jonathan J. - Vinding de eerste thermostaat.
- 1848: Linus Yale Sr. - Vinding de veiligheidssleutel.
- 1849: James B. - Vinding de eerste vulkaniseerpers voor rubber.
- 1867: Lucien B. - Vinding de eerste elektrische auto.
- 1872: J. E. T. Woods en J. Clark - Vinding roestvrij staal.
- 1879: Joseph Swan en Thomas Edison - Beide patenteerden een functionele gloeilamp. Ongeveer twee dozijn uitvinders hadden geëxperimenteerd met elektrische gloeilampverlichting in de eerste driekwart eeuw van de 19e eeuw, maar kwamen nooit met een praktisch ontwerp. Swan's lamp, waar hij sinds de jaren 1860 aan werkte, had een lage weerstand, dus was alleen geschikt voor kleine installaties.
- 1887: John Stewart MacArthur - Werkte samen met de broers Dr. Robert en Dr. William MacArthur om het MacArthur-proces voor goudwinning te ontwikkelen.
- 1888: John J. - Vinding de eerste automatische waterontharder.
- 1893: William Stewart Halsted - Vinding de rubberen handschoen voor zijn vrouw Caroline Hampton, omdat hij merkte dat haar handen werden aangetast door de dagelijkse operaties die ze had uitgevoerd. De handschoenen waren bedoeld om medisch personeel te beschermen tegen het ontwikkelen van dermatitis door chirurgische chemicaliën. De eerste moderne wegwerphandschoen werd gemaakt door Ansell Rubber Co. Pty.
De 20e Eeuw: Communicatie, Transport en Energie
- 1901: De eerste gemotoriseerde reiniger die zuigkracht gebruikte - Een aangedreven "stofzuiger", onafhankelijk gepatenteerd door Hubert Cecil Booth en David T. Kenwood.
- 1907: De tuyères thermopropulsives - Na 1945 (Maurice Roy) bekend als de statoreacteur, een subsonische verbranding (de ramjet) - R.
- 1908: Cellofaan - Uitgevonden door Jacques E. Brandenberger.
- 1915: De eerste operationele militaire tanks - Ontworpen in Groot-Brittannië en Frankrijk. Ze werden in respectievelijk 1916 en 1917 in de strijd gebruikt. De ontwerpers in Groot-Brittannië zijn Walter Wilson en William Tritton, en in Frankrijk, Eugène Brillié.
- 1917: De kristaloscillator - Uitgevonden door Alexander M. Nicholson.
- 1926: De Yagi-Uda Antenne of simpelweg Yagi Antenne - Uitgevonden door Shintaro Uda van de Tohoku Imperial University, bijgestaan door zijn collega Hidetsugu Yagi. De Yagi Antenne werd veel gebruikt tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- 1926: Robert H. - Vinding de eerste raket met vloeibare brandstof.
- 1927: Het kwartsklokje - Uitgevonden door Warren Marrison en J.W. Horton.
- 1928: Frank Whittle - Diende formeel zijn ideeën in voor een turbojetmotor.
- 1929: De kogelmoer - Uitgevonden door Rudolph G. W. Hell.
- 1933: FM-radio - Gepatenteerd door uitvinder Edwin H. Armstrong.
- 1933: Harry C. Jennings Sr. - Vinding de eerste automatische deursluiter voor bussen.
- 1938: Kernsplijting - Ontdekt in een experiment door chemicus Otto Hahn en Fritz Strassmann en fysici Lise Meitner en Otto Robert Frisch. Het Duitse kernenergieproject was gebaseerd op dit onderzoek.
- 1939: G. S. - Vinding de eerste functionele thermoplastische kunststof voor algemeen gebruik.
- 1944: Het niet-infectieuze virale vaccin - Geperfectioneerd door Dr. Edwin J. Cohn.
- 1945: Willard Libby - Begon zijn werk aan radiokoolstofdatering.
- 1947: Floyd Farris en J.B. - Vinding de eerste kunstmatige niermachine.
- 1948: Basic oxygen steelmaking - Ontwikkeld door Robert Durrer.
- 1950: De toroïdale kamer met axiale magneetvelden (de Tokamak) - Ontwikkeld door Igor E. Tamm en Andrei D. Sakharov.
- 1954: Uitvinding van de zonnecel - Door Bell Telephone-wetenschappers, Calvin Souther Fuller, Daryl Chapin en Gerald Pearson, die de kracht van de zon vastlegden.
- 1956: Het Logic Theorist computerprogramma - Het eerste "kunstmatige intelligentieprogramma", werd geschreven en uitgevonden door Allen Newell, Herbert A. Simon en J.C. Shaw.
- 1957: De laser en optische versterker - Uitgevonden en benoemd door Gordon Gould en Charles Townes.
- 1959: De MOSFET (MOS-transistor) - Uitgevonden door de Egyptenaar Mohamed Atalla en de Koreaan Dawon Kahng bij Bell Labs. Het wordt gebruikt in bijna alle moderne elektronische producten.
Digitale Revolutie en Moderne Technologie
- 1963: De eerste elektronische sigaret - Gemaakt door Herbert A. Gilbert.
- 1967: E. A. - Vinding de eerste functionele 3D-printer.
- 1970s: Publieke-sleutelcryptografie - Uitgevonden en ontwikkeld door James H. Ellis, Clifford Cocks, Malcolm J. Williamson bij GCHQ.
- 1971: De eerste microprocessor op één chip, de Intel 4004 - Uitgevonden. De ontwikkeling werd geleid door Federico Faggin, die zijn silicon-gate MOS-technologie gebruikte.
- 1973: De eerste commerciële grafische gebruikersinterface - Geïntroduceerd in 1973 op de Xerox Alto.
- 1974: Het Transmission Control Program (TCP) - Voorgesteld door Vinton Cerf en Robert E. Kahn.
- 1974: De lithium-ionbatterij - Uitgevonden door M. Stanley Whittingham, en verder ontwikkeld in de jaren 1980 en 1990 door John B. Goodenough, Rachid Yazami en Akira Yoshino.
- 1978: Het Global Positioning System (GPS) - In gebruik genomen.
- 1980: Flash-geheugen (zowel NOR- als NAND-types) - Uitgevonden door Fujio Masuoka tijdens zijn werk voor Toshiba.
- 1981: Comvik, een Zweeds telecommunicatiebedrijf, lanceerde het eerste commerciële automatische cellulaire systeem. Volgens de Zweedse Post- en Telecomautoriteit lanceerde het bedrijf echter een ongeregistreerd automatisch systeem.
- 1982: Een CD-ROM - Bevat gegevens die toegankelijk zijn voor, maar niet beschrijfbaar door, een computer voor gegevensopslag en muziekweergave.
- 1990: De eerste zoekmachine, "Archie" - Gemaakt door Alan Emtage, Bill Heelan en Peter J. Deutsch.
- 1994: IBM Simon, 's werelds eerste smartphone, ontwikkeld door IBM.
- 1994: Eerste generatie Bluetooth - Ontwikkeld door Ericsson Mobile.
- 1995: DVD - Een optisch schijfopslagformaat, uitgevonden en ontwikkeld door Philips, Sony, Toshiba en Panasonic.
- 2009: De eerste kwantummachine - Gemaakt door Aaron D. O'Connell.
- 2010: Het eerste synthetische organisme, Mycoplasma laboratorium - Gemaakt door het J. Craig Venter Institute.
- 2020: OpenAI demonstreerde een kunstmatig intelligentiemodel genaamd GPT-3.