Gevaarlijke situaties voor baby's en jonge kinderen

Risico's tijdens de slaap

Een veilige slaapomgeving voor een baby is cruciaal om risico's zoals verstikking en wiegendood te minimaliseren. Het is belangrijk om te weten dat een baby het 's nachts niet te warm mag hebben. Een kussen is gevaarlijk en donsdekens al helemaal.

Volgens Kind & Gezin wordt aangeraden dat een kind vanaf de geboorte in een slaapzak slaapt van de juiste maat en met armgaten. Dit zorgt ervoor dat het gezichtje vrij blijft, waardoor de kans op verstikking nagenoeg nihil is. Als alternatief kan een laken en een deken veilig gebruikt worden, mits correct toegepast.

Zorg ervoor dat het deken en het laken stevig onder de matras kunnen worden ingestopt en dat de grootte overeenkomt met die van het bedje. Steek een deken nooit in een dekbedhoes, omdat een baby zich hierin kan wurmen, wat tot verstikkingsgevaar leidt. Tot de leeftijd van 1 jaar worden knuffels afgeraden tijdens de slaap, omdat ze het hoofdje kunnen bedekken, wat de kans op wiegendood vergroot.

Kussens worden beter niet gebruikt onder de leeftijd van twee jaar. Hoewel een mobiel boven het bed de zintuiglijke ontwikkeling stimuleert, kan het de luchtcirculatie verminderen wanneer bedrandbeschermers worden gebruikt, en het kind kan met zijn gezicht tegen de beschermer komen. Om te voorkomen dat een kindje het hoofdje stoot, kan het kind met de voetjes tegen de onderste rand worden ingestopt.

Deskundigen waarschuwen voor het gevaar van te dik ingepakte baby's, vooral tijdens de koude winterdagen. Een baby kan niet aangeven wanneer het te warm heeft, en oververhitting is een risicofactor voor wiegendood. Een slaapzak biedt hierbij een oplossing, omdat het hoofd en de armen van het kind vrij blijven, wat helpt bij het afvoeren van warmte. Slaapzakken met lange mouwen kunnen worden gebruikt als de baby het koud heeft. Een slaapzak biedt ook regelmaat en herkenning voor de baby.

Baby's die veel bewegen, kunnen gemakkelijk onder een deken wegglippen of op hun buik draaien. Als een baby op de buik slaapt, kan de ademhaling bemoeilijkt worden. Een slaapzak in de juiste maat voorkomt dat een baby omrolt of wegglijdt. Het is belangrijk om een baby altijd op de rug te laten slapen, niet te roken in de omgeving van een baby, toezicht te houden, geen medicijnen zonder advies te geven, voor rust en regelmaat te zorgen en ervoor te zorgen dat het kind het niet te warm krijgt. Het kiezen van een veilig kinderbed en veilig bedmateriaal is eveneens van belang.

Veiligheid van babyproducten

Er zijn instanties zoals VeiligheidNL, de Consumentenbond en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit die toezien op de veiligheid van baby- en kinderproducten. Echter, met online aankopen uit het buitenland kunnen producten op de markt komen die minder aan veiligheidsnormen voldoen. Het is essentieel om je goed te informeren over de veiligheid van babyproducten en hoe deze correct te gebruiken.

Hieronder worden tien producten besproken die potentieel onveilig kunnen zijn voor je baby:

• Lage stoeltjes: Deze zijn niet goed voor de groeiende rug van de baby en er zijn gevallen bekend van kinderen die voorover zijn getuimeld, vooral op verhoogde plaatsen zoals tafels.
• Slaaprollen, wigjes en andere stabilisatoren: Deze worden afgeraden vanwege het risico op verstikking, waarbij het kind zich met het gezicht in het zachte materiaal kan drukken.
• Ledikantbeschermers: Hoewel bedoeld om de baby te beschermen, kunnen ze het gezichtje tegen het zachte materiaal drukken, wat tot ademnood kan leiden.
• Babynestjes: Deze zijn geen volwaardige slaapplek en de opstaande randen, vaak gevuld met synthetisch materiaal, kunnen verstikkingsgevaar opleveren. Een co-sleeper of wieg wordt aanbevolen als alternatief.
• Badzitjes en badringen: Deze zijn veilig mits er continu toezicht is. Het gevaar schuilt in het idee van veiligheid, waardoor ouders even weg kunnen lopen, met het risico dat het kind verdrinkt.
• Jumpers (deurpostzitjes): Deze kunnen gevaarlijk zijn door de springkracht, de kans op botsingen met de deurpost, of onjuiste bevestiging.
• Loopstoeltjes: Hoewel bedoeld om kinderen te helpen lopen, kunnen ze gevaarlijk zijn door het risico op vallen bij afstapjes, stoepranden en trapgaten. Deskundigen zijn er geen voorstander van.
• Niet-bevestigde kasten: Open kasten die niet aan de muur zijn bevestigd, kunnen omvallen op het kind, met ernstige gevolgen. Kasten dienen altijd stevig aan de muur te worden bevestigd.
• Grote knuffels in de wieg of het ledikant: Deze kunnen, net als kussens, verstikkingsgevaar opleveren. Kies voor kleine, zachte knuffels of knuffeldoekjes zonder losse onderdelen.
• Bedding-in (slapen in het ouderlijk bed): Dit wordt afgeraden vanwege het risico dat de ouder ongewild op het kind rolt of dat het kind onder het beddengoed terechtkomt. Co-sleepers, hoewel populair, kunnen ook risico's met zich meebrengen als ze niet correct worden gebruikt.

Algemene gevaren voor jonge kinderen

Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en kunnen op onverwachte momenten gevaarlijke situaties creëren. Het is de taak van ouders en opvoeders om een balans te vinden tussen het wegnemen van alle gevaren en het laten leren door ervaring.

Veiligheid in huis

Een hard, vlak en stevig matrasje van ongeveer 8 cm dik, vervaardigd van schuimrubber of polyether, is ideaal voor een kinderledikant. Kussentjes, losse lakentjes, stofdieren met kraalogen, linten en banden horen niet in een kinderledikant. Babytuigjes kunnen ook gevaarlijk zijn.

De bodem van het bedje kan bestaan uit gaatjes board of latten, die niet te ver uit elkaar mogen liggen om beklemming te voorkomen. De zijkanten van het bedje moeten open zijn voor zichtbaarheid. Verticale spijlen dienen ongeveer 90 cm hoog te zijn en niet meer dan 7 cm van elkaar te staan.

Het babybad moet eerst met koud water worden gevuld, gevolgd door warm water tot een temperatuur van ongeveer 30°C. Controleer de omgeving van een kruipende baby op kleine voorwerpen, knopen, munten, knikkers en gevaarlijke snoeren.

Wanneer een kind begint te kruipen en te staan, ontdekt het de wereld op vloerhoogte en op tafels. Alles wat grijpbaar is, wordt vaak in de mond gestopt. Houd daarom kleine voorwerpen, kralen, munten en snoepjes buiten bereik. Peuters kunnen ook dingen naar zich toe trekken, zoals hete thee of zware voorwerpen.

Laat een kind, vooral als het leert lopen, niet op sokjes lopen op gladde vloeren zoals parket of tegels, om uitglijden en hoofdletsel te voorkomen. Blote voetjes of schoentjes met goede grip zijn het best. Laat een kind nooit alleen bij water en laat een peuter niet achter onder de hoede van te jonge kinderen.

Traplopen brengt gevaren met zich mee. Leer kinderen de trap op de juiste wijze te gebruiken en zorg voor een goed vastzittende, kindvriendelijke leuning. Een trap is geen speelgoed en er mag geen speelgoed op de treden blijven liggen. Open trappen kunnen extra gevaren met zich meebrengen.

Flessen met schoonmaakmiddelen, wasbenzine, chloor, spiritus, etc., moeten buiten bereik van kinderhandjes worden opgeborgen, bij voorkeur hoog in kasten.

Gevaren buitenshuis en in het verkeer

Wanneer kinderen naar school gaan, ontstaan er nieuwe gevaren. Jongens klimmen vaak op schuurtjes of in bomen en vallen naar beneden. De grootste risico's lopen kinderen echter in het verkeer.

Verkeerspsychologen wijzen erop dat kinderen moeite hebben met het tegelijkertijd waarnemen van links en rechts bij het oversteken. Ze kunnen ook niet goed twee dingen tegelijk doen, zoals praten en hun jas dichtknopen. Ouders overschatten vaak het verkeersinzicht van hun kinderen.

Het is belangrijk om kinderen te leren midden op het trottoir te blijven en niet aan de rand te staan. Ouders moeten hun kinderen leren kijken en luisteren naar het verkeer: de snelheid van auto's, de rijstijl van motorrijders, en of verkeer naar hen toe of van hen af rijdt.

Kinderen kunnen verward raken bij kruisingen. Het is beter om ergens verderop over te steken. Ouders moeten tijdens het oversteken altijd naast de kinderen blijven lopen. Op parkeerplaatsen moeten kinderen leren hoe ze zich moeten gedragen, bijvoorbeeld door een spel te maken van het herkennen van vertrekkende auto's. Loop nooit vlak achter een auto langs.

Moderne kinderspeelplaatsen, hoewel vol met schommels, wippen, draaimolens en glijbanen, leiden relatief weinig ongelukken. De meeste ongevallen gebeuren met kinderen onder de vijf jaar, die daarom nooit zonder toezicht op een speelplaats mogen worden gelaten.

Specifieke risico's per leeftijdscategorie

Baby's

Baby's lopen vooral gevaar te stikken, bijvoorbeeld door een lint, speelgoedje of ander klein voorwerp in de wieg. De overgang van borst- of flesvoeding naar vaste voeding moet geleidelijk gebeuren, zodat het kind leert kauwen.

Om baby's te helpen bij het overgeven, kunnen zij dwars over de onderarm of knie worden gelegd, met het gezichtje naar beneden en het hoofd lager dan het bovenlichaam.

Peuters

Een kind van rond een jaar begint te kruipen en ontdekt de wereld op de vloer. Wanneer het begint te staan, ontdekt het ook de tafel. Alles wat vastgepakt kan worden, wordt vaak in de mond gestopt. Kleine voorwerpen, kralen, munten en snoepjes moeten uit de buurt worden gehouden. Peuters kunnen ook dingen naar zich toe trekken, zoals hete thee. Verbrandingen door hete vloeistoffen komen vaak voor.

Peuters die al rechtop in bad zitten, lopen gevaar op verdrinking als de ouder wordt afgeleid, bijvoorbeeld door de telefoon of deurbel.

Kleuters

Hoe meer een kleuter beweegt, hoe avontuurlijker de wereld wordt. Ze kunnen nu ook beter bij objecten zoals het fornuis. Verbrandingen door hete vloeistoffen zijn een veelvoorkomend gevaar.

In schuren en aanrechtkastjes staan vaak gevaarlijke flesjes met schoonmaakmiddelen. Ondanks de geur kunnen kinderen hier toch van proeven. Deze moeten hoog worden opgeborgen.

Veiligheid van bedhekjes en trappen

Een scharend traphekje kan gevaarlijk zijn voor kinderfingers. Horizontale spijlen zijn onveilig omdat kinderen erop kunnen staan. Een traphekje moet zowel aan de boven- als onderkant van de trap worden geplaatst en moet gemakkelijk afneembaar zijn, maar niet voor het kind.

tags: #lakentje #dreumes #gevaarlijk